Financiering en zekerheden omvatten de juridische en praktische aspecten van geld verkrijgen en risico’s afdekken. Kernonderwerpen hierbij zijn IPR, pandrecht, verrekening, eigendomsvoorbehoud en hypotheekrechten. Financiers eisen vaak zekerheden, zoals hypotheek- of pandrechten, als voorwaarde voor een lening. Deze zekerheden, waaronder persoonlijke borgstellingen, verkleinen financieringsrisico’s en bepalen kosten en voorwaarden. In het Nederlandse ondernemingsrecht moeten zekerheden goed vastgelegd zijn. Ondernemers moeten onnodige zekerheden vermijden en bestaande financiers informeren.
Financiering is kapitaal dat aan een onderneming wordt verstrekt, hetzij als lening of via aandelen. De wereld van financiering omvat veel meer dan alleen de traditionele banklening, met een breed scala aan beschikbare opties. Financiering kan worden ingedeeld naar het object of doel, waarbij gekeken wordt naar wat gefinancierd moet worden, zoals materiële of immateriële activa.
Objectfinanciering kent drie vormen: vastgoedfinanciering, leasing en factoring. Projectfinanciering is een specifiek type vastgoedfinanciering. Sommige financiering is specifiek gericht op werkkapitaal. Voor veel bedrijven is het verkennen van alternatieve vormen een slimme zet, vooral wanneer traditionele bankleningen niet volstaan. Stel, u bent een startende ondernemer met een innovatief idee. Dan zijn seedfunding, vroege fase funding en groeifunding geschikte financieringsvormen. Alternatieve financieringsvormen voor bedrijfsfinanciering omvatten onder meer crowdfunding, factoring, angel investing, leasing, ketenfinanciering, kredietunie, familie of vrienden, strategische partners, direct lending, participatiemaatschappijen, effectenbeurs, subsidies en garanties. Bedrijfsfinanciering kan ook bestaan uit crowdfunding of vreemd kapitaal via een beursgang of investeerders.
Bij financiering kunnen verschillende zekerheden worden gesteld om de risico’s voor de geldverstrekker te verkleinen. Financiers stellen vaak als voorwaarde dat zekerheden, zoals hypotheek- en pandrecht, worden gevestigd. De meest voorkomende zekerheden bij zakelijke financiering zijn hypotheekrecht, pandrecht, borgstelling en hoofdelijke aansprakelijkheid. Een financier kan bijvoorbeeld een pandrecht vragen op voorraad, inventaris, debiteuren of vorderingen.
Zekerheid kan ook bestaan uit een onderpand voor het geval een bedrijf niet aan betalingsverplichtingen voldoet. Voor financiering met vreemd vermogen bestaan zekerheden uit verschillende soorten bankgaranties en persoonlijke borgstellingen met zekerheid. Een andere veelvoorkomende vorm is borgstelling. Volgens de Belastingdienst kan zekerheid ook via een bankgarantie van bepaalde financiële instellingen. Het type zekerheid dat u stelt, hangt sterk af van de aard van de financiering en uw specifieke situatie.
Het proces van het verkrijgen van zekerheden bij financiering omvat specifieke juridische stappen, afhankelijk van het type zekerheid. Voor hypotheekrecht begint het met een hypotheekbelofte op basis van een overeenkomst. Een notaris stelt vervolgens een notariële akte op tussen de hypotheekgever en hypotheekhouder. Dit hypotheekrecht wordt pas daadwerkelijk gevestigd door de inschrijving van een afschrift of uittreksel van deze notariële akte bij het Kadaster.
Bij pandrecht zijn er twee varianten. Een vuistpand wordt gevestigd doordat het onderpand fysiek in de macht van de pandhouder of een derde wordt gebracht, oftewel door levering aan de schuldeiser. Voor een stil pandrecht is een authentieke of geregistreerde onderhandse akte nodig. Het stille pandrecht ontstaat wanneer de authentieke akte is ondertekend of de onderhandse akte ter registratie is aangeboden bij het belastingkantoor. Registratie van een onderhandse pandakte bij de Belastingdienst is essentieel voor de geldigheid van het pandrecht.
De juridische voorwaarden en risico’s van financiering met zekerheden omvatten de eisen die financiers stellen en de gevolgen voor de lener. Financiers stellen zekerheden zoals hypotheek- en pandrecht als voorwaarde voor een lening. Dit verkleint de risico’s van een financiering voor de geldverstrekker. Een financier kan hiervoor specifiek om zekerheden zoals een pandrecht vragen. Deze zekerheden bepalen ook de kosten en voorwaarden van de financiering.
