Crowdfunding is een financieringsvorm waarbij projecten of ondernemingen geld ophalen bij een grote groep donateurs of investeerders via een online platform, zonder tussenkomst van een bank. Het werkt door individuele financiële bijdrages van veel mensen die zo gezamenlijk een project mogelijk maken. Hier leert u hoe crowdfunding werkt en welke verschillende vormen er zijn.
Crowdfunding is een financieringsvorm die geld inzamelt van een groot aantal mensen via een online platform. Het werkt door individuen, bedrijven of projecten die fondsen werven van een breed publiek. Dit gebeurt via een campagne op een online platform, waarbij investeerders overtuigd moeten worden om bij te dragen. Deze methode maakt het mogelijk om kleine bedragen in te zamelen van veel personen, wat samen een groter kapitaal vormt.Crowdfunding financiert uiteenlopende zaken: van private projecten en innovatieve producten tot startups, gevestigde bedrijven en zelfs onroerend goed. Naast de financiële injectie biedt crowdfunding meerwaarde. Het helpt bij het opbouwen van een gemeenschap rond een project, test het projectidee en geeft inzicht in maatschappelijke behoeften. Mits goed opgezet, vergroot het ook de zichtbaarheid, genereert feedback en bevordert het contact en de binding met supporters.
Crowdfunding kent diverse vormen, waarbij de manier waarop u bijdraagt en wat u daarvoor terugkrijgt verschilt. Er zijn vijf hoofdtypen, waaronder donatiegebaseerde, beloningsgebaseerde, schuldgebaseerde, equity-gebaseerde en hybride financiering. Elk van deze modellen heeft een eigen structuur voor investering en vergoeding.
Donatiecrowdfunding is een financieringsvorm waarbij de ‘crowd’ een gift doet zonder concrete tegenprestatie. Dit betekent een financiële bijdrage zonder incentive. Grote aantallen mensen doneren kleine geldbedragen om een doel waar te maken, vaak gemotiveerd door persoonlijke interesse in de oorzaak. Deze aanpak is bijzonder geschikt voor maatschappelijke en persoonlijke doelen, wensen of dromen, inclusief ondersteuning bij noodsituaties. Projecten met een sociale, charitatieve of gemeenschapsgerichte focus zijn hierdoor zeer effectief. Zowel bedrijven als particulieren kunnen deze donatiecrowdfundingsvorm inzetten.
Leningcrowdfunding, ook bekend als peer-to-peer-lending, is een financieringsvorm waarbij de ‘crowd’ geld leent aan een project of onderneming. Het is financiering via een grote groep mensen die samen bijdragen. Deze financieringsmethode werkt via individuele bijdragen op een online platform binnen een beperkte periode. Op dergelijke platforms nemen projecten de vorm van een lening aan, waarbij investeerders geld uitlenen in ruil voor rente en aflossing.
Aandelencrowdfunding betekent dat investeerders aandelen kopen in het bedrijf met hun investering, waarmee het bedrijf haar investeerders mede-eigenaar maakt. Het publiek koopt aandelen van het bedrijf, of een toekomstig recht daarop. Volgens de AFM houdt aandelencrowdfunding in dat een investeerder in een bedrijf investeert en effecten ontvangt. Een investeerder hoopt op dividend en waardestijging van de effecten. De hoogte van het dividend hangt af van de winst van het bedrijf en gemaakte afspraken met investeerders. Het rendement bij aandelen is afhankelijk van de bedrijfsresultaten. Bij succes moeten ondernemers de winst verdelen over alle aandeelhouders. Ook kunnen de aandelen meer waard worden.
Tegenprestatiecrowdfunding is een vorm waarbij investeerders een niet-financiële beloning ontvangen in ruil voor hun bijdrage. U verwacht dan iets concreets terug voor het bedrag dat u investeert. Deze beloning kan een product of een leuke actie zijn; de ondernemer levert dan een product, dienst of tegenprestatie in natura. De tegenprestatie moet een evenwicht hebben tussen investering en geleverde waarde, en moet passen bij de campagne zelf. Ondernemers moeten duidelijk uitleggen wat investeerders terugkrijgen in de campagne. Soms zijn de tegenprestaties ludiek, zoals een huiskamerconcert van een band die een album crowdfundt. In 2020 boden campagnes gevarieerde tegenprestaties per budgetniveau aan, waarbij de kosten opliepen om meer donateurs te verleiden.
