Crowdfunding brengt nadelen met zich mee die u moet kennen voordat u begint. De AFM waarschuwt voor het risico op verlies van uw inleg, waarbij geïnvesteerd vermogen niet wordt terugontvangen. Bovendien voelt niet iedereen zich comfortabel met openbaar geld vragen. Fondsenwerving is tijdrovend en kostbaar, met onverwachte transactie- of bemiddelingskosten, en kan voor initiatiefnemers tot betalingsproblemen leiden. Op deze pagina leest u meer over deze risico’s en kosten.
Crowdfunding is een financieringsvorm waarbij geld wordt ingezameld van een grote groep mensen om een project of bedrijf te financieren. Het werkt via een online platform, waar veel personen kleine bedragen bijdragen om een project te financieren. Deze methode maakt het mogelijk om kapitaal op te halen bij het brede publiek of een specifiek netwerk. U kunt crowdfunding gebruiken voor diverse doeleinden. Denk hierbij aan private projecten, innovatieve producten, onroerend goed, startups en zelfs gevestigde bedrijven. Het is een manier om fondsen te werven zonder tussenkomst van traditionele financiële partijen.
Crowdfunding, een online marktplaats voor financiering door een groep investeerders, kent belangrijke nadelen. U riskeert uw inleg te verliezen, met name bij aandelen waar waarde en dividend vaak uitblijven. Bovendien halen 75 procent van de campagnes hun doel niet en zijn platforms niet altijd professioneel.
Bij crowdfunding riskeert u geheel of gedeeltelijk verlies van uw investering. Dit beleggingsrisico betekent dat investeerders hun inleg kunnen kwijtraken en andere gevolgen ondervinden. Als een bedrijf failliet gaat, krijgt u als particuliere investeerder vaak een achtergestelde positie. Bij eigen vermogen gaat uw inleg als eerste verloren bij problemen. Investeerders in obligaties of leningen lopen risico op faillissement of betalingsproblemen van de uitgevende partij, met verlies van geïnvesteerd geld.
Bij crowdfunding gaat u samenwerkingsverbanden aan, wat betekent dat u beperkte controle accepteert over uw project. Dit geldt voor allerlei crowdfunding projecten, inclusief kleinschalige initiatieven en die van stichtingen of verenigingen. U beheert deze projecten, zoals persoonlijke projecten en goede doelen, met hulpmiddelen zoals het onderdeel “Mijn Projecten” van Fondswervingonline. Dit helpt bij het gestructureerd creëren, plannen en beheren van projectplannen. Een projectmanager beheert vaak de projectportefeuille en een programmamanager bewaart het overzicht over projecten. De noodzaak van deze gestructureerde aanpak en gedeelde verantwoordelijkheden beperkt uw eigen invloed.
Crowdfunding brengt voor ondernemers diverse nadelen met zich mee, zoals hogere kosten en een aanzienlijke tijdsinvestering. U moet rekening houden met de openbaarmaking van bedrijfsgegevens, het risico dat het doelbedrag niet wordt behaald, en mogelijke BKR-registraties. Hieronder vindt u de belangrijkste aandachtspunten:
Crowdfunding brengt voor projecteigenaren diverse kosten en vergoedingen met zich mee, variërend van enkele tientallen tot duizenden euro’s en percentages. Deze kosten omvatten onder andere fees voor aanvraag, plaatsing, succes en administratie.
| Type kosten | Voorbeeldkosten | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Beoordelings- of aanvraagfee | €295 – €950 | Vaste kosten voor toetsing of aanvraag |
| Plaatsings- of publicatiekosten | €75 – €950 | Voor het online plaatsen van de campagne |
| Succesfee | 2% – 10% van gefinancierd bedrag | Minima variëren van €450 tot €4.000 |
| Administratiekosten | €0,25 per investeerder/maand of €50 per maand | Doorlopende kosten, vaak exclusief BTW |
| Transactiekosten | €10 – €25 | Voor projecten tot €350 |
Wanneer het doelbedrag van een crowdfundingcampagne niet wordt gehaald, start het project over het algemeen niet. De hoofdovereenkomst komt dan niet tot stand en de initiator ontvangt het toegezegde bedrag niet. Het ingezamelde geld is dan ook niet beschikbaar voor de financieringsbehoeftige. Voor investeerders betekent dit dat zij hun inleg terugkrijgen. Het niet behalen van het financieringsdoel heeft negatieve consequenties, waardoor de initiatiefnemer het project vaak moet aanpassen. Soms kan een deel van het doel wel gerealiseerd worden, maar een te hoog doelbedrag verhoogt de kans op mislukking.
