De Wet excessief lenen reguleert ook leningen van verbonden personen, zoals bloed- of aanverwanten in de rechte lijn van uzelf of uw partner. Bovenmatige schulden van de belastingplichtige, fiscale partner en verbonden personen worden meegeteld. Het deel van de lening dat boven de € 500.000 uitkomt, wordt belast als inkomsten uit aanmerkelijk belang, waarbij alle schulden aan de bv meetellen, behalve eigenwoningschulden.
De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap is sinds 1 januari 2023 van kracht. Deze regeling heeft als doel om uitstel en afstel van belastingheffing te voorkomen. Het maakt lenen van de eigen vennootschap boven een bepaalde grens minder aantrekkelijk.
Aanvankelijk gold tot 31 december 2023 een drempel van 700.000 euro voor DGA’s. Het eerste meetmoment was ook op die datum. Vanaf 1 januari 2024 is de drempel verlaagd naar 500.000 euro. Leningen boven dit bedrag worden in box 2 belast als inkomsten uit aanmerkelijk belang.
Verbonden personen zijn bloed- of aanverwanten in de rechte lijn. Dit geldt voor uzelf of voor uw partner. Uw kinderen, zowel minderjarige als meerderjarige, gelden als verbonden persoon.
Ook uw fiscale partner en diens minderjarige kinderen vallen onder deze definitie. De Belastingdienst noemt bijvoorbeeld een kind als verbonden persoon.
Voor de Wet excessief lenen tellen alle schulden mee die de aanmerkelijkbelanghouder zelf, zijn fiscale partner en bloed- of aanverwanten in de rechte lijn bij de eigen vennootschap hebben. Deze leningen worden bij elkaar opgeteld om de totale schuldpositie te bepalen.
De aanmerkelijkbelanghouder is aansprakelijk voor de belastingheffing over leningen van verbonden personen die de drempel overschrijden. De Belastingdienst telt deze schulden mee als ze de grens van 500.000 euro overschrijden, zoals ook geldt voor schulden van kinderen. Dit betekent dat het meerdere boven dit bedrag wordt toegerekend aan de aanmerkelijkbelanghouder. Een DGA moet dus ook de leningen van zijn bloed- of aanverwanten in rechte lijn meetellen bij de schuldpositie aan de eigen bv.
De drempelbedrag voor de Wet excessief lenen is €500.000. Leningen van verbonden personen in rechte lijn, zoals (klein)kinderen of ouders, tellen mee. Overschrijden deze leningen de €500.000, dan wordt het meerdere aan de aanmerkelijkbelanghouder toegerekend. Dit betekent dat het bovenmatige deel belast wordt.
Een belastingplichtige met een fiscale partner kan voor de aftrekbare drempel van schulden in box 3 een dubbele drempel hebben. Dit is echter niet direct van toepassing op de berekening voor excessief lenen. De Belastingdienst telt voor de Wet excessief lenen de schulden van de aanmerkelijkbelanghouder en verbonden personen bij elkaar op. Dit gebeurt tegen de enkele drempel van €500.000. Dit voorkomt dat via verbonden personen de belastingheffing wordt uitgesteld.
De Wet excessief lenen kent specifieke uitzonderingen en speciale situaties voor verbonden personen. Een belangrijke uitzondering geldt voor eigenwoningschulden; deze tellen niet mee voor de beoordeling van bovenmatige leningen boven de €500.000. Voor deze uitzondering moet de schuld voldoen aan wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting en is een recht van hypotheek aan de bv vereist. Zonder zo’n verstrekte hypotheek telt de eigenwoningschuld wel mee voor de Wet excessief lenen.
Een andere uitzondering betreft schulden van verbonden personen die zelf ook een aanmerkelijk belang hebben in de bv. In dat geval worden de schulden van die verbonden persoon aan de bv toegerekend aan die verbonden persoon zelf, en niet aan de DGA.