Crowdfunding is geschikt voor iedereen die financiële steun zoekt voor uiteenlopende projecten. Deze methode maakt het mogelijk om geld te vragen voor persoonlijke acties, goede doelen en nieuwe ondernemingen. Het is een platform waar mensen geld kunnen vragen voor absolute behoeften.
U kunt deze financieringsvorm gebruiken voor persoonlijke projecten of als u een goed doel ondersteunt. Financiële steun wordt opgehaald bij een betrokken groep mensen, zoals vrienden, familie, klanten en andere individuele investeerders. Het collectieve initiatief van deze ‘crowd’ maakt het mogelijk om binnen een beperkte periode individuele financiële bijdragen te verzamelen voor uw project. Voor wie bijvoorbeeld een nieuw product wil lanceren, kan crowdfunding een goede manier zijn om kleine bedragen op te halen bij geïnteresseerden—een directe manier om uw idee te valideren. Crowdfunding is vooral geschikt wanneer u een brede groep mensen wilt betrekken bij uw project. Dit is immers meer dan alleen een financieringsmethode; het bouwt ook direct aan een betrokken gemeenschap rondom uw initiatief.
Crowdfunding brengt verschillende kosten en voorwaarden met zich mee voor de projecteigenaar. Deze kosten zijn variabel, vast en procentueel, afhankelijk van het specifieke platform en project. In Nederland bestaan deze kosten uit verschillende vaste en variabele posten, zoals een beoordelingsfee, plaatsingsprovisie, succesfee en beheerskosten. Deze kostenstructuur verschilt aanzienlijk van bijvoorbeeld online direct op rekening geld lenen.
U moet goed kijken naar de volledige kostenstructuur. Sommige platforms rekenen bijvoorbeeld aanvraagkosten van €950 en plaatsingskosten van €950. Daarnaast kan een succesfee van 2 tot 10% van toepassing zijn, plus jaarlijkse beheerkosten van 0,95%. Andere platforms hanteren kosten voor de toetsing van een financieringsaanvraag van €395 en publicatiekosten van €350. Deze kosten voor toetsing en publicatie zijn dan exclusief BTW. Een derde optie rekent een behandelingsfee van €295 en een plaatsingsfee van €295, met een succesfee van 5% van het gefinancierde bedrag tot €200.000, met een minimum van €4.000. Voor bedragen daarboven wordt 3% in rekening gebracht.
Weer een ander platform rekent €350 voor de toetsing van de aanvraag, €450 voor publicatie, 1% succesfee per jaar looptijd en €50 per maand voor transacties en administratie, allen exclusief BTW. Ook bestaan er plaatsingskosten van €100 plus 3% van de financieringsaanvraag, met een minimum van €1.500. Optionele projectadministratie kan oplopen tot €2 of €4 per crowdfunder per jaar, afhankelijk van de terugbetalingsfrequentie.
Een ondernemer moet goed uitzoeken voor welke werkzaamheden een crowdfundingpartij kosten rekent. De kostenstructuur van crowdfundingpartijen verschilt, en ook de tijd dat kosten beginnen te lopen is afhankelijk van de partij.
Crowdfunding biedt zowel voordelen als risico’s voor zowel ondernemers als investeerders. Het is een manier om uw idee te valideren bij een groter publiek. Daarnaast levert crowdfunding meer op dan alleen geld; het genereert ook fans, zichtbaarheid, waardevolle feedback en extra cash. Voor een ondernemer die donatiecrowdfunding kiest, is er geen aflossing of aandelenruil nodig. Kiest u voor beloningscrowdfunding, dan hoeft u geen eigen vermogen op te offeren.
Daar staan echter ook risico’s tegenover. Investeringen via crowdfunding zijn risicokapitaal, wat betekent dat er een mogelijkheid is tot geldverlies. Als belegger heeft u geen garantie op teruggave van uw geïnvesteerde geld. Crowdfunding als beleggingsvorm brengt financieel risico en kans op faillissement met zich mee, vooral omdat nieuwe startende bedrijven vaak de focus zijn. Een investeerder loopt het risico dat de geldvrager niet aan zijn betalingsverplichtingen voldoet. Voor ondernemers zelf kan crowdfunding leiden tot minder flexibiliteit door de financiële verplichtingen. Ook zijn er risico’s zoals reputatieschade, hogere kosten en een complexere financiering. Bij leningcrowdfunding moet een bedrijf de hoofdsom plus rente terugbetalen aan de investeerder.
Om een crowdfundingcampagne te starten, volgt u een gestructureerd stappenplan voor een effectieve campagne. Een succesvolle campagne bestaat uit drie fasen: de precampagne, de campagne zelf en de post-campagne. Dit proces vraagt tijd en aandacht om veel mensen te bereiken en te overtuigen. Het omvat onder andere het maken van een gedegen plan, het kiezen van een geschikt online platform en het benaderen van uw netwerk.
Een duidelijk plan maken is essentieel voordat u een crowdfundingcampagne start. Een gedetailleerd projectplan is een aanbevolen hulpmiddel. Dit plan geeft duidelijkheid over de doelen, de benaderingswijze en de verwachte resultaten. Een projectplan biedt ook helderheid over de uitvoerbaarheid, het resultaat en de continuïteit van uw project. Zo’n plan schept duidelijkheid voor alle betrokken stakeholders. Met de juiste tools en richtlijnen kan iedereen een overtuigend projectplan maken. Een strategisch plan met duidelijke prioriteiten brengt rust en overzicht voor de ondernemer. Het maken van een plan helpt uw doelen concreet te maken en zorgt dat u precies weet wat u moet doen om ze te halen. Dit maakt doelen minder groot en beter te overzien, wat cruciaal is voor succes. Een overtuigend beleidsplan moet anderen overtuigen van de noodzaak van uw plannen.
De keuze van een crowdfundingplatform hangt af van het type en doel van uw project. U selecteert het platform dat het beste past bij uw specifieke campagne. Belangrijke criteria hierbij zijn het soort project, de doelgroep die u wilt bereiken en de functionaliteiten van het platform.Betrouwbaarheid is essentieel voor investeerders; kies daarom een platform dat een transparante uitvoering van het proces en campagnebeheer biedt. Sommige platforms, zoals Collin Crowdfund, Geldvoorelkaar en Oneplanetcrowd, zijn populair voor vastgoed en innovatieve investeringen. Andere richten zich op MKB-ondernemingen met een bewezen track record, of juist op creatieve projecten, maatschappelijke initiatieven en persoonlijke acties. Een platform dat allerlei doelen financiert, kan breed zijn, maar een gespecialiseerd platform kan effectiever zijn als u bijvoorbeeld een MKB-ondernemer of vastgoedbelegger bent. Het is dus slim om te kijken of het platform aansluit bij uw doelgroep.
Het opzetten en promoten van een crowdfundingcampagne vraagt om een aanzienlijke tijdsinvestering. U start met het creëren van promotioneel materiaal zoals beschrijvingen, video’s en foto’s, en stelt plannen op voor de projectrealisatie. Daarna zet u actief uw eigen netwerk in en versterkt u de promotie via marketingkanalen zoals social media, e-mail, blogs en advertenties. Succes hangt af van deze actieve promotie, die dagelijkse inzet voor verspreiding via zichtbare plekken en sociale media vereist. Ondernemers moeten sociale media zoals Facebook, Instagram en andere accounts continu gebruiken om de campagne onder de aandacht te houden.
Omgaan met investeerders en deelnemers vraagt om actief contact en volledige openheid van zaken. Ondernemers die investeringen ontvangen via crowdfunding moeten continu contact onderhouden met hun investeerders over de status en voortgang. Snel reageren op berichten en telefoontjes van investeerders is essentieel, vooral bij het ophalen van groeigeld. Volledige openheid levert betrokkenheid op bij de investeerders, een diverse groep bestaande uit klanten, vrienden en familieleden. Crowdinvesteerders investeren in projecten met een eigenkapitaalkarakter, gedreven door rendement, risicospreiding en betrokkenheid bij de onderneming. Daarnaast waarderen zij de participatie in spannende projecten met startups. Investeerders verschaffen niet alleen kapitaal, maar ook expertise, een netwerk en begeleiding. Professionele investeerders zoals business angels brengen hun netwerk en ervaring mee.
Startups hebben verschillende financieringsmogelijkheden buiten crowdfunding. Denk hierbij aan zowel debt financing als equity financing. Crowdfunding dient zelf als een alternatief voor de traditionele bankfinanciering en andere financieringsinstellingen. Ondernemers die geen bancaire financiering kunnen verkrijgen, zien crowdfunding als een serieus alternatief.
Soms is crowdfunding zelfs interessanter dan een Qredits lening of leverancierskrediet. Ook is het een alternatief voor durfkapitaal. Vooral voor innovatieve producten en het opbouwen van een community kan het een goede optie zijn, in plaats van venture capital fondsen.
Ondernemers hebben diverse financieringsmogelijkheden voor hun projecten, naast crowdfunding. U kunt denken aan traditionele banken, durfkapitaal en kredieten via Qredits. Deze opties zijn beschikbaar voor zowel startende als bestaande ondernemers. Naast de reguliere grootbanken bieden ook financieringsmaatschappijen, leasemaatschappijen en factoringbedrijven zakelijke financiering.
Alternatieve financiers, zoals crowdfunding en private investeerders, bieden vaak relatief hoge financieringen ten opzichte van direct onderpand. Voor een ondernemer met een grote behoefte – bijvoorbeeld voor een uitbreiding – kan een combinatie van bronnen nodig zijn; in 2014 was dit al een gangbare praktijk. Sommige banken bieden zelfs de mogelijkheid tot stapelfinanciering, een gezamenlijke financiering met een crowdfundingplatform. Het financieringsdoel kan ook herfinanciering van zakelijke leningen of hypotheken zijn. Een concreet voorbeeld van institutionele financiering is de Ondernemershypotheek van Mogelijk. Na het bepalen van uw financieringsbehoefte, is het verkennen van al deze mogelijkheden de logische volgende stap.
Crowdfunding is over het algemeen een veilige financieringsvorm, mits er transparantie is. Platforms hechten waarde aan de betrouwbaarheid en de gunfactor van het verhaal achter een project, waarbij zij de financiering van een project of onderneming ophalen bij een grote groep donateurs of investeerders. Deze methode werkt door het collectieve initiatief van een betrokken groep mensen, zoals vrienden, familie en individuele investeerders, die samen kleine bedragen inleggen voor een specifiek project. De crowdfundingruimte wordt beschouwd als een veilige omgeving om om hulp te vragen zonder te hoeven bedelen, doordat projecten veel informatie moeten delen met de buitenwereld. Dit systeem, waarbij kleine investeerders geld inzamelen om gezamenlijk kapitaal te vormen, bevordert de veiligheid door de collectieve betrokkenheid.
Ja, iedereen kan deelnemen aan crowdfunding. Iedere geïnteresseerde kan vrijwillig via internet bijdragen aan een project, want crowdfunding kan bijdragen ontvangen van iedereen. Het is een methode om geld op te halen via het collectieve initiatief van vrienden, familie, klanten en individuele investeerders. Ook onbekenden die willen helpen of vertrouwen hebben, kunnen fondsen voorzien. Deelnemers kunnen al met een klein bedrag financiële steun bieden, wat betrokkenheid mogelijk maakt voor mensen met kleine middelen, zoals arme studenten die minder dan 10 dollar doneren. U kunt investeren door aandelen te kopen, een lening aan te bieden of een donatie te doen via een online platform, waarbij het publiek wordt betrokken bij de ontwikkeling van een project of product.
Een crowdfundingcampagne duurt doorgaans tussen de 30 en 60 dagen. Kortere campagnes, tot maximaal 35 dagen, zijn vaak het meest succesvol. De exacte looptijd hangt af van het specifieke project. Denk bijvoorbeeld aan een ondernemer die een nieuw product lanceert; de looptijd moet passen bij de marketingstrategie. Vergeet niet dat de voorbereiding van zo’n campagne veel tijd kost. Ook het opzetten en promoten vraagt veel aandacht en geduld. Succes vereist continue inzet, waarbij interactieve tools helpen om de financieringsopbrengst te verhogen en bedrijfsplannen te promoten.
Als u een crowdfundingcampagne start en het streefbedrag niet haalt, krijgt u geen uitbetaling. Sommige platforms bieden modellen waarbij de financiering wel doorgaat. Dit gebeurt als een vooraf bepaald minimumpercentage van het doelbedrag wordt behaald, bijvoorbeeld 80%. Een te hoog streefbedrag kan leiden tot het mislukken van de campagne, wat ongewenste gevolgen heeft. Daarom is een realistisch doel belangrijk.