Een onzakelijke lening is een lening die een onafhankelijke partij niet zou geven onder dezelfde voorwaarden. U leert hier wat dit precies inhoudt. We bespreken ook de fiscale en juridische gevolgen en risico’s hiervan.
Een onzakelijke lening heeft voorwaarden die een onafhankelijke partij nooit zou accepteren. Dit zijn de belangrijkste kenmerken:
Een lening kan ook later onzakelijk worden. Dit gebeurt als u de afspraken niet nakomt, zoals het betalen van rente. U zoekt misschien een zakelijke lening zonder onderpand.
De Nederlandse Belastingdienst beoordeelt een lening als onzakelijk wanneer een onafhankelijke partij deze nooit onder dezelfde voorwaarden zou verstrekken. Zij kijken of de afspraken zo risicovol zijn dat geen enkele bank of professionele geldschieter ze zou accepteren. Dit geldt vooral bij leningen tussen familieleden of gelieerde bedrijven, zoals een directeur-grootaandeelhouder (DGA) en zijn BV. Hieronder een aantal voorwaarden die de Belastingdienst als onzakelijk beschouwt:
Als een lening onzakelijk is, kan dit fiscale gevolgen hebben, zoals een heffing als winstuitdeling of schenking.
De fiscale gevolgen van een onzakelijke lening zijn serieus voor zowel particulieren als bedrijven. De Belastingdienst ziet het rentevoordeel vaak als verkapte winstuitdeling. Dit betekent dat u of uw bedrijf hierover extra belasting betaalt.
Als particulier kan de Belastingdienst het voordeel als een schenking beschouwen. Dan betaalt u hierover schenkbelasting. Voor bedrijven vervalt de renteaftrek. Normaal gesproken verlagen rentelasten de belastbare winst van een bedrijf. Bij een onzakelijke lening mag u de rente niet aftrekken. Dit verhoogt de winst en dus de vennootschapsbelasting. Zorg daarom altijd voor duidelijke en zakelijke afspraken.
Een onzakelijke lening brengt juridische risico’s met zich mee, vooral door onduidelijke afspraken. Zonder correcte voorwaarden ontstaan er makkelijk geschillen. Geldverstrekkers riskeren meningsverschillen over de duur, aflossingstermijnen en rente. Dit kan zelfs leiden tot problemen tussen familieleden als de administratie ontbreekt.
Betaalt u de aflossingen niet op tijd? Dan kan de geldverstrekker een incassobureau of deurwaarder inschakelen. Een negatieve BKR-registratie is ook een mogelijk gevolg. Maak daarom altijd duidelijke, schriftelijke afspraken over alle leningvoorwaarden. Dit voorkomt veel onnodige ellende.
Onzakelijke leningen en zakelijke leningen verschillen vooral in hun doel en voorwaarden. Een onzakelijke lening wijkt af van wat een normale bank zou doen. Een zakelijke lening is juist bedoeld voor bedrijfsinvesteringen.
Hier ziet u de belangrijkste verschillen:
| Criterium | Onzakelijke lening | Zakelijke lening |
|---|---|---|
| Doel | Vaak privé of tussen gelieerde partijen | Uitsluitend voor zakelijke investeringen of werkkapitaal |
| Voorwaarden | Wijken af van wat een bank zou accepteren | Marktconform, gebaseerd op financiële gezondheid |
| Geldverstrekker | Familie, DGA, of gerelateerde entiteit | Bank of bankvrije geldverstrekker |
| Uitbetaling | Kan flexibel of ongedocumenteerd zijn | Eenmalig, in één keer op de zakelijke rekening |
| Renteaftrek | Rente niet aftrekbaar voor belasting | Rente is aftrekbaar voor belasting |
U gebruikt een zakelijke lening dus alleen voor uw onderneming. Ondernemers kiezen deze leningen voor grote investeringen, zoals een machine of bedrijfsauto. Het geleende bedrag wordt dan in één keer op uw zakelijke rekening gestort. Let wel op de voorwaarden: die verschillen sterk per aanbieder. Vergelijk daarom altijd de looptijd, rente en maximale leenbedragen.
Een lening wordt onzakelijk als een onafhankelijke partij deze niet onder dezelfde voorwaarden zou verstrekken. Dit gebeurt vaak bij afspraken zonder duidelijke overeenkomst. Denk aan een lening van een DGA aan zijn BV zonder aflossingsschema of zekerheden.
Ook als de rente niet marktconform is, kan een deel als schenking gezien worden. Langdurig geen rente of aflossing betalen maakt een lening ook onzakelijk. Zelfs een zakelijke lening kan onzakelijk worden als u later onzakelijk handelt. De Belastingdienst controleert dit goed.
Een zakelijke lening is geld dat u leent voor uw bedrijf. U gebruikt dit geld om bedrijfsdoelstellingen te realiseren of te investeren in groei. Denk aan nieuwe apparatuur, een bedrijfswagen of de verbouwing van een pand. Geldverstrekkers zijn meestal banken of bankvrije aanbieders.
Het gaat vaak om een eenmalige, langdurige investering. Deze lening staat ook bekend als een bedrijfslening. Vergelijk de voorwaarden voor zakelijke leningen goed voordat u kiest. Het is een strategisch hulpmiddel om kansen te pakken en uw financiële speelruimte te vergroten.
Zakelijke lening zonder eigen geld betekent dat u financiering krijgt zonder zelf kapitaal in te brengen. Ondernemers kiezen hiervoor als hun eigen spaargeld niet toereikend is voor bedrijfsinvesteringen. U krijgt zo extra kapitaal zonder zeggenschap te verliezen in uw onderneming.
Een zakelijke lening voor een bedrijfsauto vraagt bijvoorbeeld geen grote aanbetaling. De auto zelf dient dan vaak als onderpand. Dit kan uw rentekosten verlagen. Zzp’ers en kleine bedrijven gebruiken deze optie ook om investeringskosten te spreiden. Zo blijft er ruimte over voor andere belangrijke zaken. Vind meer over zakelijk lenen zonder eigen geld. Soms zijn jaarcijfers niet direct vereist, vooral voor startende ondernemers. Dit maakt de aanvraag eenvoudiger. Een geldverstrekker wil wel altijd voldoende zekerheid dat u de lening kunt terugbetalen. Een persoonlijke borgstelling is dan vaak een vereiste.
Een zakelijke lening zonder onderpand betekent dat u geen bezittingen van uw bedrijf als zekerheid hoeft te geven. Dit beschermt uw eigendommen tegen verlies bij betalingsproblemen. Veel kortlopende zakelijke kredieten vragen geen onderpand. Ook een reguliere zakelijke lening kan zonder onderpand, bijvoorbeeld bij Rabobank of via platforms zoals zakelijkelening.com.
Zonder onderpand verloopt de aanvraag vaak sneller. Een waardebepaling van bezittingen is dan namelijk niet nodig. U krijgt meer flexibiliteit om het geleende geld in te zetten. Houd wel rekening met een persoonlijke borgstelling; die is vaak nodig als er geen onderpand is. De maximale leenbedragen zijn meestal lager dan bij leningen met onderpand. Ook kan de rente hoger uitvallen, omdat de kredietverstrekker meer risico loopt.
Een zakelijke lening kan zeker onzakelijk worden tijdens de looptijd. Dit gebeurt door onzakelijk handelen of een aanpassing van de leningvoorwaarden. Bijvoorbeeld, als u de rente plotseling veel te laag maakt. Ook kan een aflossing onrealistisch lang uitblijven. De Belastingdienst beoordeelt dan of een onafhankelijke derde partij deze voorwaarden zou accepteren. Is dat niet zo, dan verandert de lening in een onzakelijke lening.
De meeste particuliere leningen kunt u boetevrij vervroegd aflossen. Als particulier mag u in bijna alle gevallen zonder boete aflossen. Een onzakelijke lening werkt echter anders. De afspraken voor zo’n lening zijn niet marktconform. Of u boetevrij mag aflossen, hangt dus af van wat u specifiek heeft afgesproken. Controleer hiervoor altijd uw leningsovereenkomst.
Als de Belastingdienst een lening als onzakelijk bestempelt, zijn de gevolgen aanzienlijk. Ze zien de lening dan vaak als een verkapte winstuitdeling of salaris. U betaalt hierover inkomstenbelasting. Bovendien kan de Belastingdienst u boetes opleggen, soms wel 50% tot 100% van de verschuldigde belasting. Een onzakelijke lening mag u fiscaal niet afwaarderen; u kunt dus geen verlies nemen. Als de rente te laag is, ziet de fiscus dit als een schenking. Dit betekent dat u schenkbelasting betaalt, wat grote financiële risico’s met zich meebrengt.
Een schijnlening is een type onzakelijke lening. U herkent deze aan het ontbreken van zakelijke afspraken. Denk aan geen officiële overeenkomst of aflossingsschema. Ook ontbreken vaak zekerheden. De rente wordt dan niet betaald, of alleen bijgeschreven. Een onafhankelijke derde zou deze lening nooit accepteren. Zelfs met enkele zakelijke elementen kan het nog een schijnlening zijn.
Bij een zakelijke lening bepalen de zekerheden en uw risicoprofiel de rentevoorwaarden. Kredietverstrekkers stellen de rente vast op basis van het risico dat u de lening niet terugbetaalt. U kunt kiezen tussen een vaste of variabele rente. Een vaste rente blijft hetzelfde gedurende de hele looptijd van de lening. Een variabele rente kan wel veranderen en zorgt voor onzekere maandlasten. De rentes verschillen sterk per aanbieder, soms tot wel 4 procentpunt. Maak daarom altijd duidelijke afspraken om verrassingen te voorkomen.