De fiscale gevolgen van excessief lenen voor verbonden personen betekenen dat schulden boven een bepaalde grens worden belast als inkomen uit aanmerkelijk belang. Volgens de Belastingdienst tellen schulden van de fiscale partner en andere verbonden personen mee voor deze belastingheffing. Leningen aan verbonden personen, zoals kinderen, worden meegenomen in de totale schuldenlast voor de toepassing van de regels voor excessief lenen.
Wanneer de totale schuld boven de €500.000 uitkomt, wordt het surplus aan de aanmerkelijkbelanghouder toegerekend. Dit fictieve inkomen wordt belast, maar de schuld zelf blijft bestaan en mag in de aangifte blijven staan. Een uitzondering hierop zijn leningen voor de eigen woning van een verbonden persoon, mits deze voldoen aan specifieke voorwaarden voor renteaftrek en er een hypotheekrecht is gevestigd.
De Wet excessief lenen heeft concrete gevolgen voor aanmerkelijkbelanghouders en hun verbonden personen. Neem een voorbeeld: u leent €400.000 van uw BV. Uw fiscale partner leent €250.000 en uw schoonzoon €200.000. Voor de wet worden al deze schulden bij elkaar opgeteld. Dit geldt voor uzelf, uw fiscale partner en bloed- en aanverwanten in rechte lijn. De totale schuld bedraagt dan €850.000. De grens voor schulden aan verbonden personen en de partner samen is €500.000. Het surplus van €350.000 wordt aan u toegerekend en belast. Leningen binnen de familiekring vallen onder de Wet excessief lenen. Ook leningen aan kinderen, zoals een lening van de BV aan uw zoon, tellen mee voor deze schuldendrempel. Schulden aan meerdere BV’s door u en uw fiscale partner worden eveneens bij elkaar opgeteld voor de totale schuld.
Om belastingheffing onder de Wet excessief lenen bij verbonden personen te voorkomen of te beperken, zijn er verschillende strategieën. Verbonden personen kunnen de schulden bij de eigen vennootschap tot € 500.000 beperken. Dit is de meest directe manier om de drempel niet te overschrijden.
Een andere aanpak is het aflossen van een deel van de lening; dit zorgt ervoor dat de drempel daalt met dat bedrag. Ook kunt u belastingheffing voorkomen door onder voorwaarden over te gaan tot onbelaste terugbetaling van kapitaal. Een aanmerkelijkbelanghouder kan belastingheffing beperken door een negatief fictief regulier voordeel te genieten bij aflossing van de schuld of vervreemding van het aanmerkelijk belang. Daarnaast worden eigenwoningschulden uitgesloten van de berekening van de lening om belastingheffing bij excessief lenen te beperken. Volgens de Belastingdienst is voor deze uitsluiting wel een recht van hypotheek ten gunste van de bv nodig, tenzij de eigenwoningschuld al bestond op 31 december 2022. Verbonden personen kunnen de belastingheffing ook beperken door te zorgen voor een zakelijke rente bij geldleningen.
De Memorie van Antwoord (MvA) geeft uitleg over de Wet excessief lenen. Dit document licht de voorwaarden en uitzonderingen van de wet toe. Het primaire doel van de Wet excessief lenen is het voorkomen van uitstel van aanmerkelijkbelangheffing door excessief lenen.
De wet maakt lenen boven een bepaalde grens minder aantrekkelijk. Vanaf 2023 veranderden de regels voor leningen boven 700.000 euro. In dat jaar hanteerde de wet nog een maximum leenbedrag van 700.000 euro. Per 2024 legt de Wet excessief lenen een grens op van 500.000 euro voor schulden aan verbonden personen en de partner samen. Deze grens geldt voor het totale leenbedrag van de aanmerkelijkbelanghouder en diens partner. Leningen boven dit drempelbedrag leiden tot een fictief regulier voordeel uit aanmerkelijk belang.