Het STAP-budget was een subsidieregeling van de Nederlandse overheid die tot 1 januari 2024 maximaal €1.000 per jaar bood voor scholing om de arbeidsmarktpositie te versterken. Deze regeling verving de fiscale aftrek van scholingskosten en maakte directe subsidie voor een breed scala aan opleidingen en cursussen mogelijk.
Het Levenlanglerenkrediet (LLLK) is daarentegen een leenfaciliteit van de overheid, beheerd door DUO, bedoeld om collegegeld of lesgeld te financieren voor geaccrediteerde opleidingen in het hoger onderwijs (hbo, wo) en bepaalde mbo-opleidingen (BBL). Het LLLK is beschikbaar voor studenten tot 55 jaar die geen recht meer hebben op reguliere studiefinanciering of deze niet ontvangen.
Het belangrijkste verschil tussen beide is de aard van de financiering: het STAP-budget was een *subsidie* die niet terugbetaald hoefde te worden, terwijl het Levenlanglerenkrediet een *lening* is die met gunstige voorwaarden moet worden terugbetaald. Daarnaast richtte het STAP-budget zich op een breed scala aan korte trainingen en cursussen, terwijl het LLLK specifiek bedoeld is voor de financiering van college- of lesgeld van langere, geaccrediteerde opleidingen. Hoewel het STAP-budget niet meer beschikbaar is, blijft het Levenlanglerenkrediet een belangrijke mogelijkheid voor volwassenen die willen investeren in hun verdere opleiding.
Het STAP-budget staat voor STimulering Arbeidsmarkt Positie. Dit is soms ook geschreven als Stimulering Arbeidsmarktpositie, Stimulering ArbeidsmarktPositie of Stimulering van de ArbeidsmarktPositie. Het is een leer- en ontwikkelbudget dat mensen de mogelijkheid gaf over een eigen budget te beschikken. Het budget werd op 1 januari 2022 geïntroduceerd.
Dit budget was een subsidie van maximaal 1000 euro voor scholing en ontwikkeling tot en met 2023. Het werd alleen toegekend voor kosten die de aanvrager zelf moest dragen. Het gebruik was gericht op scholingsactiviteiten die aan minstens één bestedingscriterium voldeden.
Het Levenlanglerenkrediet is een studielening van de overheid, speciaal voor volwassenen. Het is een vorm van studiefinanciering voor volwassenen. Dit krediet is bedoeld voor mensen die geen recht meer hebben op studiefinanciering, volgens rijksoverheid.nl. U kunt het aanvragen tot en met de leeftijd van 56 jaar, en het is beschikbaar voor iedereen tot en met 56 jaar zonder recht op studiefinanciering.
Het wordt gebruikt voor een wettelijk erkende opleiding in het hoger onderwijs of een beroepsopleidende leerweg in het mbo, zo meldt rijksoverheid.nl. De leenlimiet is gelijk aan het bedrag voor collegegeld of lesgeld. Studenten kunnen dit krediet lenen voor de gehele duur van hun opleiding. Op rijksoverheid.nl staat vermeld dat de duur voor een deeltijdopleiding maximaal 5 jaar is. De terugbetalingsperiode begint op 1 januari nadat het krediet is gestopt, met een aflosperiode van 15 jaar. Het Levenlanglerenkrediet kan vaker worden aangevraagd. Meer informatie over deze financieringsmogelijkheid vindt u op de pagina over het leven lang leren krediet. Voor wie zich wil blijven ontwikkelen en geen recht meer heeft op studiefinanciering, is dit krediet een belangrijke optie.
Het STAP-budget en het Levenlanglerenkrediet kennen elk specifieke voorwaarden en eisen. Voor het STAP-budget moest u tussen 18 jaar en de AOW-leeftijd zijn, waarbij de opleiding binnen een vastgestelde termijn moest starten. Het Levenlanglerenkrediet is beschikbaar voor wie geen recht meer heeft op studiefinanciering en kan tot en met 56 jaar bij DUO worden aangevraagd. U volgt dan een erkende opleiding in Nederland, zoals een voltijdse bol-opleiding aan het mbo of een hbo/universitaire opleiding. Hierbij mag uw collegegeld niet al volledig door een ander betaald worden en het maximale leenbedrag is gelijk aan het daadwerkelijk betaalde collegegeld of lesgeld.
