U kunt uw opleiding financieren door extra geld te lenen. Een studielening is een optie via studiefinanciering. Dit artikel geeft inzicht in financieringsopties voor uw studie. Ook leest u over opleidingen in financieren, zoals Basisopleiding Financieren mkb of Financiering & Zekerheid. Deze bieden kennis over zakelijk financieren en het opstellen van succesvolle aanvragen voor ondernemers. Ze zijn ook voor de financieringsadviseur in opleiding en omvatten modules als Balanslezen en Jaarrekening.
Opleiding financieren betekent dat u leert hoe u financieringsaanvragen opstelt en verschillende vormen van financiering begrijpt. Een opleiding zoals Zakelijk Financieren is een praktijkgerichte training. Deelnemers leren een gedegen ondernemingsplan opstellen, wat essentieel is voor het verkrijgen van financiering. Denk hierbij aan leningen, private equity, crowdfunding en krediet. Deze kennis is belangrijk voor ondernemers die financiering zoeken.De opleiding Zakelijk Financieren bereidt u bovendien voor op de opleiding Erkend financieringsadviseur MKB. Deze wordt verzorgd door specialisten van FOI. U kunt zich voorbereiden met een e-learning module, en de training is zowel op locatie als in een Virtual Classroom beschikbaar. Ook incompany is deze training mogelijk.
Om een opleiding te financieren, zijn er diverse mogelijkheden zoals vergoedingen, subsidies, regelingen, leningen en scholingsbudgetten. Deze omvatten overheidsregelingen en subsidies voor werknemers en werkzoekenden, en bijdragen van werkgevers die studiekosten belastingvrij kunnen vergoeden. Daarnaast kunnen Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen (O&O-fondsen) en transitievergoedingen ook financiële ondersteuning bieden.
Studiefinanciering via DUO helpt u bij het financieren van uw opleiding. Het bestaat uit een basisbeurs en een aanvullende beurs. De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van uw ouders. Studenten in het hoger onderwijs kunnen aanspraak maken op de basisbeurs. Voor mbo-studenten (niveau 3/4) omvat studiefinanciering ook een basisbeurs, aanvullende beurs, een reisproduct en een rentedragende lening. Naast de bestaande studiefinanciering mag u deze aanvullen met een extra lening bij DUO. Deze lening is rentedragend. De maximale leensom naast een aanvullende beurs is onbekend en afhankelijk van die beurs.
Het Levenlanglerenkrediet is voor volwassenen die hun opleiding financieren en geen recht hebben op reguliere studiefinanciering. U kunt dit krediet aanvragen tot en met uw 56e jaar. U kunt met het Levenlanglerenkrediet maximaal vijf jaar lenen. De terugbetaaltermijn van deze lening bedraagt vijftien jaar. Deze aflosfase start nadat u uw opleiding hebt afgerond of beëindigd.
Naast studiefinanciering via DUO kunt u ook externe leningen overwegen om uw opleiding te financieren. Een doorlopend krediet kan een optie zijn als u onvoorziene studiekosten wilt dekken, zoals extra boeken of een studiereis. Wees u bewust: geld lenen buiten DUO om leidt altijd tot een BKR-registratie.
Kredietverstrekkers baseren het maximale leenbedrag op uw eigen inkomsten, zoals uit een bijbaan. Uw studiefinanciering telt hierbij niet mee. Om overkreditering te voorkomen, kijken zij ook naar andere financiële verplichtingen, waaronder woonlasten, uw studieschuld, kinderopvangkosten, alimentatie of een leaseauto. Jongeren onder de 25 jaar krijgen bovendien vaak een lager maximaal leenbedrag aangeboden.
Rekenvoorbeeld: Bij een doorlopend krediet van €2.500 tegen een jaarlijkse rente van 9,5% betaalt u maandelijks circa €80,45 over een looptijd van 36 maanden. De totale kosten zijn afhankelijk van de opgenomen bedragen en de duur van de opname, maar dit voorbeeld geeft een indicatie van de maandelijkse lasten. Het exacte rentepercentage dient altijd te worden gecontroleerd bij de betreffende kredietverstrekker.