Crowdfunding voor mkb-bedrijven heeft vaak een financieringsbedrag tussen €50.000 en enkele tonnen, al bestaat er geen expliciete bovengrens. Toch is het lastig investeerders aan te trekken zonder concreet investeringsdoel of financiële onderbouwing. Investeerders beoordelen kritisch op onderbouwing, risico en terugbetalingscapaciteit. Een sterke campagne vereist een heldere strategie, realistische cijfers, vertrouwen en zichtbaarheid. De investeringsperiode duurt meestal tussen de 30 en 90 dagen. Bovendien ontbreken specifieke fiscale regels en gedetailleerde beleidsdocumenten van de Belastingdienst voor crowdfunding.
Crowdfunding is minder geschikt als financieringsvorm wanneer u zekerheid zoekt, of voor persoonlijke leningen. Het biedt namelijk geen garantie op slagen, zeker niet bij donatie-gebaseerde campagnes waarbij u geen financiering ontvangt als het doelbedrag niet gehaald wordt. Het is bovendien vooral geschikt voor projectfinanciering.
Ondernemers kiezen soms voor crowdfunding terwijl dit financieel niet de beste optie is. Daarnaast vergt het zorgvuldig presenteren van de leningaanvraag veel tijd. De looptijd van crowdfunding is ook korter, meestal tussen 6 en 60 maanden, vergeleken met traditionele langlopende financiering. Hoewel het een alternatief is voor micro leningen en voor franchisenemers een optie kan zijn naast bancaire financiering, zijn er situaties waarin andere financieringsvormen beter passen.
Crowdfunding is een alternatief voor traditionele bankleningen. Toch is een lening via de bank meestal goedkoper dan een crowdfunding lening. Bij crowdfunding betaalt u namelijk rente aan meerdere investeerders. Waar een banklening van één partij komt, haalt crowdfunding geld op bij veel verschillende partijen. Voor een ondernemer die een lening zoekt zonder BKR-toetsing, kan crowdfunding een mogelijkheid zijn. Dit maakt crowdfunding een alternatieve financieringsoptie, vooral voor kortlopende leningen.
Crowdfunding en durfkapitaal kennen elk hun eigen nadelen voor ondernemers. Een ondernemer die kiest voor crowdfunding moet veel tijd en moeite steken in voorbereiding en promotie om vertrouwen bij investeerders op te bouwen. Durfkapitaal daarentegen brengt vaak hoge rente en actieve betrokkenheid van investeerders met zich mee. Durfkapitalisten bieden weliswaar kapitaal en ondersteuning zoals een breed netwerk aan startende of snelgroeiende ondernemingen met een hoog risicoprofiel, maar zij verwachten ook een hoger rendement vanwege dit risico. Dit past bij de ongeschreven regel dat meer risico meer potentiële winst met zich meebrengt. Hierdoor krijgen investeerders aandelen en soms inspraak in de bedrijfsvoering, waarbij de durfkapitalist actief betrokken is om zijn investering te beschermen. Voor een startende ondernemer die zijn innovatieve product wil lanceren, is de keuze afhankelijk van de afweging tussen kapitaal, expertise en het behoud van controle over het bedrijf.
Veilig investeren en verantwoord gebruik maken van crowdfunding begint met het begrijpen van de risico’s en het maken van bewuste keuzes. Volgens de AFM moeten nieuwe investeerders duidelijke informatie krijgen over risico’s, rendement en kosten. Dit helpt u om weloverwogen beslissingen te nemen.Hier zijn belangrijke tips om veilig te investeren:
Een goede voorbereiding helpt u bij het maken van bewuste keuzes, zelfs als u een onverwachte meevaller heeft en die wilt investeren.
Voor ondernemers zijn er diverse alternatieven voor crowdfunding. Denk hierbij aan traditionele financieringsvormen zoals een banklening, een onderhandse lening of een microkrediet. Ook kunt u overwegen om een informele investeerder, business angel of venture capitalist aan te trekken. Het inzetten van eigen vermogen of het aanvragen van subsidies en innovatiekredieten zijn eveneens mogelijke alternatieven.
Deze alternatieve financieringsmogelijkheden voor ondernemers bieden elk hun eigen voordelen. Wanneer deze alternatieven beter passen dan crowdfunding, hangt sterk af van uw specifieke situatie en de voorwaarden. Het bepalen van de meest geschikte financieringsvorm vereist een grondige analyse van uw bedrijfsbehoeften, risicoprofiel en de marktomstandigheden. Bedenk dat crowdfunding vaak hogere kosten en meer risico’s met zich meebrengt dan traditionele financiering. Dit maakt traditionele opties vaak aantrekkelijker als u lagere kosten en minder risico zoekt.
Crowdfunding is in Nederland enorm populair geworden, met een constante groei in gefinancierd vermogen. Sinds de start in 2011 is er tot en met 2023 een totale financiering van 3,5 miljard euro opgehaald via crowdfundingcampagnes. Voor een dieper inzicht in de ontwikkelingen, kunt u meer lezen over crowdfunding in Nederland.