Een belangrijk juridisch risico voor u is dat een bank zekerheden kan uitwinnen na het opeisen van de financiering. Als ondernemer moet u bestaande financiers informeren over nieuwe zekerheidsrechten. De juridische aspecten van zekerheden omvatten eigendomsvoorbehoud, pand- en hypotheekrechten.
Veelvoorkomende zekerheden bij zakelijke financiering zijn:
In de praktijk komen financiering en zekerheden op diverse manieren voor. Een financier van een zakelijke lening vraagt vaak om zekerheden als onderpand. Meest voorkomende zekerheden bij zakelijke financiering zijn het recht van hypotheek, pandrecht, borgstelling en hoofdelijke aansprakelijkheid. Zo kan een financier een pandrecht op voorraad, inventaris of debiteuren eisen. Dit verkleint het risico voor de geldverstrekker.
Daarnaast bestaan er specifieke vormen van zekerheden voor financiering met vreemd vermogen. Denk aan pandrecht op aandelen en effecten, of pandrecht op voorraden. Ook een persoonlijke borgstelling, zowel met als zonder zekerheid, is een veelgebruikte vorm. Andere voorbeelden zijn cessie van vorderingen, leveringsplicht bij vooruitbetalingen van klanten, en zelfs staatsgarantie. Deze verscheidenheid toont aan hoe financiering en zekerheden op maat kunnen worden gemaakt voor verschillende situaties.
Actuele wet- en regelgeving rondom financiering en zekerheden kent diverse ontwikkelingen. Een belangrijke wijziging is de Wet opheffing verpandingsverboden, die op 1 juli 2025 in werking treedt. Deze wet is al aangenomen door de Eerste Kamer.
Ook de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) biedt meer prijszekerheid voor producenten en investeerders. Voor het verduurzamen van woningen ligt er een consultatievoorstel voor extra financiering, gericht op het verruimen van hypothecaire mogelijkheden. Invest-NL heeft bovendien vernieuwde voorwaarden voor co-financiering gepubliceerd. Wanneer u zekerheden afgeeft, controleer dan altijd de statuten van alle betrokken entiteiten op eventuele restricties.
Voor wie zich wil verdiepen in financiering en zekerheden, zijn er diverse opleidings- en adviesmogelijkheden beschikbaar. Deze opties variëren van masterclasses tot specialisatieopleidingen en algemene cursussen. U krijgt hierdoor inzicht in de vermogensrechtelijke aspecten van financiering.
Een masterclass over financiering en zekerheden behandelt kwesties rondom de vestiging, instandhouding en bedreiging van zekerheden. Deze is specifiek bedoeld voor advocaten, bankmedewerkers en bedrijfsjuristen. De Grotius specialisatieopleiding Financiering en zekerheden biedt verdieping voor advocaten die adviseren en procederen over financiering. Voor een bredere basis in de financieringspraktijk is er de opleiding Financiering & Zekerheid. Ook de opleiding Zakelijk financieren behandelt onderwerpen zoals zekerhedenproblematiek, inclusief staatsgarantie, waarbij de eerste trainingsdag zich richt op het inzetten van zekerheden en het verschil tussen financiers. Wie de opleiding Erkend Financieringsadviseur MKB volgt, leert over juridische en risicobeoordeling in financiering en kan na afronding de beste financieringsoplossing aan klanten aandragen. Het kiezen van de juiste opleiding hangt af van uw specifieke professionele doelen.
De Flex en Zeker lening combineert de beste eigenschappen van twee leenvormen: de eerste 24 maanden geniet u de flexibiliteit van een doorlopend krediet; daarna volgt de zekerheid van een persoonlijke lening. Deze lening biedt flexibiliteit en zekerheid van een verantwoorde lening. Gedurende de eerste 24 maanden heeft de Flex en Zeker lening de flexibiliteit van een doorlopend krediet. Dit staat in tegenstelling tot de zekerheid van een persoonlijke lening. Dit maakt het geschikt voor leners die flexibiliteit willen bij kredietbedrag en opname. U kunt op elk gewenst moment geld opnemen tot een kredietlimiet. U betaalt alleen rente over het daadwerkelijk opgenomen bedrag. Het is geschikt voor wie flexibiliteit nodig heeft om geld op te nemen en af te lossen. Meer informatie over deze flexibele financieringsoptie vindt u op onze website.
