Bezwaar maken tegen de heffing op excessief lenen bij de eigen vennootschap wordt aangeraden wanneer inkomen uit excessief lenen wordt belast. U moet dit bezwaar indienen binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag. Een regulier (pro forma) bezwaar is mogelijk binnen deze termijn, maar het bezwaar moet daadwerkelijk gemotiveerd worden. Deelname aan een eventuele aanwijzing massaal bezwaar vereist dat bezwaar wordt gemaakt tegen de aanslag, waarbij het verplicht is om een bezwaarschrift in te dienen conform artikel 25c, derde lid Awr. Bij massaal bezwaar kunt u de beslissing afwachten en meeliften met een gunstige uitkomst. Het RB heeft het ministerie gevraagd om bezwaren tegen de regeling excessief lenen als massaal bezwaar aan te wijzen. Een cliënt die bezwaar maakt, kan om uitstel van betaling verzoeken. Als de bezwaartermijn is verlopen, kunt u een verzoek om ambtshalve vermindering indienen. Na een afwijzing van het bezwaar moet de belastingplichtige zelf doorprocederen bij de rechtbank.
De Wet excessief lenen is een maatregel binnen de Wet Inkomstenbelasting 2001. Deze wet heeft als doel het bovenmatig lenen bij de eigen vennootschap te ontmoedigen. De regels voor geld lenen van de eigen bv zijn aangescherpt door de invoering van deze wet. De wet is op 1 januari 2023 in werking getreden.
Excessief lenen betekent dat u als directeur-grootaandeelhouder (dga) of bedrijf te veel geld leent van uw eigen vennootschap. De Wet excessief lenen geldt voor beperkingen op deze excessieve leningen. De wet is van toepassing op leningen boven een bepaalde grens. De wet legt fictief regulier voordeel uit aanmerkelijk belang op overschrijding van het leningbedrag boven een drempel. Dit geldt wanneer een aanmerkelijkbelanghouder en fiscaal partner samen meer lenen dan het drempelbedrag. Geld stallen in privé valt ook onder de regeling voor excessief lenen. De Wet Excessief Lenen beoogt het uitstellen van aanmerkelijkbelangheffing te voorkomen. De wet is relevant voor excessief lenen door dga’s en bedrijven. De Wet Excessief lenen is ook van toepassing in grensoverschrijdende situaties.
De heffing op excessief lenen is ingevoerd om belastinguitstel en -afstel door excessief lenen tegen te gaan. De Wet excessief lenen is specifiek bedoeld om langdurig uitstel van belastingheffing te voorkomen. Directeur-grootaandeelhouders (dga’s) konden belastingheffing uitstellen door leningen van hun vennootschap. Dit leidde tot situaties die de overheid onwenselijk vindt.
Het kabinet wil dat de keuze voor een ondernemingsvorm zo min mogelijk door fiscale motieven wordt bepaald. De maatregel ontmoedigt ‘kasrondjes’ die voortkomen uit fiscale motieven. Het is onwenselijk dat een aanmerkelijkbelanghouder middelen aan de onderneming onttrekt zonder belastingheffing. Daarnaast verlicht de wet de bewijslast voor de Belastingdienst aanzienlijk, omdat de beoordeling van verkapte winstuitdelingen veel toezichtscapaciteit kost. De fictie van de wet excessief lenen beperkt de uitvoeringslast voor belastingplichtigen en de Belastingdienst. Een excessieve of onzakelijke lening kan leiden tot aanzienlijke fiscale gevolgen en boetes.
Belastingplichtigen kunnen bezwaar maken tegen de aanslag onder de Wet excessief lenen. Advocaten van Hertoghs Advocaten bevelen bezwaar aan tegen een belastingaanslag waarin fictief inkomen uit excessief lenen wordt belast. U moet dit bezwaar indienen binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag.
Een bezwaar tegen een aanslag inkomstenbelasting met toepassing van de Wet excessief lenen moet gemotiveerd zijn. De invoering van de Wet excessief lenen zonder overgangsrecht kan een onredelijke inbreuk op rechten van belastingplichtigen zijn. Daarnaast kan de heffing strijdig zijn met het draagkrachtbeginsel. De heffing kan ook worden gezien als een strafmaatregel voor ongewenst gedrag, wat vragen oproept over terugwerkende kracht.
Tegen een heffing op basis van de Wet excessief lenen staat de mogelijkheid open om bezwaar aan te tekenen. Fiscale en juridische deskundigen benadrukken het belang van een zorgvuldige overweging om bezwaar in te dienen tegen een belastingaanslag die fictief inkomen uit excessief lenen omvat. U moet zelf de afweging maken om bezwaar te maken tegen de aanslag, die altijd gemotiveerd moet zijn. Het indienen van een bezwaarschrift volgt een specifieke procedure en kent vaste termijnen.