Naast leningen zijn er diverse beurzen, subsidies en fondsen beschikbaar om uw opleiding te financieren. Deze financiële ondersteuning is er voor studenten, onderzoekers en vakgroepen, vaak gericht op ondernemen en investeren. Sommige studiebeurzen en subsidies helpen talentvolle jonge mensen in kunst, cultuur en media bij vervolgonderwijs of onderzoek. Ook zijn er subsidies voor projecten en talent op het gebied van cultuur en natuur. Europese subsidies omvatten beurzen, leningen en andere vormen van ondersteuning. U vindt ook financieringsmogelijkheden binnen brede thema’s zoals arbeid, onderwijs, onderzoek, zorg en welzijn.
Om studiefinanciering of een studielening aan te vragen, moet u aan diverse voorwaarden en eisen voldoen. De belangrijkste hiervan zijn:
Meer specifieke details over inschrijving, leeftijdsgrenzen, studiefase, inkomen en woonsituatie vindt u in de volgende onderdelen.
Om uw opleiding te financieren, is inschrijving bij een erkende hbo- of universiteitsopleiding een vereiste. Voor het Levenlanglerenkrediet moet u bijvoorbeeld een wettelijk erkende HBO Associate degree, HBO Bacheloropleiding of Masteropleiding volgen. Een studiebeurs voor het afronden van een opleiding vraagt ook om inschrijving bij een erkende HBO- of WO-instelling, compleet met een geldig inschrijvingsbewijs. De opleiding die u met het Levenlanglerenkrediet financiert, moet specifiek een wettelijk erkende HBO Bacheloropleiding zijn. Het HBO biedt diverse opleidingen aan, zoals bachelor, master en associate degree. Deze hogere beroepsopleidingen zijn gericht op een vakgebied en vereisen meestal een HAVO-diploma of een MBO-niveau 3/4 diploma. Voor een reguliere HBO Bachelor Social Work mag u bijvoorbeeld instromen met een HAVO- of MBO-niveau 4 diploma. Een opleiding Beleidskunde op HBO-niveau is hier ook een erkend voorbeeld van en kan onderdeel zijn van HBO Bachelor of Master opleidingen.
Voor het financieren van uw opleiding gelden leeftijdsgrenzen. Een studiebeurs voor het afronden van een HBO- of universiteitsopleiding is beschikbaar voor aanvragers tussen 18 en 55 jaar oud. Bent u ouder en volgt u een deeltijdstudie? Dan kunt u gebruikmaken van het Levenlanglerenkrediet van DUO als u tussen 30 en 55 jaar bent. De maximale leeftijd voor het aanvragen van dit krediet is 57 jaar. Deze verschillende regelingen helpen u bij het financieren van uw opleiding, afhankelijk van uw leeftijd en studiefase.
Uw inkomen en woonsituatie bepalen welke mogelijkheden u heeft om uw opleiding te financieren. Zo kunnen werkgevers studiekosten belastingvrij vergoeden en bieden zij soms leningen of scholingsbudgetten via opleidingsfondsen en O&O-fondsen. Ook kunt u een transitievergoeding gebruiken voor een masterclass, training of cursus na ontslag. Daarnaast bestaan er algemene financieringsmogelijkheden voor studie, zoals studiefinanciering via DUO, die uit verschillende onderdelen bestaat. Denk hierbij aan een basisbeurs, een aanvullende beurs en een rentedragende lening. Voor hbo en universiteit is er ook collegegeldkrediet, en het Levenlanglerenkrediet biedt eveneens een optie om geld te lenen voor een opleiding.
De hoogte van de financiering die u voor uw opleiding kunt krijgen, hangt af van diverse factoren. U kijkt hiervoor naar de studielening als onderdeel van studiefinanciering. Ook andere financieringsmogelijkheden en uw persoonlijke situatie spelen een rol. Studieschuld afbetalen kan bijvoorbeeld invloed hebben op uw mogelijkheid voor een hogere hypotheek, terwijl subsidies private financiering mogelijk maken.
De berekening van studiefinanciering, met name de aanvullende beurs, hangt af van het inkomen van je ouders en andere factoren. Studenten met ouders die de studie niet volledig kunnen meebetalen, komen hiervoor in aanmerking. De hoogte van deze beurs neemt af naarmate het ouderlijk inkomen stijgt, wat geldt vanaf studiejaar 2023/2024. Het verzamelinkomen of belastbaar loon van je ouders is hierbij bepalend. Voor hbo- en universiteitsstudenten bedraagt de maximale aanvullende beurs voor uitwonenden €491,08 per maand, een bedrag dat ook voor thuiswonende studenten geldt. Deze maximale €491,08 is van 1 januari tot en met 31 juli 2026 van kracht voor uitwonende studenten. Voor mbo-studenten die uitwonend zijn, is het maximum €470,82 per maand van augustus tot en met december 2026 om je opleiding te financieren.
U kunt een opleiding financieren met leenbedragen en rentekosten. Hoeveel u maximaal kunt lenen, hangt af van uw woonsituatie en uw recht op een basisbeurs of aanvullende beurs, volgens de Rijksoverheid. Een levenlanglerenkrediet is maximaal vijf keer het wettelijk collegegeld of lesgeld, en de hoogte van het collegegeldkrediet hangt af van het soort collegegeld. De rente op uw studieschuld wordt maandelijks berekend als samengestelde interest over de schuld en opgebouwde rente, startend de maand na ontvangst van de lening. Na de opleiding wordt het rentepercentage telkens voor vijf jaar vastgesteld. In 2026 is de rente voor de meeste studenten (SF35) 2,33%, voor studenten onder SF15 is dit 2,29%, en het levenlanglerenkrediet volgt het SF35-percentage. Een lange looptijd van 35 jaar kan de totale rentekosten flink opdrijven, dus reken goed. Rekenvoorbeeld: Bij €10.000 geleend tegen 2,33% rente betaalt u na een jaar ongeveer €233 aan rente. De rentetarieven voor 2026 zijn:
| Categorie | Rentepercentage (2026) |
|---|---|
| Meeste studenten (SF35) | 2,33% |
| Studenten onder SF15 | 2,29% |
| Levenlanglerenkrediet | 2,33% |
Uw persoonlijke situatie kan invloed hebben op hoe u een opleiding kunt financieren. Welke financieringsmogelijkheden er precies zijn, hangt af van diverse factoren. Denk hierbij aan uw leeftijd, inkomen en het soort opleiding dat u wilt volgen. Specifieke details hierover zijn niet beschikbaar. Raadpleeg de relevante overheidsinstanties of aanbieders voor actuele informatie over uw persoonlijke situatie.
Om financiering voor uw opleiding aan te vragen, is het eerst handig te weten wat financiering inhoudt. Financiering is de toekenning of verschaffing van geldmiddelen om iets te bekostigen, en bekostiging is een synoniem. Het omvat kapitaalverstrekking, zoals kapitaal aan een onderneming in de vorm van een lening of aandelen. U kunt geld lenen, of soms een schenking ontvangen, vaak met voorwaarden. Financiering dient als middel om een doel te realiseren, niet als doel op zich. De term ‘financiering’ is afgeleid van ‘financieren’ en heeft als meervoud ‘financieringen’. De specifieke procedures voor het aanvragen van studiefinanciering bij DUO, het Levenlanglerenkrediet en contact met kredietverstrekkers vindt u in de onderstaande secties.
U vraagt studiefinanciering bij DUO aan via Mijn DUO, bij voorkeur drie maanden voor de start van uw studie en met uw DigiD. Mbo-studenten gebruiken vaak een DigiD met sms-functie.
DUO beslist binnen acht weken over uw aanvraag, na ontvangst van alle benodigde formulieren en bewijsstukken.
Om het Levenlanglerenkrediet aan te vragen, richt u zich tot de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). U moet bij de aanvraag voldoen aan het leeftijdscriterium, waarbij de maximale leeftijd 56 jaar is. U komt niet in aanmerking als uw collegegeld of lesgeld volledig door een andere instantie, zoals uw werkgever, wordt betaald. Betaalt iemand anders een deel, dan kunt u wel krediet aanvragen voor het resterende bedrag. De uitbetaling van dit krediet hangt af van de datum waarop u de aanvraag indient.
Contact met kredietverstrekkers draait om het uitwisselen van informatie die nodig is voor een lening. Kredietverstrekkers in Nederland spelen een rol bij de kapitaalverstrekking voor bijvoorbeeld huizen, ondernemingen en onverwachte kosten. Ze bieden leningen aan met prima voorwaarden en maatwerkoplossingen voor diverse financiële situaties en doelen. Hierbij stellen ze de rente vast op basis van het risico dat u de lening niet terugbetaalt, waarbij ze kijken naar uw leenbedrag, looptijd, inkomen en kredietverleden. Ze hanteren een kredietlimiet om de zekerheid van terugbetaling te waarborgen. Soms berekenen ze kosten voor het oversluiten van een lening, en in het geval van persoonlijke leningen verbieden ze extra aflossen zonder boete. Zelfs personen met schulden kunnen geld lenen, al is dit vaak tegen een torenhoge rente. Voor een starterslening kan een verleden met betalingsachterstanden het vertrouwen bij de kredietaanvraag verminderen.
Voor studieleningen gelden specifieke terugbetalingsvoorwaarden en bijbehorende kosten. U moet het geleende bedrag altijd inclusief rente terugbetalen.
Rekenvoorbeeld: Bij een studielening van €20.000 met een looptijd van 35 jaar en een (illustratieve) rente van 2,56% (conform recente DUO-tarieven) betaalt u maandelijks circa €71,50.
De terugbetaling van studieschuld kent verschillende aspecten:
Verdere details over termijnen, rentepercentages en aanpassingsmogelijkheden volgen hierna.
De terugbetaaltermijnen en rentepercentages zijn essentieel voor het financieren van uw opleiding. De rente op studieschulden staat voor terugbetalers vijf jaar vast op 0,46 procent, zoals gold van januari 2023 tot januari 2028. Dit percentage hangt af van de gekozen terugbetalings- en rentevaste periode, en ook een Levenlanglerenkrediet heeft een rentepercentage tijdens de terugbetalingsperiode. Kredietverstrekkers bepalen de rente van een lening op basis van een risicobeoordeling, waarbij de rentepercentages vaak wisselen met het leenbedrag. Het verschil in rente tussen aanbieders kan oplopen tot wel 4 procent, zowel bij algemene leenrentes als bij aflopend krediet, dus vergelijken kan u veel opleveren. Een persoonlijke lening biedt een vaste rente gedurende de hele looptijd, net als veel andere kredietaanbiedingen, terwijl een doorlopend krediet een variabele rente heeft die per kredietverstrekker verschilt. Leners van kleine bedragen betalen een rente tussen de 4% en 10%, afhankelijk van de aanbieder, en na een rentevaste periode wordt de rente van een inburgeringslening opnieuw vastgesteld. Rekenvoorbeeld: Met een studieschuld van €10.000 tegen de 0,46% rente van 2023 betaalt u over vijf jaar ongeveer €230 aan rente.
Specifieke details over mogelijkheden voor uitstel of aanpassing van terugbetaling van studieleningen zijn niet beschikbaar. Wel is er informatie over de terugbetaling van andere soorten leningen. Particuliere leningen en autofinancieringen worden doorgaans terugbetaald in termijnen. Bij autofinancieringen bestaat vaak de optie om de lening eerder af te lossen dan de afgesproken looptijd. In Nederland kan een webshop uitstel van terugbetaling vragen bij bijzondere omstandigheden, mits de koper tijdig wordt geïnformeerd en het uitstel redelijk is. Voor kredieten die voor 1 december 2010 zijn afgesloten, kan in België een vergoeding van zes maanden rente worden gerekend bij gedeeltelijke vervroegde terugbetaling. Ook hergroepering van kredieten kan in België leiden tot een langere terugbetalingsperiode om de financiële situatie te verbeteren. Het is belangrijk om maandelijkse aflossing en rente binnen uw budget te houden.
Niet op tijd terugbetalen van een lening, ook voor uw opleiding, heeft ernstige gevolgen. U riskeert een negatieve registratie bij het Bureau Krediet Registratie (BKR), vaak als een achterstandscodering (A-codering). Dit maakt het moeilijker om in de toekomst nog leningen af te sluiten. Langdurige betalingsachterstanden leiden tot extra kosten en een incassotraject, wat de financiële situatie snel verslechtert. Het niet kunnen terugbetalen leidt tot financiële gevolgen en oplopende schulden, wat vooral bij snel afgesloten leningen zonder BKR-toetsing kan resulteren in langdurige financiële problemen. Niet tijdig terugbetalen van een snelle lening kan bovendien resulteren in betalingstekort gevolgen zoals extra kosten en/of boetes. Het niet nakomen van aflossingsverplichtingen resulteert in een slechte kredietwaardigheid. Zelfs bij crowdfundingleningen kan niet tijdig aflossen uw kredietscore negatief beïnvloeden.
Naast de reguliere studiefinanciering van DUO zijn er verschillende alternatieven en aanvullende opties om uw opleiding te financieren. Deze omvatten privéleningen en persoonlijke kredieten, eventuele bijdragen van werkgevers en het Levenlanglerenkrediet. De studielening, die deel uitmaakt van de studiefinanciering, biedt bovendien de mogelijkheid om extra geld te lenen.
Een privélening, ook wel persoonlijke lening genoemd, is een kredietovereenkomst tussen u als particulier en een kredietgever. Het is een leenvorm die u kunt overwegen voor diverse doeleinden. Kredieten en schulden kunnen bestaan uit een persoonlijke lening; u betaalt deze in termijnen terug. Na uw aanvraag ontvangt u van de kredietverstrekker een aanbod met looptijd, rente en voorwaarden. De looptijd is variabel en hangt af van dit aanbod. Bij een persoonlijke lening betaalt u vaste maandelijkse rente en aflossing. Hoewel deze leningen vaak worden gebruikt voor grote aankopen zoals een auto, kunnen ze, afhankelijk van de aanbieder en uw situatie, ook een optie zijn voor het financieren van een opleiding.
Werkgevers in Nederland stellen jaarlijks opleidingsbudgetten beschikbaar voor hun werknemers, variërend van 500 tot 1.000 euro per persoon. Rond 2023 was dit totale budget circa 4 miljard euro. Toch blijft er jaarlijks minstens 1,5 miljard euro aan opleidingsbudget onbenut. Werknemers laten dit bedrag liggen, want slechts 55 procent van het beschikbare scholingsbudget wordt benut. Dit is een gemiste kans om uw opleiding te financieren. Overheidsinstanties bieden hun medewerkers ook jaarlijks opleidingsbudgetten, waarmee zij zich voordelig of soms gratis kunnen professionaliseren. Als werknemer moet u uw werkgever overtuigen om dit budget toe te kennen, wat een slimme manier is om een opleiding met voordeel te volgen.
Het Levenlanglerenkrediet (LLLK) is een studiefinanciering voor volwassenen die hun opleiding willen financieren. Leeftijdige volwassenen kunnen hiermee lenen voor studiekosten, direct van de overheid en tegen gunstige voorwaarden. Het krediet wordt verstrekt zolang de opleiding duurt, waarbij u maximaal vijf jaar mag lenen via dit krediet. U moet het geleende bedrag, inclusief rente, terugbetalen. De terugbetaling begint in het kalenderjaar nadat het Levenlanglerenkrediet stopt en de aflosfase duurt maximaal 15 jaar.