Het is een goede optie voor mensen die tijdelijk extra financiële armslag willen hebben. U levert hierbij niet in op zekerheid en financieel overzicht. Deze lening is ook geschikt voor leners met onbekende leenbedragen of gespreide bestedingen, zoals bij een woningverbouwing. Een kenmerk van de Flex en Zeker lening is de combinatie van flexibiliteit van een doorlopend krediet met de duidelijkheid van een persoonlijke lening. De lening biedt de mogelijkheid tot extra aflossingen zonder boete. Deze lening biedt flexibiliteit in opname en aflossing, gecombineerd met zekerheid.
Alternatieve betaal- en financieringsmogelijkheden, zoals die van Klarna, bieden opties buiten de traditionele bankleningen. Deze niet-bancaire financieringsvormen zijn vaak sneller, flexibeler en toegankelijker, en bieden oplossingen die beter aansluiten op specifieke financieringsbehoeften. Ze zijn inzetbaar voor investeringen in een onderneming en bieden mogelijkheden voor bedrijfskrediet, zelfs met een BKR-registratie. Soms kan stapelfinanciering volledig bestaan uit alternatieve financiering als een banklening niet lukt, omdat alternatieve financiers met eigen middelen werken. Meer over alternatieve financieringsopties vindt u op onze website.
Het verschil tussen persoonlijke en zakelijke zekerheden ligt in de aard van de waarborg. Zekerheden vallen in twee hoofdcategorieën: persoonlijke en zakelijke zekerheden. Zakelijke zekerheden, ook wel goederenrechtelijke zekerheden genoemd, geven directe rechten op specifieke goederen van bijvoorbeeld een BV. Dit betekent dat specifieke activa als onderpand dienen, zoals pandrecht of hypotheekrecht, wat de AFM ook als voorbeeld aangeeft. Persoonlijke zekerheden zijn garanties die een individu verstrekt en zijn niet gebaseerd op een specifiek goed of eigendom. Hierbij verbindt een derde zich als medeschuldenaar voor de schuld van de schuldenaar, waardoor die derde aansprakelijk wordt.
U kunt de risico’s van zekerheden op diverse manieren beperken. Zo vestigt u een hypotheekrecht op onroerend goed of een pandrecht op roerende goederen, zoals een vuistpand waarbij het onderpand fysiek wordt overgedragen. Garantstellingen van derden, een borgstelling, of een bankgarantie bieden extra zekerheid doordat een derde partij garant staat voor de verplichtingen. Een recht van opstal voorkomt dat activa juridisch deel uitmaken van grond en onder een bestaand hypotheekrecht vallen. Afspraken over solvabiliteit en dividendbeperking legt u vast via een informatieverplichting. Investeerders beperken risico’s door een sterke positie in de volgorde van terugbetaling te verkrijgen. Het prioriteitsbeginsel geeft voorrang aan eerder gevestigde rechten, al is een rangwisseling mogelijk. Tot slot kunnen verzekeringen de kredietverstrekker dekken tegen risico’s.
Voor het vastleggen van zekerheden zijn specifieke documenten nodig. Het team Financiering en Zekerheden stelt hiervoor zekerheidsdocumentatie op, zoals stukken voor pandrechten, hypotheekrechten en eigendomsvoorbehoud. Deze financieringsdocumentatie bevat gedetailleerde informatie over de zekerheden die u moet verstrekken. Daarnaast is het belangrijk om de statuten van alle betrokken entiteiten te controleren op eventuele restricties voor het afgeven van zekerheden. Persoonlijke garantstellingsdocumenten moeten na toezending binnen zeven dagen worden goedgekeurd; dit is noodzakelijk om aanvullende kosten te voorkomen.
Voor financiering en zekerheden bestaan diverse alternatieven voor traditionele onderpanden. Alternatieve financiers accepteren bijvoorbeeld een tweede of derde hypotheek als zekerheid. Zij kunnen ook eisen stellen aan een pandrecht op voorraad of zelfs op intellectueel eigendom. Een patronaatsverklaring, een schriftelijke verklaring van een moedermaatschappij, is een andere alternatieve zekerheidsvorm. Verzekeraars bieden alternatieven voor bankgaranties; deze komen niet ten laste van een kredietfaciliteit. De traditionele bankgarantie heeft tegenwoordig een ruim aanbod aan alternatieven. Bovendien zijn er alternatieve financieringsmethoden die de noodzaak voor traditionele zekerheden kunnen verminderen of vervangen. Denk hierbij aan online aanbieders, subsidies en overheidsregelingen zoals de BMKB- of GO-regeling, geld van vrienden en familie via onderhandse leningen, en crowdfunding.