Een studielening is een financiële ondersteuningsoptie voor studenten in het Nederlandse hoger onderwijs, aangeboden door DUO. Het helpt bij het dekken van studiegerelateerde kosten zoals collegegeld, studiematerialen en levenskosten. Het is een rentedragende lening en studenten kunnen het bedrag dat zij maandelijks opnemen aanpassen.
De terugbetaling van een studielening start doorgaans na een terugbetalingsvrije periode van twee jaar na het afronden van de studie. De maandelijkse aflossing is inkomensafhankelijk, wat betekent dat deze wordt afgestemd op uw financiële draagkracht. De totale terugbetalingsperiode varieert afhankelijk van de startdatum van uw studie:
* Voor leningen van studenten die hun studie vóór 2015 zijn gestart, geldt een looptijd van 15 jaar.
* Voor leningen van studenten die hun studie vanaf 2015 zijn gestart (inclusief die onder het huidige stelsel met de heringevoerde basisbeurs), geldt een looptijd van 35 jaar. Deze langere looptijd resulteert doorgaans in lagere maandlasten.
Studiefinanciering is een tegemoetkoming van de overheid voor de bekostiging van uw studie in Nederland. Deze bestaat uit de basisbeurs, een aanvullende beurs, een lening en het studentenreisproduct. Ook een rentedragende lening is een mogelijkheid binnen studiefinanciering, net als collegegeldkrediet. De studielening, de basisbeurs, de aanvullende beurs en het studentenreisproduct zijn de belangrijkste onderdelen van studiefinanciering voor mbo, hbo en universitaire opleidingen.
De basisbeurs en aanvullende beurs zijn belangrijke onderdelen van uw studiefinanciering. De aanvullende beurs vraagt u aan bij DUO. Het recht hierop wordt jaarlijks opnieuw berekend. De hoogte is afhankelijk van het inkomen van uw ouders, het aantal studerende kinderen en andere factoren.
Voor bol-opleidingen op niveau 3 en 4 vormen de basisbeurs, aanvullende beurs en het studentenreisproduct een prestatiebeurs. Voor bol-opleidingen op niveau 1 en 2 zijn deze onderdelen direct een gift. Een student die bijvoorbeeld een 4-jarige hbo-opleiding volgt, ontvangt de beurs de eerste vier jaar. Dit geldt ook voor een 4-jarige mbo-opleiding op niveau 3 of 4.
Het verschil tussen een gift en een prestatiebeurs is hierbij essentieel. Soms kan de aanvullende beurs kwijtgescholden worden als u niet binnen 10 jaar een diploma behaalt en aan specifieke voorwaarden voldoet.
De studielening van DUO is een onderdeel van de studiefinanciering, verstrekt door de Dienst Uitvoering Onderwijs. Deze rentedragende lening is bedoeld voor studenten die voltijds of duaal zijn ingeschreven. U kunt de lening aanvragen voor mbo (bol), hbo en universitaire opleidingen. DUO betaalt de studielening maandelijks uit aan het eind van elke maand. Het maximale leenbedrag hangt af van uw persoonlijke situatie. Voor de terugbetaling berekent DUO het maandbedrag op basis van uw inkomen en dat van een eventuele partner. De aflosfase duurt 15 of 35 jaar. Het rentepercentage wordt vanaf de start van de aanloopfase telkens voor 5 jaar vastgezet.
Collegegeldkrediet is een specifieke vorm van een rentedragende lening binnen de studiefinanciering. Deze lening is bedoeld voor hbo- en wo-studenten om hun collegegeld te betalen. U kunt dit bedrag extra lenen naast andere onderdelen van uw studiefinanciering. Net als de reguliere studielening is het collegegeldkrediet een schuld die u na uw studie met rente moet terugbetalen.
Voor een studielening gelden diverse voorwaarden, afhankelijk van het type lening dat u zoekt. Dit omvat nationaliteitsvereisten, zoals voor buitenlandse studenten, en specifieke criteria voor het Levenlanglerenkrediet. Ook als u geen recht heeft op reguliere studiefinanciering, kunt u onder bepaalde voorwaarden een lening aanvragen bij een bank of kredietverstrekker.
Studiefinanciering is beschikbaar voor studenten die in Nederland studeren aan een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. U komt in aanmerking als u voltijds of duaal bent ingeschreven. Volgens de Rijksoverheid moeten studenten jonger zijn dan 30 jaar op het moment dat hun studiefinanciering ingaat. Niet-EU/EER-studenten komen niet in aanmerking voor studiefinanciering.