Specifieke financieringsmogelijkheden voor individuele opleidingen zijn niet beschikbaar in de huidige informatiebronnen. De beschikbare feiten beschrijven wel diverse opties voor zakelijke financiering. Ondernemers die extra financiering nodig hebben, kunnen hiervoor terecht bij banken, crowdfunding platforms of durfkapitaal. Ook bij bedrijfsovernames zijn er mogelijkheden zoals subsidies en het betrekken van investeerders. Daarnaast bestaan er financieringsmogelijkheden voor collectieve duurzame projecten en herfinanciering van zakelijke leningen.
Specifieke informatie over het financieren van opleidingen zonder studiefinanciering is niet beschikbaar in de bronnen. U kunt wel kijken naar opleidingen die als training zijn opgezet, zoals die in de bouw- en woonsector. Voor concrete financieringsopties buiten de reguliere studiefinanciering, neemt u contact op met de onderwijsinstelling of een financiële adviseur.
De aanvullende beurs helpt bij het financieren van uw opleiding. Hoe hoog deze beurs is, hangt af van het inkomen van uw ouders en het aantal studerende kinderen. Het recht op de aanvullende beurs wordt elk jaar opnieuw berekend. Vanaf studiejaar 2023/2024 kan de maximale aanvullende beurs oplopen tot €416,00. Deze beurs is onderdeel van het huidige studiefinancieringssysteem en kan later zelfs een gift worden. Soms krijgt een aanvrager met een tijdelijke lening het tegoed uitbetaald als verrekening niet mogelijk is. De prestatiebeurs combineert de aanvullende beurs met de basisbeurs en een OV-studentenkaart. In 2017 deelden studenten al hun ervaringen met de aanvullende beurs.
Wanneer u stopt met uw opleiding, heeft dit directe gevolgen voor uw studiefinanciering. Het raakt ook leningen die u heeft afgesloten om de opleiding te financieren. DUO stopt dan met het uitkeren van de studiefinanciering. De terugbetalingsverplichting voor uw leningen start vaak eerder dan gepland. De exacte voorwaarden hiervoor hangen af van uw specifieke leenovereenkomst met DUO of een externe kredietverstrekker. Neem daarom contact op met de betreffende partij om misverstanden te voorkomen. Anders kan niet op tijd betalen leiden tot een negatieve BKR-registratie.
Ja, u kunt meerdere financieringsvormen combineren wanneer het volledige bedrag niet bij één financier verkregen kan worden. Dit concept heet stapelfinanciering, wat inhoudt dat u verschillende financieringsbronnen naast elkaar gebruikt. Elke bron heeft daarbij haar eigen regels. Hoewel de beschikbare informatie zich richt op ondernemers en bedrijfsfinanciering, zoals bij fusies en overnames, is het algemene principe van het kiezen uit meerdere soorten financieringsvormen breed toepasbaar. Zelfs een financieringsfabriek kan financieringsvormen combineren voor complexe projecten. Een combinatie kan bestaan uit bancaire financiering. Ook krediet bij een financieringsmaatschappij is een mogelijke vorm van een combinatie. Voor ondernemers kan zo’n combinatie de kans op financiering vergroten. Wanneer u financieringsvormen combineert, is correcte belastingaangifte belangrijk; raadpleeg hiervoor een boekhouder. Specifieke details over het combineren van financieringsvormen voor opleidingen zijn echter niet vastgesteld in de beschikbare bronnen.
De snelheid waarmee je een lening voor je opleiding kunt aanvragen, varieert per type financiering. Voor crowdfunding onderwijsstudieleningen moet je rekening houden met een verwerkingstijd van de aanvraag tot zes weken. Een persoonlijke lening is vaak geschikt als je het geld in één keer nodig hebt. Hiermee betaal je direct studiekosten zoals collegegeld, boeken en materialen. Je bepaalt dan zelf het leenbedrag en de looptijd. Bij regulier onderwijs ontvang je maandelijks een deel van het maximale leenbedrag voor een school- of studiejaar. Ook zijn er studiebeurzen beschikbaar, bijvoorbeeld als renteloze lening of gift, om het afronden van een HBO- of universiteitsopleiding te financieren. Specifieke wachttijden voor andere typen studieleningen zijn niet in de bronnen vastgelegd.