Het terugbetalen van uw studielening start na het afstuderen. Na een aanloopfase van 2 jaar begint de verplichte terugbetaling. Tijdens deze aanloopfase is aflossen niet verplicht, maar wel mogelijk. De schuld, inclusief rente, moet vervolgens maandelijks worden terugbetaald. Er zijn verschillende terugbetalingsregels met termijnen die variëren van 15 tot 35 jaar. De hoogte van uw maandbedrag hangt af van uw inkomen, de studieschuld en de rente. U kunt uw studielening ook eerder aflossen.
Een studielening is een collegegeldkrediet dat u na uw studie met rente terugbetaalt. De terugbetaling van uw studielening start na het afstuderen, volgens de Rijksoverheid. U begint met een aanloopfase van twee jaar. Deze fase start in januari na het kalenderjaar van uw afstuderen of studiestop. Tijdens deze periode is aflossen niet verplicht, maar wel toegestaan.
De verplichte terugbetaling, de aflosfase, begint na deze aanloopfase. Uw studieschuld moet dan maandelijks worden terugbetaald. De terugbetalingstermijn kan 15 of 35 jaar zijn, afhankelijk van de geldende regels. Uw maandelijkse aflossingsverplichting is inkomensafhankelijk.
Het terugbetalen van uw studieschuld bij DUO is een maandelijks proces. DUO berekent uw verplichte maandbedrag op basis van uw inkomen en dat van een eventuele partner. De looptijd van de aflosfase hangt af van de terugbetalingsregels die voor u gelden, met een maximale periode van 15 of 35 jaar. Welke specifieke regelgeving van toepassing is, hangt af van uw opleiding en het startjaar van uw studiefinanciering. U betaalt dit bedrag via automatische incasso, en na 35 jaar kan een resterende schuld worden kwijtgescholden.
De aflosfase van uw studielening start op 1 januari na een aanloopfase van 2 jaar. Tijdens deze aflosfase lost u uw studieschuld verplicht maandelijks af. De aflosfase zelf duurt 15 of 35 jaar, afhankelijk van uw situatie. U kunt deze maximale terugbetalingsperiode verlengen met ingezette aflosvrije maanden. Een eventuele restschuld wordt automatisch kwijtgescholden na afloop van de aflosfase.
Voor studieleningen is automatische incasso vanaf 2012 verplicht gesteld. Dit betekent dat CATS debiteuren wettelijk verplicht zijn om via automatische incasso te betalen. Pre-CATS debiteuren zijn hier niet toe verplicht, maar ontvangen een korting van €0,77 per betaling als zij wel kiezen voor automatische incasso. Mensen die geen machtiging voor automatische incasso afgeven, betalen hun schuld opvallend vaker te laat.
Het maandbedrag voor uw studielening wordt berekend door uw draagkracht te vergelijken met een wettelijk maandbedrag. Hierbij wordt gekeken naar uw inkomen en dat van een eventuele partner. Het wettelijk maandbedrag zorgt ervoor dat uw schuld en rente binnen de looptijd worden afgelost.
Draagkracht en inkomen zijn de basis voor de aflossing van je studielening. Je draagkracht wordt berekend op basis van jouw inkomen en dat van een eventuele partner. Dit bepaalt hoeveel je maandelijks kunt aflossen. Als je draagkracht lager is dan het wettelijk maandbedrag, betaal je minder. Is je draagkracht hoger, dan betaal je het wettelijk maandbedrag. Ook je gezinssituatie beïnvloedt hoeveel van je inkomen je mag gebruiken voor aflossing.
Het inkomen van uw partner telt altijd mee bij de berekening van uw draagkracht voor de studielening. Dit geldt voor de terugbetalingsregels SF35, SF15 en SF15-lllk. Uw partnerinkomen beïnvloedt direct hoeveel u maandelijks moet aflossen. Dit kan uw maandbedrag veranderen, afhankelijk van de gezamenlijke financiële situatie.
Het rentepercentage voor uw studielening staat vijf jaar vast. Dit percentage wordt berekend op basis van de gemiddelde rente op vijfjaarsobligaties. Voor regelingen zoals SF35 en het levenlanglerenkrediet kijkt DUO naar de gemiddelde rente van oktober tot en met september. De hoogte van het rentepercentage hangt af van uw terugbetalingsperiode en de rentevaste periode. In 2022 was de rente op vijfjaarsobligaties 3,5 procent per jaar. Ook de hypotheekrente voor een vijf jaar vaste periode wordt afgeleid van deze vijfjaars staatsleningen.
De terugbetalingsregels voor uw studieschuld zijn afhankelijk van de periode waarin u heeft geleend. Er zijn drie hoofdtypen regels: vóór 2012, vanaf 2012 en vanaf 2018. De duur van de aflosfase kan 15 of 35 jaar bedragen, en de restschuld kan onder voorwaarden worden kwijtgescholden.