In 2022 bedroeg het opgehaalde bedrag 1,08 miljard euro. Dit laat een sterke stijging zien, want in 2021 was dit nog 730 miljoen euro. De groei is duidelijk zichtbaar over de jaren.
De trend van toenemende financiering begon al eerder. Zo werd in 2020 417 miljoen euro opgehaald, en in 2019 was dit 424 miljoen euro. In 2018 werd 329 miljoen euro gefinancierd, terwijl dit in 2017 nog 223 miljoen euro was. In 2016 verzamelde crowdfunding in Nederland een totale financiering van 170 miljoen euro. De cijfers tonen aan dat deze financieringsvorm een gevestigde waarde is geworden.
De term ‘ouderwetse vorm van crowdfunding’ is eigenlijk een tegenstelling. Crowdfunding zelf is juist een innovatieve manier van financieren, waarbij een breed publiek geld bij elkaar brengt voor een project of onderneming. Dit staat tegenover de meer traditionele financieringsmethoden, die je dan als ‘ouderwets’ zou kunnen zien. Bij deze methoden komt financiering vaak van een kleine, selecte groep individuen of instellingen.
Crowdfunding is een populaire vorm van non-bancaire financiering. Het is een financieringsvorm door de menigte, waarbij veel kleinere investeerders gezamenlijk geld beschikbaar stellen voor een project of onderneming. Een grote groep beleggers investeert samen in één project of onderneming en leent ook uit aan ondernemingen.
Nee, uw investering in crowdfunding is niet altijd veilig. Crowdfunding investeringen bieden geen garantie op winst en u kunt uw inleg geheel of deels verliezen. Deze beleggingsvorm brengt financieel risico en zelfs een kans op faillissement met zich mee. Vooral bij investeringen in eigen vermogen koopt u aandelen in een bedrijf, wat geen zekerheid biedt. Bovendien kunnen onverwachte kosten, zoals transactie- of bemiddelingskosten, uw rendement verder beïnvloeden. Om dit risico te beperken, is het belangrijk uw beleggingen te spreiden, zoals de AFM adviseert. Kortom, elke crowdfunding investering gaat gepaard met een risico van verlies van inleg.
Crowdfundingprojecten kunnen mislukken. Dit geldt voor diverse initiatieven, zoals nieuwbouwprojecten en natuurprojecten. Zelfs projecten die nieuw moeten zijn of een PolyMath project kunnen falen. Als een dergelijk project het beoogde bedrag niet ophaalt, komt de financieringsovereenkomst niet tot stand. Investeerders ontvangen in dat geval hun inleg terug. Specifieke gevolgen voor andere vormen van projectmislukking, zoals na een succesvolle financiering, zijn niet nader gespecificeerd.
Betrouwbare crowdfundingplatforms herkent u aan enkele belangrijke punten. Een betrouwbaar platform staat in het Europese ECSP-register. Ook valt het onder toezicht van De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). U moet zelf de betrouwbaarheid van een platform controleren, want er kan altijd risico op fraude zijn. Kies voor platforms met een goede reputatie en veel ervaring in de financiële sector. Het is verstandig om platforms met AFM-toezicht te kiezen en ook de kosten en voorwaarden te vergelijken.
Ja, u kunt uw investering tussentijds verkopen, al is dit in principe niet altijd vanzelfsprekend. Obligaties zijn vaak tussentijds te verkopen. Ook een investering in aandelen kan tussentijds verkocht worden. Soms moet u een investering in aandelen verkopen als u het geld op korte termijn nodig heeft. Dit betekent wel dat u bewust kiest om uw vermogensopbouw deels op te offeren. De Consumentenbond bevestigt dat investeringen tussentijds verkocht kunnen worden.
Crowdfunding brengt voor projecteigenaren diverse kosten met zich mee, die afhankelijk zijn van het gekozen platform en de aard van het project. Deze kosten kunnen grofweg worden onderverdeeld in platformkosten, rentekosten, marketingkosten en kosten voor het produceren van beloningen.
Platformkosten
De meeste crowdfundingplatforms rekenen verschillende soorten fees voor hun diensten. Dit zijn veelal:
Hieronder ziet u een overzicht van hoe deze kosten kunnen variëren per platform:
| Kostenpost | Voorbeeld structuur 1 | Voorbeeld structuur 2 | Voorbeeld structuur 3 |
|---|---|---|---|
| Opstart- of behandelingsfee | €450 | €350 (toetsing) | €295 |
| Plaatsings- of publicatiefee | 1% van doelbedrag | €450 | €295 |
| Succesfee | 2% tot 8% (min. €450) | 1% per jaar looptijd | 5% tot €200.000 |
| Administratiekosten | N.v.t. | €50 per maand | N.v.t. |
Deze platformkosten zijn vaak exclusief 21% BTW.
Overige kosten voor de projecteigenaar
Naast de kosten van het crowdfundingplatform dient u rekening te houden met: