Een converteerbare lening fiscaal betekent dat de omzetting van de lening naar aandelen fiscaal neutraal is. Dit houdt in dat u op het moment van conversie geen directe belasting betaalt over de waarde van de aandelen. Op deze pagina leest u meer over de fiscale kwalificatie en de behandeling van rente en conversierechten.
Een converteerbare lening is een lening die onder specifieke voorwaarden kan worden omgezet in aandelen. Deze lening start als een gewone financiering van een investeerder. In plaats van terugbetaling, wordt de lening omgezet in gewone aandelen volgens een afgesproken conversieverhouding. Dit betekent dat de schuld eigen vermogen of kapitaal wordt.
Bij een converteerbare lening maakt u afspraken over de rente. Ook legt u vast wanneer de conversie plaatsvindt, tegen welke prijs, en op basis van welke waardering. Vaak gebeurt deze conversie met een korting ten opzichte van een toekomstige waardering. Uiteindelijk geeft u met een converteerbare lening op termijn een deel van uw bedrijf weg. De fiscale werking van de conversie zelf is neutraal. Dit betekent dat er geen directe belasting wordt geheven op het moment van omzetting.
In beginsel wordt een converteerbare lening fiscaal gekwalificeerd als schuld. De fiscale kwalificatie van een geldverstrekking wordt namelijk bepaald door de civielrechtelijke vorm. Dit betekent dat de fiscale kwalificatie van een geldlening in principe de juridische kwalificatie als lening volgt.
Toch kan een civielrechtelijke lening voor fiscale doeleinden als eigen vermogen worden gekwalificeerd. Dit gebeurt wanneer een lening bij aanvang al duidelijk nooit wordt terugbetaald. Leningen zoals een schijnlening, bodemlozeputlening of deelnemerschapslening worden dan fiscaal geherkwalificeerd als eigen vermogen, oftewel fiscaal kapitaal. Een fiscaal geherkwalificeerde lening wordt op de fiscale balans gezien als een informele kapitaalstorting, wat een gedeeltelijke hybride vermogenspositie creëert. Zelfs bij een omgekeerde converteerbare lening is de civielrechtelijke kwalificatie een verstrekking van schuld, en deze bepaalt primair de belastingrechtelijke kwalificatie.
De fiscale behandeling van rente en conversierechten bij een converteerbare lening is complex en hangt af van de situatie. Voordelen van een converteerbare lening, zoals rente en conversievoordeel, worden belast in box I met een heffing tot ruim 45 procent. De vergoeding voor vreemd vermogen bij een reguliere convertible omvat zowel rente als de waarde van het conversierecht.
Voor de geldverstrekker leidt het conversierecht bij toekenning tot belastingheffing. Een houder van converteerbare obligaties binnen een ondernemingscontext is niet vrijgesteld van belastingheffing over de waarde van het conversierecht bij verkrijging. Als een converteerbare lening in privé wordt verstrekt en de investeerder 5% of meer aandelen verkrijgt, valt dit in box II. Het conversierecht van een converteerbare lening valt dan niet onder box III. Het conversierecht in een converteerbare obligatielening kan niet ten laste van de winst worden gebracht door de emittent. Uitgestelde rente kan worden voldaan via verrekening bij conversie. Zowel investeerders als ondernemers moeten de fiscale impact van de conversie van een lening naar aandelen goed monitoren.
Voor investeerders en bedrijven brengt een converteerbare lening fiscaal zowel voordelen als nadelen met zich mee. Voor de investeerder is de conversie van een converteerbare lening fiscaal neutraal. Bij faling van de start-up kan de investeerder de lening fiscaal recupereren door deze in aftrek te nemen van de belastbare winst. Een verlies op een investering kan wel aftrekbaar zijn in Box I of Box II.
Aan de andere kant vallen voordelen zoals rente en conversievoordeel in Box I, met een heffing tot ruim 45 procent. Een verlies op een investering in een start-up is niet aftrekbaar als deze in Box III valt. Valt u als investeerder in Box II door het verkrijgen van 5% of meer aandelen via het conversierecht? Dit heeft directe fiscale gevolgen. Voor de start-up zijn intresten op een converteerbare lening fiscaal aftrekbaar. Dit fiscale voordeel is echter relatief, omdat veel start-ups en scale-ups geen winst maken. De waarde van de conversieverplichting is niet aftrekbaar voor de start-up zelf, en de opslag voor het conversierecht kan de vennootschap niet in aftrek brengen bij het bepalen van de winst. Een start-up moet zich realiseren dat de directe fiscale voordelen van een converteerbare lening vaak beperkt zijn.
De fiscale regels rondom converteerbare leningen worden sterk beïnvloed door jurisprudentie. Met name de Hoge Raad erkent de fiscale kwalificatie van een conversierecht. Ook de belastingheffing bij de toekenning ervan is een vereiste bij een reguliere converteerbare lening. Voor de uitgevende partij is het conversierecht, verbonden aan een converteerbare obligatielening, niet aftrekbaar van de winst. Dit houdt in dat er geen fiscale verrekening van dit recht mogelijk is met de bedrijfswinst.
Bij een omgekeerde converteerbare lening, een zogenaamde reverse convertible, kan de toekenning van het conversierecht voor fiscale doeleinden niet worden genegeerd. Zo’n omgekeerde converteerbare lening wordt belastingrechtelijk als schuld gekwalificeerd. Hierbij geldt een terugbetalingsverplichting, al is deze voorwaardelijk en kan de terugbetaling onzeker zijn. Het conversierecht van converteerbare leningen impliceert in het ondernemingsrecht een nauw verband tussen de lening en het eigen vermogen, aangezien het als toekomstig eigen vermogen wordt beschouwd. De fiscale consequenties van de omzetting van de lening in aandelen vereisen zorgvuldige aandacht van zowel investeerders als de onderneming.
Bij het fiscaal structureren van converteerbare leningen zijn er belangrijke risico’s en aandachtspunten. De fiscale behandeling gaat in de praktijk vaak mis, vooral met de juiste boxindeling tussen Box I/II en Box III. Een converteerbare lening kan leiden tot belastingheffing in Box I en Box II, met tarieven tot ruim 45%.
Voor start-ups is de waarde van de conversieverplichting niet aftrekbaar. Ook de opslag voor het conversierecht van een omgekeerde converteerbare lening kan niet in aftrek worden gebracht bij het bepalen van de winst. Dit komt omdat de opslag primair wordt gezien als een betaling in een vennootschap-aandeelhouder verhouding. Volgens de Kennisgroepen van de Belastingdienst wordt een omgekeerde converteerbare lening fiscaal als schuld gekwalificeerd.
Een geldverstrekking die civielrechtelijk een schuld is, kan fiscaal als kapitaal worden geherkwalificeerd. Dit gebeurt bij een schijnlening, deelnemerschapslening of bodemlozeputlening. De gehele vergoeding, inclusief het vaste deel van de rente, van een lening kan niet ten laste van de winst van de emittent worden gebracht onder bepaalde voorwaarden. Een juiste structurering is daarom essentieel, waarbij de belangen van zowel investeerder als start-up in acht worden genomen.
Een kapitaalronde is een alternatief voor een converteerbare lening. Bij deze financieringsvorm zijn minderwaarden op aandelen niet fiscaal aftrekbaar voor een aandeelhouder bij een faling.
Dit betekent dat een investeerder het verlies op zijn aandelen niet kan verrekenen met de belasting. U moet dit fiscale gevolg overwegen bij de keuze tussen een kapitaalronde en een converteerbare lening.
De fiscale behandeling van renteloze en groene leningen kent specifieke regels. Rente op een groene lening is fiscaal aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Dit fiscale voordeel maakt een groene lening financieel aantrekkelijker voor verduurzaming van uw woning. Als u bijvoorbeeld uw woning verduurzaamt, kunt u de betaalde rente aftrekken. Dit geldt specifiek voor leningen die gebruikt worden voor woningverbetering.
Renteloze leningen en leningen met een lage rente vragen om aandacht voor de fiscale gevolgen. De Belastingdienst kan in sommige gevallen een correctie toepassen, waarbij een rente van 6% wordt verondersteld. Dit betekent dat de schijnbare eenvoud van een renteloze lening fiscaal complexer kan zijn dan gedacht. Voor meer informatie over de fiscale aspecten van renteloze leningen, kunt u onze pagina raadplegen.
De rente op een converteerbare lening is in beginsel aftrekbaar voor de vennootschapsbelasting. Om in aanmerking te komen voor deze fiscale aftrekbaarheid, dient de lening een zakelijk karakter te hebben en aantoonbaar gebruikt te worden voor investeringen binnen de onderneming. Rentekosten die voortvloeien uit dergelijk vreemd vermogen kunnen als bedrijfskosten worden opgevoerd, wat resulteert in een verlaging van de belastbare winst. Dit principe van renteaftrek geldt eveneens voor startende ondernemingen. Echter, de praktische waarde van deze renteaftrek kan voor veel startups en scale-ups beperkt zijn, aangezien zij in de beginfase vaak nog geen winst genereren. De opslag voor het conversierecht kan de vennootschap echter niet aftrekken van de winst. Een afwaarderingsverlies op een onzakelijke lening is ook niet fiscaal aftrekbaar. Een lening die niet aan de zakelijke criteria voldoet, levert geen fiscaal voordeel op.
De conversie van een converteerbare lening naar aandelen is fiscaal neutraal; er wordt geen directe belasting geheven op het moment van omzetting. De fiscale verwerking van de opslag voor het conversierecht is echter anders. Deze opslag kan niet in aftrek worden gebracht bij het bepalen van de winst van de vennootschap. Volgens de Kennisgroepen van de Belastingdienst speelt de betaling van deze opslag zich af buiten de winstsfeer. Het wordt primair geduid als een verhouding tussen vennootschap en aandeelhouder. Ook is het geen kosten van wijziging van het kapitaal zoals bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel d, Wet Vpb.
De jurisprudentie van de Hoge Raad is richtinggevend in fiscale geschillen over converteerbare leningen en erkent de fiscale kwalificatie en belastingheffing van het toekennen van conversierechten. Een belangrijke uitspraak van de Hoge Raad op 20 mei 2005 stelde de rechtsbetrekking tussen vennootschap en aandeelhouders gelijk. Daarnaast wijkt de Hoge Raad af van de kasstroom bij het vaststellen van de vergoeding voor vreemd vermogen. Dit is relevant voor de vergoeding ten laste van de winst bij hybride converteerbare obligatieleningen.