De gemiddelde studieschuld van een (oud-)student bedraagt ongeveer €18.000. Dit cijfer, dat begin 2025 gold voor 1,6 miljoen Nederlanders met een studieschuld, geeft een beeld van de financiële verplichtingen na de studietijd. Voor 2026 laten de cijfers zien dat universitaire studenten een gemiddelde schuld van €13.075 hebben, terwijl hbo-studenten gemiddeld €9.083 lenen. Op deze pagina leest u meer over de leenbedragen en studieschulden in Nederland.
De gemiddelde studieschuld van studenten in Nederland varieert per onderwijsniveau. Voor 2026 wordt verwacht dat universitaire studenten een gemiddelde studieschuld van €13.075 zullen hebben, terwijl hbo-studenten gemiddeld €9.083 aan schuld zullen opbouwen.
Wat betreft de maandelijkse leenbedragen, leenden wo-studenten in het studiejaar 2023/2024 gemiddeld €456 per maand. Hbo-studenten leenden in diezelfde periode gemiddeld €425 per maand. Ter vergelijking: in de jaren na de afschaffing van de basisbeurs, zoals in 2020 en 2021, lag het gemiddelde maandelijkse leenbedrag hoger, rond de €700.
Het gemiddelde maandelijkse leenbedrag voor hbo- en wo-studenten steeg jaarlijks tot en met studiejaar 2021/2022. Na die piek daalde het gemiddelde maandelijkse leenbedrag naar een lager bedrag dan in 2019/2020. Deze ontwikkeling laat zien dat de leenbehoefte van studenten niet constant is.
Studieschulden in het hbo en wo zijn toegenomen na invoering van het leenstelsel in het studiejaar 2015/’16. In die periode, tot en met studiejaar 2022/’23, werd het bedrag dat hbo- en wo-studenten konden lenen verhoogd. Dit was gelijk aan de wegvallende basisbeurs. Een verandering in beleid kan dus direct invloed hebben op de leenbedragen.
In studiejaar 2023/2024 leenden wo-studenten gemiddeld €456 per maand en hbo-studenten gemiddeld €425 per maand. Deze bedragen geven een beeld van de financiële ondersteuning die studenten in het hoger onderwijs nodig achten. Ook mbo-studenten maken gebruik van studiefinanciering, waarbij de leenbehoefte kan variëren per niveau.
De hoogte van uw studielening wordt door verschillende factoren beïnvloed. Zo hangt het maximale financieringsbedrag af van of u een volledige, gedeeltelijke of geen aanvullende beurs ontvangt. Het maximale leenbedrag van de studielening hangt ook af van uw recht op een basisbeurs en/of aanvullende beurs, zoals de Rijksoverheid aangeeft. De woonsituatie, thuiswonend of uitwonend, speelt ook een rol bij het bepalen van het maximale leenbedrag volgens de Rijksoverheid. Dit betekent dat uw persoonlijke situatie direct invloed heeft op hoeveel u kunt lenen voor uw studie.
Een studieschuld heeft diverse financiële gevolgen voor studenten, vooral op de lange termijn. Allereerst brengt een studieschuld vaste lasten met zich mee voor terugbetaling, wat uw besteedbaar inkomen kan beïnvloeden. U bent verplicht maandelijks een deel van uw opgebouwde studieschuld en rente terug te betalen na de aanloopfase, zoals geldfit.nl aangeeft. De invloed van een studieschuld op het leenbedrag is afhankelijk van uw financiële situatie.
De studieschuld heeft invloed op het hypotheekbedrag dat u maximaal kunt lenen. De gevolgen van een studieschuld zijn kleiner voor de leencapaciteit dan bij andere verplichtingen, maar ze zijn er wel. Volgens de Consumentenbond verlaagt een studieschuld met een aflostermijn van 35 jaar de maximale hypotheek met ongeveer het bedrag van de studieschuld. Bij een aflostermijn van 15 jaar verlaagt de studieschuld de maximale hypotheek met ongeveer twee keer het bedrag van de schuld. Een studieschuld kan er ook toe leiden dat banken minder krediet verstrekken of geen nieuwe lening toekennen. De impact van een studieschuld hangt af van het leenstelsel waaronder is geleend. Het verzwijgen van een studieschuld kan grote gevolgen hebben.
Vanaf september 2026 kan de aanvullende beurs voor studiefinanciering oplopen tot €491,08 per maand. Deze beurs is een belangrijke aanvulling op uw financiën, vooral als uw ouders niet veel verdienen. De hoogte van de aanvullende beurs hangt af van het inkomen van uw ouders, uw persoonlijke gezinssituatie en het aantal broers en zussen.
Studenten met een ouderlijk inkomen van maximaal €35.200 kunnen aanspraak maken op de maximale aanvullende beurs. Een minimaal aanvullende beurs is beschikbaar voor studenten met een ouderlijk inkomen van ten minste €70.000. Om het recht op de aanvullende beurs te bepalen, wordt gekeken naar het verzamelinkomen of belastbaar loon van de ouders. Voor mbo-studenten die geen lesgeld betalen, wordt de aanvullende beurs tussen augustus en december 2026 met €125,92 verlaagd; tussen januari en juli 2026 is deze verlaging €121,50. De aanvullende beurs wordt verstrekt afhankelijk van het recht hierop.
Het rentepercentage voor studieleningen is voor 2024 vastgesteld op 2,56 procent en stijgt voor 2025 naar 2,57 procent. De rente op studieleningen is hiermee gestegen van 0% in 2021 naar de huidige percentages.
De totale studieschuld van huidige en oud-studenten in Nederland bedroeg begin 2022 25,7 miljard euro. Deze schuld blijft toenemen; in 2023 nam de totale studieschuld met 1 miljard euro toe.
Een studielening via DUO is een onderdeel van studiefinanciering en een veelvoorkomende lening onder jongeren in Nederland. Studenten kunnen geld lenen van DUO om hun opleiding te financieren. U bepaalt zelf hoeveel u per maand leent met een DUO-lening. Ook mbo-studenten kunnen een lening aanvragen bij DUO, zoals de Rijksoverheid aangeeft op rijksoverheid.nl.
De studiefinanciering via DUO bestaat uit een rentedragende lening. Deze lening biedt een lagere rente dan een lening van een kredietverstrekker. Het maandbedrag van een lening bij DUO hangt af van hoeveel u verdient. Houd er rekening mee dat een studielening van DUO invloed heeft op uw leencapaciteit voor bijvoorbeeld een hypotheek. Een lening van DUO is een vorm van geld lenen, zoals Geldfit uitlegt op geldfit.nl. Meer informatie over studieleningen vindt u op onze pagina over studieleningen.
Een persoonlijke lening is een mogelijkheid om studiekosten te financieren. Deze lening kan een alternatief zijn als DUO niet het gehele bedrag kan lenen of onvoldoende dekking biedt. Dit geldt bijvoorbeeld voor een studie in het buitenland.
U kunt een persoonlijke lening overwegen als aanvulling op uw studiefinanciering. Een private persoonlijke lening kan een alternatief zijn naast een DUO-lening. Ook is een persoonlijke lening een alternatief voor het levenlanglerenkrediet.
Studenten krijgen de laagste rente op een lening door deze bij DUO af te sluiten. Vermijd leningen bij een bank als u de laagste rente wilt. Voor collegegeld kunt u een collegegeldkrediet van DUO krijgen met een lage rente.
De rente van een lening hangt af van het leenbedrag, de looptijd en uw persoonlijke situatie. De laagste rentes voor persoonlijke leningen liggen rond 6,9%. Bij €1.000 geleend tegen 6,9% kost dat circa €69 aan rente per jaar. Leen niet meer dan nodig is. U kunt minder rente betalen door leningen over te sluiten. Sneller aflossen bespaart geld op de totale kosten van de lening, en extra aflossen brengt geen extra kosten met zich mee. Vraag vrijblijvend een offerte aan om de geldende rente te weten. Vergelijk de actuele rentes voor persoonlijke leningen voordat u een besluit neemt.
In studiejaar 2023/2024 leenden wo-studenten gemiddeld €456 per maand en hbo-studenten gemiddeld €425 per maand. Voor mbo-studenten varieerden de gemiddelde maandelijkse leenbedragen in datzelfde studiejaar: niveau 1 leende €1192, niveau 2 leende €1925, niveau 3 leende €272 en niveau 4 leende €266. Studenten zonder beurs leenden gemiddeld €748 per maand via DUO, terwijl studenten met een beurs gemiddeld €409 per maand leenden. De aanwezigheid van een beurs hangt samen met een lager gemiddeld leenbedrag.
De basisbeurs, aanvullende beurs en lening zijn verschillende onderdelen van studiefinanciering. De basisbeurs is niet afhankelijk van het inkomen van uw ouders, maar de hoogte hangt af van uw woonsituatie. De aanvullende beurs hangt wel af van het inkomen van uw ouders, die weinig of minder kunnen bijdragen aan uw studie. Voor mbo 1 en 2 studenten is de aanvullende beurs een gift; voor andere studenten is het een prestatiebeurs. Zowel de basisbeurs als de aanvullende beurs zijn vaak een gift, deze hoeft u niet terug te betalen als u binnen 10 jaar afstudeert. Een rentedragende lening moet u altijd terugbetalen, inclusief rente, na het afstuderen. Hoeveel u maximaal mag lenen, hangt af van uw woonsituatie en recht op een beurs.
Het is verstandig om zo snel mogelijk uw studieschuld af te lossen of te beginnen met aflossen, vooral als u rente betaalt. U betaalt minder rente door versneld af te lossen. Eerder aflossen resulteert in minder betaalde rente en een snellere afronding van de aflossing. Het afbetalen van een studieschuld bespaart op de totale rentekosten. U mag een studieschuld altijd boetevrij eerder of extra aflossen. Dit betekent dat u geen extra kosten betaalt als u meer aflost dan afgesproken. Versneld aflossen is verstandig als u er geld voor over heeft, maar zorg wel voor een voldoende hoge spaarbuffer. Let op: een extra aflossing wordt eerst verrekend met openstaand lesgeld of ov-schuld. Als aflossen tijdelijk niet lukt, kunt u een aflosvrije periode aanvragen. Kwijtschelding van een studieschuld is een optie als aflossen helemaal niet lukt.
De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) speelt een centrale rol bij studieleningen in Nederland. Studenten kunnen geld lenen van DUO als onderdeel van hun studiefinanciering. Dit geldt voor studenten ingeschreven aan mbo, hbo of universiteit. Een studentenlening van DUO vereist wel dat u voltijds of duaal bent ingeschreven.
Studiefinanciering via DUO bestaat uit een rentedragende lening. Als uw studiefinanciering onvoldoende is, kunt u een aanvullende studielening aanvragen bij DUO. Volgens de Rijksoverheid kunnen ook mbo-studenten een lening aanvragen bij DUO.
Een studieschuld heeft invloed op uw maximale leencapaciteit. Dit betekent dat u minder kunt lenen voor bijvoorbeeld een hypotheek. De zwaarte van de studieschuld hangt af van het leenstelsel waaronder u heeft geleend. De hoeveelheid minder die u kunt lenen hangt af van de hoogte van uw studieschuld, uw inkomen en het leenstelsel.
Een studieschuld beïnvloedt de maximale hypotheek, aangezien deze wordt gezien als een maandelijkse last. De Consumentenbond geeft aan dat de impact van een studieschuld op de leencapaciteit voor een hypotheek varieert met de aflostermijn. Bij een aflosperiode van 15 jaar kan de maximale hypotheek met ruwweg tweemaal het bedrag van de studieschuld verminderen. Voor een langere aflostermijn van 35 jaar geldt dat de hypotheek doorgaans met een bedrag verlaagd wordt dat ongeveer gelijk is aan de studieschuld zelf. Verder kan de aanwezigheid van een studieschuld de bereidheid van financiële instellingen om andere vormen van krediet te verstrekken of nieuwe leningen goed te keuren, beïnvloeden. Het combineren van studieschuld en beleggingsrisico kan leiden tot financiële stress of langdurige schulden na afstuderen.