De regelingen zijn bedoeld voor mensen die willen investeren in hun persoonlijke en professionele ontwikkeling. Het STAP-budget richtte zich op iedereen tussen 18 jaar en de AOW-leeftijd die scholingsactiviteiten wilde volgen. Het Levenlanglerenkrediet is er voor volwassenen die zich willen blijven ontwikkelen en geen recht meer hebben op reguliere studiefinanciering, zo stelt de Rijksoverheid.Deze lening is specifiek voor volwassenen die geen recht meer hebben op studiefinanciering. U kunt het aanvragen tot en met 56 jaar, of als u jonger bent dan 57 jaar op het moment van aanvragen. Het is beschikbaar voor studenten die een erkende voltijd-, deeltijd- of duale opleiding aan hbo of universiteit volgen, inclusief modulair onderwijs. Ook een voltijdse bol-opleiding aan het mbo komt in aanmerking. Een cruciale voorwaarde is dat uw collegegeld of lesgeld niet volledig door een andere partij wordt betaald of vergoed.
Het STAP-budget bood een vast bedrag van maximaal 1000 euro voor scholingsactiviteiten, zoals eerder genoemd. Voor het levenlanglerenkrediet gelden andere regels voor de maximale bedragen en de duur van de financiering. U kunt maximaal vijf keer het wettelijk collegegeld of lesgeld lenen, maar nooit meer dan het bedrag dat u daadwerkelijk betaalt aan collegegeld of lesgeld, zo meldt de Rijksoverheid. Voor een losse module is het maximumbedrag dat u kunt lenen €2987,50. De duur van de financiering is gekoppeld aan de studieduur. Voor de meeste studies is dit vier jaar, terwijl een deeltijdopleiding een duur van vijf jaar kent. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) berekent de uitbetalingsduur op basis van het aantal studiepunten van een module, gedeeld door vijf. Dit zorgt ervoor dat de financiering meebeweegt met de lengte van uw opleiding. Zo wordt een module van 30 EC vaak over zes maanden uitgekeerd.
Het aanvragen van het STAP-budget en het Levenlanglerenkrediet volgt elk een eigen procedure. Het STAP-budget vraagt u online aan via het STAP-portaal van het UWV, met inlog via DigiD. U geeft akkoord op de voorwaarden en dient de aanvraag in voor de start van uw scholing. Het Levenlanglerenkrediet is een studielening voor wie geen STAP-budget aanvraagt of niet onder cao valt. Gedetailleerde stappen voor beide regelingen vindt u in de volgende onderdelen.
Het aanvragen van het STAP-budget volgt een duidelijk proces dat u online regelt via het STAP-portaal van het UWV. Eerst heeft u een STAP-aanmeldingsbewijs nodig. Daarna dient u de aanvraag in en geeft u akkoord op de voorwaarden van het STAP-budget. Dit moet altijd gebeuren voordat uw scholing begint. Aanvragen worden behandeld op volgorde van ontvangst totdat het beschikbare budget is uitgeput. U krijgt binnen één dag uitsluitsel over uw aanvraag – dat is snel! Stel, u wilt een cursus volgen die over twee maanden begint; dan is het slim om uw aanvraag snel in te dienen zodra de mogelijkheid zich voordoet. Houd er rekening mee dat u het STAP-budget maximaal één keer per jaar kunt aanvragen.
Het aanvraagproces voor het Levenlanglerenkrediet regelt u bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Specifieke stap-voor-stap instructies voor de initiële aanvraag zijn niet direct beschikbaar in de feiten. Wel kunt u het levenlanglerenkrediet wijzigen of stopzetten door in te loggen op Mijn DUO. Daar navigeert u naar ‘Mijn Producten’ en kiest u vervolgens ‘Levenlanglerenkrediet raadplegen’. Heeft u geen toegang tot Mijn DUO, dan gebruikt u het formulier ‘Aanvragen, wijzigen of stopzetten levenlanglerenkrediet’. Voor modulair onderwijs zonder Mijn DUO-toegang is er een specifiek formulier: ‘Aanvragen en wijzigen levenlanglerenkrediet voor modulair onderwijs’.
Wanneer u geld leent, moet u het bedrag altijd terugbetalen, inclusief rente en soms andere kosten. Het rentepercentage is gekoppeld aan de terugbetalingsregels en hangt af van de terugbetalingsperiode en rentevaste periode. U betaalt het financieringsbedrag meestal in termijnen terug, waarbij vervroegd aflossen vaak zonder boete kan. Leners met de intentie vervroegd terug te betalen, moeten de kosten en voordelen hiervan nauwkeurig berekenen. Meer details over de specifieke voorwaarden van het Levenlanglerenkrediet en het STAP-budget vindt u in de volgende secties.
Naast het STAP-budget en Levenlanglerenkrediet zijn er diverse andere manieren om uw opleiding te financieren. U kunt denken aan aanvullende subsidies en vergoedingen voor opleidingskosten, of aan studieleningen en andere kredietvormen zoals een rentedragende lening of collegegeldkrediet. Een adviesgesprek kan helpen om de verschillende mogelijkheden voor het financieren van uw opleiding te bespreken.
Naast het STAP-budget en Levenlanglerenkrediet zijn er diverse andere subsidies en regelingen beschikbaar voor leren en ontwikkelen. Werknemers en particulieren kunnen gebruikmaken van financiële tegemoetkomingen voor leven lang ontwikkelen. Het kabinet faciliteert vanaf 2022 ook andere vormen van op-, om- en bijscholing via subsidieregelingen. Zo helpt de SLIM-subsidie mkb-ondernemers bij het bevorderen van leren en ontwikkelen, door subsidie te bieden voor scholingsactiviteiten. De tijdelijke subsidieregeling ‘NL leert door’ bood in 2022 subsidie voor scholing en ontwikkeling, aangevuld met de Subsidie Praktijkleren. Verder is er subsidie voor professionele ontwikkeling in de creatieve en culturele sector. Rijksmedewerkers kunnen eveneens kosten voor gekozen opleidingen laten dekken, als deze bijdragen aan hun loopbaanontwikkeling.
Naast het Levenlanglerenkrediet zijn er andere manieren om uw studie te financieren, zoals privéleningen. U kunt geld lenen via twee typen consumptief krediet: een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Deze reguliere studieleningen hebben andere leen- en terugbetaalvoorwaarden dan het Levenlanglerenkrediet. Een belangrijk verschil is dat geld lenen voor uw studie buiten DUO om leidt tot een BKR-registratie. Bovendien heeft een persoonlijke lening voor studiekosten een hogere rente dan het Levenlanglerenkrediet. Een persoonlijke lening via particuliere aanbieders biedt een vast bedrag met rente en een vaste looptijd. Dit is geschikt als u uw studie wilt financieren met vaste maandlasten. Voor onvoorziene studiekosten, zoals extra studieboeken of een studiereis, kan een doorlopend krediet via particuliere aanbieders uitkomst bieden. Dit type krediet geeft u een flexibele geldlening met variabele aflossingen en rente. Toch wordt een doorlopend krediet minder geschikt geacht voor het financieren van een complete studie.
Het Levenlanglerenkrediet leidt niet tot een BKR-registratie. Dit betekent dat deze studielening geen invloed heeft op uw kredietwaardigheid bij andere leningaanvragen. Het levenlanglerenkrediet staat dus niet geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR).
Reguliere leningen voor uw studie, afgesloten buiten DUO om of bij een particuliere kredietverstrekker, resulteren wel in een BKR-registratie. In Nederland worden leningen van meer dan 250 euro met een looptijd langer dan één maand geregistreerd bij het BKR. Kredietverstrekkers zijn verplicht deze gegevens te registreren.
Leven op krediet betekent dat u geld gebruikt dat u nog niet heeft, wat direct invloed heeft op uw toekomstige financiële situatie. De maandelijkse aflossing van het leven op krediet is bijvoorbeeld afhankelijk van uw inkomen.
Dit beïnvloedt uw bestedingsruimte en kan leiden tot langdurige financiële verplichtingen. U betaalt niet alleen het geleende bedrag terug, maar ook rente en soms extra kosten. Een langere looptijd kan de maandlasten verlagen, maar verhoogt vaak de totale kosten van de lening. Het is belangrijk om deze impact goed te overwegen voordat u financiële verplichtingen aangaat.