U vraagt een studielening bij DUO zelf aan via Mijn DUO. Daar kiest u voor ‘Studiefinanciering’ en klikt u op ‘aanvragen’. Tijdens de aanvraag selecteert u welke onderdelen van studiefinanciering u wilt ontvangen, zoals de basisbeurs, aanvullende beurs of de lening. Ook vult u uw rekeningnummer (IBAN) in. Een collegegeldkrediet vraagt u eveneens aan via Mijn DUO, mits u recht heeft op studiefinanciering. Het is mogelijk om een DUO lening aan te vragen of te verhogen voor alle maanden binnen één studiejaar, zelfs voor maanden die al voorbij zijn.
Voor een studielening bij DUO kunt u maximaal €1.213,95 per maand lenen, voor zowel hbo/universiteit als mbo 3/4. Het collegegeldkrediet is een extra lening voor collegegeld, met maximale maandbedragen tussen €1.083,75 en €1.122,50 in 2026. De kosten bestaan uit rente, die maandelijks over de schuld wordt berekend. Dit rentepercentage wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld zolang u studeert, en staat na uw opleiding voor vijf jaar vast.
De maximale leenbedragen voor een studielening hangen af van uw persoonlijke financiële situatie. Uw inkomen en vaste lasten bepalen hoeveel u kunt lenen. Denk hierbij aan een hypotheek, huur, andere leningen of alimentatie. Voor 2026 is de rente voor studentenleningen onder de SF35-regels 2,33 procent. Voor de SF15-regels geldt een rente van 2,29 procent. Het Levenlanglerenkrediet heeft hetzelfde rentepercentage als de SF35-regels. De wet bepaalt dat de rente minimaal 0 procent moet zijn; tussen 2017 en 2022 was de rente zelfs nul procent.
Een rentedragende lening is een lening waar u rente over betaalt. Een renteloze lening daarentegen brengt geen rente in rekening over het geleende bedrag. Voor de lener betekent dit geen extra kosten bovenop het geleende bedrag. De Belastingdienst ziet het rentevoordeel van een renteloze lening echter als een schenking. Dit kan fiscale gevolgen hebben, waarbij de fiscus een fictieve rente van 6% als schenking beschouwt. Een renteloze lening is fiscaal niet verstandig voor de uitlener, omdat er geen inkomsten uit rente worden gegenereerd.
Het terugbetalen van uw studielening kent vaste regels en een bepaalde looptijd. Eerst is er een aanloopfase van twee jaar waarin u nog niet verplicht bent af te lossen. Ook als u nog studeert, maar al een studieschuld heeft, begint de terugbetaling vanaf de aanloopfase. Twee jaar na het einde van uw studie begint de verplichte maandelijkse terugbetaling van uw studieschuld. De maximale looptijd hiervoor is 15 jaar voor studenten onder de oude regels, en 35 jaar voor wie onder het nieuwe stelsel valt.
De terugbetaling van je studielening start na het afstuderen, volgens Rijksoverheid.nl. Na je afstuderen volgt een aanloopfase van twee jaar. Tijdens deze periode hoef je nog niet verplicht af te lossen. De verplichte terugbetaling van je studieschuld begint pas na deze aanloopfase.
De aflosfase van een studieschuld heeft een looptijd van 15 of 35 jaar. Welke looptijd voor u geldt, hangt af van de terugbetalingsregels. Voor studenten die voor 2012 of 2015 zijn begonnen, is de looptijd 15 jaar. Bent u vanaf 2018 of na 2015 gestart, dan is de looptijd maximaal 35 jaar. De aflosfase start op 1 januari na een aanloopfase van twee jaar. In deze aanloopfase van twee kalenderjaren hoeft u uw studieschuld nog niet verplicht terug te betalen. U kunt de maandelijkse aflossing van uw studieschuld tijdelijk stopzetten voor maximaal zestig maanden, wat neerkomt op vijf jaar.
Niet-terugbetalen van uw studielening heeft serieuze gevolgen. Uw schuld kan verder oplopen, zoals de Autoriteit Financiële Markten (AFM) aangeeft. U riskeert een negatieve registratie bij het BKR. Dit kan leiden tot aanmaningskosten en hoge boetes. De kredietverstrekker stelt u in gebreke bij uitblijven van betaling. Daarna kan de lening worden overgedragen aan een incassobureau of deurwaarder. Niet kunnen terugbetalen van de lening kan leiden tot financiële problemen, zoals juridische stappen, loonbeslag of zelfs faillissement.
Een studielening brengt verschillende risico’s en nadelen met zich mee die uw financiële toekomst kunnen beïnvloeden. Het is belangrijk om deze goed te overwegen voordat u leent.
Naast de studielening van DUO zijn er diverse alternatieven en aanvullende opties om uw studie te financieren. Private opties, zoals persoonlijke leningen die studiekosten en urenverlies kunnen omvatten, dienen als alternatief, hoewel de studielening van DUO vaak de voorkeur heeft. Daarnaast zijn er aanvullende beurzen, aan te vragen gedurende het studiejaar voor studenten met ouders die weinig kunnen bijdragen, en mogelijkheden om extra bij te lenen via DUO. Ouders kunnen ook helpen de studieschuld te beperken door alternatieven zoals bijbanen te bespreken, en voor dure buitenlandse studies zijn soms specifieke alternatieven nodig. Voor een overzicht van uw hypotheek mogelijkheden na de studie, is het goed om alle opties te kennen.
Een persoonlijke lening of doorlopend krediet kan een alternatief zijn wanneer uw studielening of studiefinanciering niet toereikend is. Dit geldt ook als u een alternatief zoekt voor het levenlanglerenkrediet. Deze kredieten zijn nuttig als u een substantieel geldbedrag voor langere tijd wilt lenen, bijvoorbeeld voor de aanschaf van meubels. Zelfs zonder vast contract kunt u kiezen voor een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Consumptief krediet, zoals een persoonlijke lening, biedt vaak een lage rente, een korte doorlooptijd en geen afsluit- of advieskosten. Bovendien betaalt u bij zowel een persoonlijke lening als een doorlopend krediet een vast maandbedrag.
Naast studieleningen zijn er diverse beurzen, subsidies en andere financiële regelingen beschikbaar. Deze omvatten methoden zoals subsidies, fondsen, beurzen, financieringen en kredieten, sponsoring en fiscale regelingen. Subsidies zijn een vorm van alternatieve financiering, vaak als regionale, nationale of Europese stimuleringsregelingen. Alleen al voor de financieringsmethode ‘Beurzen’ waren er in 2024 328 beschikbare regelingen in Nederland.
Naast de reguliere studielening van DUO zijn er diverse andere leningen en financieringsmogelijkheden beschikbaar voor studenten en wie wil doorleren. Een belangrijke optie is het levenlanglerenkrediet. Dit is een overheidslening voor mensen die na hun opleiding willen doorleren en geen recht meer hebben op reguliere studiefinanciering, zoals personen van 30 jaar of ouder die willen studeren. U kunt ook studiegeld lenen via een bank of kredietverstrekker. Fondsen stellen leningen beschikbaar voor specifieke doelgroepen; TechMeUp biedt bijvoorbeeld een renteloze studielening. Werkgevers kunnen hun medewerkers een lening voor scholing of studie aanbieden. Ook is het mogelijk om studiegeld te lenen bij familie of vrienden. Studenten die naast hun opleiding een kind verzorgen, kunnen extra geld ontvangen via de toeslag verzorging kind, zoals de Rijksoverheid aangeeft.
Ja, u kunt uw studielening eerder aflossen. U betaalt dan grotere bedragen dan verplicht. Het is mogelijk om al tijdens uw studie te beginnen met vroegtijdige aflossing. Ook in de aanloopfase kunt u extra aflossen, als u geld overhoudt. Deze aflossing is niet periodiek verplicht. U mag de studieschuld ook in één keer afronden. Meestal gebeurt vroegere aflossing van de studieschuld in termijnen. Dit komt omdat een volledige aflossing in één keer niet voor iedereen haalbaar is.
Bij studievertraging kan de aanloopfase van de studieschuld tijdelijk worden stopgezet als u weer gaat studeren. Dit is een belangrijke regeling als u door omstandigheden langer over uw studie doet. U hoeft dan niet direct te beginnen met terugbetalen wanneer u weer ingeschreven staat voor een opleiding. Deze flexibiliteit helpt u om uw financiën te beheren terwijl u uw studie afrondt.
Het studentenreisproduct laadt u op een digitale OV-chipkaart. Dit product, onderdeel van uw studiefinanciering, geeft u de keuze uit een week- of weekendabonnement. Met dit abonnement reist u gratis of met 40% korting met het openbaar vervoer. U kunt uw weekabonnement ook inwisselen voor een weekendabonnement. Studenten in het mbo, hbo en wo kunnen hiervan gebruikmaken.
Ja, u kunt zeker geld lenen als u een baan heeft, zelfs zonder vast contract. Het belangrijkste is dat u een stabiel inkomen kunt aantonen. Kredietverstrekkers kijken hiervoor naar uw inkomen over de afgelopen 12 maanden. Een stabiel werkverleden van minimaal 3 jaar met consistent inkomen maakt een positieve beoordeling waarschijnlijker, zelfs met tijdelijke banen. Ook met een flexibel inkomen is geld lenen mogelijk. Bent u in de beginfase van een tijdelijk contract, dan kan dit de mogelijkheden beperken.