De regels voor het terugbetalen van studieleningen zijn significant gewijzigd rond 2012. Oud-studenten die in 2012 begonnen met aflossen vallen onder de oude regels, terwijl de draagkrachtdrempel voor nieuwe aflossers in dat jaar werd verlaagd. Dit betekende dat maandelijkse terugbetalingen voor die groep minder vaak werden verlaagd dan voor recentere starters. Voor leningen onder het oudere stelsel, vóór de introductie van het studievoorschot, bedroeg de wegingsfactor 0,75%. Onder het studievoorschot is deze factor 0,45%. Studenten met een inkomen onder het minimumloon hoeven niets terug te betalen. Zij betalen maximaal 4% over het meerinkomen boven de drempel terug. Een eventuele restschuld wordt na 35 jaar kwijtgescholden voor leningen onder het studievoorschot.
De maximale looptijd voor het terugbetalen van uw studieschuld is 15 of 35 jaar. Deze termijn kan langer worden als u aflosvrije maanden inzet. Stel, u heeft tijdelijk minder inkomen en maakt gebruik van deze optie. De totale terugbetalingsperiode wordt dan verlengd met de duur van deze aflosvrije periodes. U moet er rekening mee houden dat het inzetten van aflosvrije maanden de totale aflostijd verlengt. Een eventuele restschuld kan na 35 jaar worden kwijtgescholden, zoals eerder besproken voor leningen onder het studievoorschot.
U kunt uw studieschuld inderdaad eerder of extra aflossen, zowel voordat de verplichting ingaat als tijdens de aflosfase. Dit is zelfs mogelijk tijdens uw studie, in de aanloopfase, of wanneer u een aflosvrije periode heeft. Extra aflossen kan uw maandbedrag bij DUO verlagen, wat gunstig is voor uw financiële situatie en bijvoorbeeld een hypotheekaanvraag. Volgens geldfit.nl kan een extra aflossing leiden tot een daling van dit maandbedrag. De voordelen en nadelen hiervan, en de mogelijkheid om aflossingen tijdelijk te pauzeren, bespreken we verderop.
Extra aflossen op je studielening biedt diverse voordelen. Je bent sneller schuldvrij en betaalt minder rente over de gehele looptijd. Dit verlaagt het openstaande leenbedrag en de totale kosten. Vaak brengt extra aflossen geen extra kosten met zich mee, wat betekent dat je boetevrij extra geld kunt aflossen. Hierdoor verkort je de looptijd van je lening. Een belangrijke plus is dat een lagere studieschuld kan leiden tot een hogere hypotheek, volgens de Consumentenbond. Toch rekenen sommige geldverstrekkers wel kosten voor extra aflossen, wat een nadeel kan zijn.
U kunt de aflossing van uw studieschuld tijdelijk pauzeren. Deze pauze mag maximaal 60 maanden, ofwel 5 jaar, duren. Tijdens deze periode blijft de rente over uw schuld wel gewoon doorlopen. U mag wel vrijwillig extra aflossingen doen, ook als u de aflossing heeft gepauzeerd. Houd er rekening mee dat een tijdelijk lager maandbedrag of een betaalpauze invloed heeft op een hypotheekaanvraag. De bank gebruikt dan namelijk het oorspronkelijke maandbedrag voor de berekening van uw maximale hypotheek.
Uw studieschuld beïnvloedt de maximale hypotheek die u kunt lenen, omdat het uw maandelijkse financiële ruimte vermindert. Uw studieschuld heeft als gevolg dat u minder kunt lenen en een lagere hypotheek krijgt, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Bij de berekening van uw hypotheek kijken geldverstrekkers naar uw actuele studieschuld, de rente en de resterende looptijd van uw lening; een hogere rente op een studielening zorgt ervoor dat de schuld zwaarder weegt. De invloed van een studieschuld op het leenbedrag is afhankelijk van uw financiële situatie. Een studieschuld onder het nieuwe leenstelsel weegt minder zwaar mee, en extra aflossen kan uw maximale hypotheek zelfs verhogen, volgens de Consumentenbond. Een studieschuld heeft over het algemeen meer impact op uw maximale hypotheek dan andere leningen.
Uw studieschuld wordt altijd meegenomen bij een hypotheekaanvraag. Dit verlaagt de maximale hypotheek die u kunt lenen, omdat het een betalingsverplichting is. Hypotheekadviseurs moeten uw studieschuld meenemen in de berekening om de hoogte van de hypotheek te bepalen. Zij kijken naar uw actuele studieschuld, de rente en de resterende looptijd van uw DUO-lening. Sinds 1 januari 2024 telt de actuele studieschuld mee voor de hypotheekberekening, in plaats van de oorspronkelijke schuld. Een studieschuld onder het nieuwe leenstelsel weegt minder zwaar mee.
Om je financiële situatie te verbeteren ondanks een studieschuld, is het slim om een budget te maken en schuldaflossing te prioriteren. Houd dit budget goed in de gaten en voorkom nieuwe schulden. Extra aflossen op je studieschuld kan je maandbedrag bij DUO verlagen. Volgens Geldfit kun je DUO vragen om je maandelijkse aflossing opnieuw te berekenen. Dit kan ook je kredietscore verbeteren. Als woningkoper met een studieschuld is het verstandig om extra af te lossen voor een hypotheekaanvraag. Dit kan uw leenruimte vergroten. Bij financiële problemen kunt u een aflosvrije periode of een lager maandbedrag aanvragen.
Een studielening is een type persoonlijke lening, maar kent specifieke verschillen met andere leenvormen. Zo hebben het levenlanglerenkrediet en reguliere studieleningen elk hun eigen leen- en terugbetaalvoorwaarden. De rente op een persoonlijke lening bij een bank voor studenten is bijvoorbeeld hoger dan de rente op een studielening van DUO. Ook heeft een persoonlijke lening voor studiekosten als nadeel dat de rente hoger is dan die van het levenlanglerenkrediet.
Een belangrijk verschil is dat de rente over studieleningen niet aftrekbaar is, in tegenstelling tot hypotheekrente. Bovendien begint de rente op een studielening direct te lopen vanaf het moment dat u de lening ontvangt. U kunt een studielening wel eerder aflossen door grotere betalingen te doen. Verschillende regimes van studieleningen worden toegepast, met bijvoorbeeld een maximum van 4% van het inkomen voor een hoger onderwijs lening. Een student die een hypotheek wil aanvragen, merkt de invloed van een studielening direct: het kan leiden tot duizenden euro’s minder maximale hypotheek.
Voor studiekosten is een studielening vaak de meest logische keuze, gezien de lagere rentetarieven. Waarom zou u anders kiezen?
| Kenmerk | Studielening (DUO) | Persoonlijke lening (bank) |
|---|---|---|
| Type lening | Een type persoonlijke lening | Reguliere persoonlijke lening |
| Rente | Lager, start direct bij ontvangst | Hoger voor studenten |
| Aftrekbaarheid rente | Niet aftrekbaar | Niet aftrekbaar |
| Terugbetaling | Verschillende regimes, eerder aflossen mogelijk | Eerder aflossen mogelijk |
| Invloed op hypotheek | Kan maximale hypotheek duizenden euro’s verlagen | Directe invloed op draagkracht |
Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor een persoonlijke lening?
Ja, u kunt uw maandbedrag voor de aflossing van uw studielening laten verlagen als uw inkomen daalt. DUO berekent uw maandbedrag standaard op basis van uw inkomen van twee jaar geleden. Als uw inkomen recentelijk is gedaald, kunt u DUO vragen om een aanpassing. DUO kan dan uitgaan van uw inkomen van het vorige of huidige jaar. Dit nieuwe maandbedrag is dan één jaar geldig. Voor leners onder de terugbetalingsregels SF15-oud geldt een aparte procedure. Zij moeten zelf een verlaging van het maandbedrag aanvragen via Mijn DUO. Ook kunnen zij vragen om het inkomen van de partner niet mee te tellen, eveneens via Mijn DUO.
U wijzigt uw terugbetalingsregeling via Mijn DUO. Soms is een overstap naar andere regels mogelijk, vooral voordat de aflosfase start. Na de start van de aflosfase kunt u niet meer overstappen naar een andere regeling. U krijgt hierover een brief een paar maanden voordat de aflosfase begint. Ook kunt u de aanloopfase tijdelijk stopzetten als u opnieuw gaat studeren.
Ja, uw studielening heeft rente, die begint te lopen vanaf het moment van ontvangst. Het rentepercentage is gekoppeld aan de rente die de overheid betaalt op de kapitaalmarkt en wordt berekend als samengestelde interest. Dit betekent dat u rente op rente betaalt. Voor 2026 kan een jaarlijks rentepercentage van 2,33 procent bijvoorbeeld €19,21 per maand of €233,00 per jaar opleveren. Een ander voorbeeld is 2,29 procent per jaar, wat neerkomt op €18,89 per maand. HBO- en WO-studenten die in het huidige leenstelsel zijn begonnen, betalen een rentepercentage van 0,46 procent. Studenten met een studieschuld die vóór de invoering van het leenstelsel zijn gestart, betalen een rente van 1,78 procent.