Een bezwaarprocedure start met het schriftelijk indienen van een bezwaarschrift. U moet dit bezwaar indienen binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag. Het bezwaarschrift moet binnen zes weken na verzending van de beslissing zijn binnengekomen. U dient het bezwaarschrift in bij het bestuursorgaan dat de beslissing heeft genomen. Dit kan via de post, door afgifte bij de balie van een belastingkantoor of in de brievenbus van een belastingkantoor. Digitaal indienen is mogelijk via een digitaal loket met een online formulier en digitale handtekening of DigiD. Is er geen digitaal loket beschikbaar, dan dient u het bezwaarschrift schriftelijk in. Per e-mail indienen kan alleen als het bestuursorgaan dit expliciet heeft aangegeven. De inhoud van het bezwaarschrift moet aan bepaalde vereisten voldoen. Een bezwaarschrift wordt alleen inhoudelijk behandeld als u belanghebbende bent bij het besluit. Vaak krijgt u een uitnodiging voor een hoorzitting. Volgens de Rijksoverheid moet de overheidsorganisatie binnen zes weken na het einde van de bezwaartermijn een beslissing nemen over uw bezwaar.
De gebruikelijke termijn voor het indienen van een bezwaar is zes weken. Deze termijn start de dag na de datum op de beslissingsbrief. Voor een belastingaanslag vangt de termijn aan op de dag na de dagtekening van het aanslagbiljet of de beschikking.
Bezwaar indienen tegen een herzienings- of terugvorderingsbesluit is zinvol om de strijd met de terugvordering te betwisten. U heeft de optie om bezwaar te maken tegen een afwijzing. Volgens de Rijksoverheid is de beslistermijn voor bezwaren vaak zes weken. De redelijke termijn voor de bezwaar- en beroepsfase samen is twee jaar, waarvan een half jaar voor de bezwaarfase.
Bent u te laat met uw bezwaar? Dan is een verzoek tot ambtshalve herziening een optie.
De kans van slagen van bezwaar tegen de Wet excessief lenen is onduidelijk, onzeker en onbekend. De Belastingdienst zal een bezwaar tegen de Wet excessief lenen vermoedelijk afwijzen. Toch wordt bezwaar maken tegen een aanslag waarin inkomen uit excessief lenen wordt belast aangeraden.
De heffing excessief lenen kan in strijd zijn met het eigendomsrecht en/of het discriminatieverbod. Ook schendt de fictie van excessief lenen mogelijk de goede verdragstrouw. De Wet excessief lenen is mogelijk in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), al lijkt de kans op succes op basis hiervan klein. De heffing heeft een kans om te worden teruggedraaid als de wet in strijd is met Europese wetgeving. De kern van het bezwaar is dat de wet schulden aan de eigen bv aanrekent als inkomen zonder rekening te houden met de werkelijke draagkracht.
Recente jurisprudentie en ontwikkelingen rondom bezwaar en heffing laten zien dat de Rechtbank Den Haag de Wet excessief lenen bij de eigen vennootschap heeft getoetst. De rechtbank oordeelde dat de wet standhoudt. De belastingheffing over excessief lenen van de eigen bv is niet in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
De fiscale procedure ging over de vraag of belastingheffing over fictief voordeel op stelselniveau in strijd is met het EVRM. De rechtbank Den Haag verklaarde het beroep van de belastingplichtige ongegrond. Volgens de rechtbank is de regeling voor heffing over fictief regulier voordeel niet in strijd met artikel 1 EP EVRM en de artikelen 6 en 7 EVRM. Ook ziet de rechtbank geen bezwaar in het ontbreken van onderscheid in de wet tussen oude en nieuwe, zakelijke en onzakelijke leningen. De regeling beperkt het eigendomsrecht, maar deze beperking is gerechtvaardigd. Een kennisgroepstandpunt over excessief lenen verscheen op 28 mei 2025. Nederland mag niet heffen over fictief voordeel uit aanmerkelijk belang onder het Belastingverdrag met België, omdat dit een schending zou zijn van de goede verdragstrouw.
Als uw bezwaar tegen de heffing op excessief lenen niet slaagt, zijn er nog vervolgstappen. De Belastingdienst zal een bezwaar tegen excessief lenen afwijzen. U moet dan langs de rechter om gelijk te krijgen; u moet doorprocederen bij de rechtbank.
Voordat u deze stap zet, zult u een kosten-batenanalyse moeten maken. Een alternatief is om een verzoek om ambtshalve vermindering in te dienen. Dit verzoek kan binnen vijf jaar na het einde van het betreffende belastingjaar. Het is onzeker of er tegemoet wordt gekomen aan dit verzoek.
De Wet excessief lenen is niet alleen van toepassing op jou als aanmerkelijkbelanghouder. Ook schulden van verbonden personen tellen mee voor deze wet. Dit betekent dat de wet van toepassing is op personen met een aanmerkelijk belang waarvan de partner of verbonden personen schulden hebben aan de vennootschap.
Schulden van verbonden personen, zoals kinderen, worden meegeteld bij de bovenmatige schulden. De Belastingdienst meldt dat schulden van verbonden personen worden meegeteld bij de bovenmatige schulden voor de wet excessief lenen. Een belangrijke uitzondering hierop zijn kwalificerende eigenwoningschulden. De peildatum voor de Wet excessief lenen is altijd 31 december.
De belangrijkste verandering voor excessief lenen in 2025 betreft de verlaging van de drempel. De grens is per eind 2024 verlaagd van € 700.000 naar € 500.000. Dit betekent dat de drempel voor excessief lenen van een bv in 2025 € 500.000 bedraagt.
Deze fiscale wetgeving kan in 2025 leiden tot een ongewenste belastingafrekening voor directeuren-grootaandeelhouders (DGA’s) met schulden bij hun bv. De regeling voor excessief lenen is al van kracht vanaf 2023. Bij het bepalen van excessief lenen in 2025 worden schulden van de belastingplichtige, fiscale partner en verbonden personen bij elkaar opgeteld. Als de totale schuld op de peildatum (31 december) de drempel van € 500.000 overschrijdt, wordt het meerdere als fictief regulier voordeel belast in box 2.
Het draagkrachtbeginsel betekent dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Economisch gezien gaat het om het opofferen van een gelijk relatief nutsoffer, gerechtvaardigd door de theorie van het gelijke nutsoffer. Centraal staat de vraag hoeveel burgers kunnen bijdragen aan collectieve voorzieningen, waarbij elke belastingplichtige naar vermogen bijdraagt. Het is een beginsel van individuele draagkracht.
Dit beginsel is zeer relevant, want het vormt de basis van de inkomstenbelasting en zorgt ervoor dat de belastingdruk eerlijk over alle individuen wordt verdeeld. Na de Tweede Wereldoorlog was dit zelfs een van de twee pijlers van het belastingstelsel. U vindt het draagkrachtbeginsel terug in de loon- en inkomstenbelasting, en het speelt ook een belangrijke rol in de socialeverzekeringssfeer, zowel bij uitkeringen als premieheffing. De reikwijdte van dit beginsel is breder dan alleen de Wet inkomstenbelasting.
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) kan zeker helpen bij een bezwaar tegen de heffing op excessief lenen. Dit verdrag legt belangrijke rechten en vrijheden vast, zoals het recht op ongestoord genot van eigendom, zoals beschermd door artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM. Bij de beoordeling hiervan kijkt men naar een ‘fair balance’ of proportionaliteit. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft zelfs geoordeeld dat nieuwe regels zonder overgangsrecht het eigendomsrecht kunnen schenden. Daarnaast kunnen artikelen 6 of 7 van het EVRM relevant zijn bij een onverenigbare strafheffing, zoals de Belastingdienst aangeeft. Het EVRM is opgesteld door de Raad van Europa en biedt een juridisch kader voor uw bezwaar.
Een fictieve heffing is een belasting die wordt berekend over een verondersteld rendement, niet over een daadwerkelijk ontvangen bedrag. Dit is relevant voor de Wet excessief lenen, waarbij een fictief voordeel wordt belast als u een excessieve lening niet tijdig aflost. De berekening van box 3-inkomen met fictief rendement baseert zich op de werkelijke verdeling van vermogensbestanddelen zoals banktegoeden, beleggingen en schulden, volgens de Belastingdienst.
Deze methode gebruikt fictieve rendementen die dicht bij de werkelijke percentages voor sparen of beleggen liggen. Elk vermogensdeel heeft een ander fictief rendement, omdat vermogen in box 3 is ingedeeld in categorieën met een eigen fictief percentage. Zo is het fictief rendement percentage voor spaargeld veel lager dan voor beleggingen. De Belastingdienst splitst vermogen op in spaargeld, overige investeringen en schulden.
De Belastingdienst rekent met een fictief rendement dat dichter bij het werkelijke rendement ligt, en deze fictieve percentages worden jaarlijks aangepast. Deze jaarlijks aangepaste percentages sluiten aan op het werkelijke rendement. Belangrijk is dat de Belastingdienst moet uitgaan van het werkelijk rendement als dit lager is dan het fictief rendement. Inkomen uit vermogen (fictief rendement) wordt belast met 36% inkomstenbelasting.
Aanmerkelijk belang is aanwezig als u (samen met uw fiscale partner) minimaal 5% bezit van de aandelen, opties of winstbewijzen in een vennootschap, volgens de Belastingdienst. Dit geldt ook als u recht heeft op minimaal 5% van de jaarwinst of liquidatiewaarde van een vennootschap. Daarnaast is er sprake van aanmerkelijk belang als u 5% of meer stemrecht heeft in de algemene vergadering van een coöperatie.
Aanmerkelijk belang kan zowel direct als indirect bestaan, bijvoorbeeld via een andere vennootschap waarin u een belang heeft. Het is niet beperkt tot bv’s, maar kan ook gelden voor open fondsen voor gemene rekening of coöperaties.
Persoonlijk advies kan u helpen bij het vinden van passende leenoplossingen voor uw situatie. Een manier om persoonlijk advies te krijgen is door aan tafel te gaan met een adviseur. Een adviseur bespreekt uw hypotheekmogelijkheden op basis van uw persoonlijke situatie, wensen en plannen. In zo’n adviesgesprek krijgt u persoonlijk advies op basis van uw wensen. Een hypotheekadviseur kan u specifiek helpen met advies gebaseerd op uw persoonlijke situatie.