Pgb financiering is een geldbedrag waarmee u zelf zorg, verpleging of hulp en ondersteuning inkoopt. Dit budget geeft u de vrijheid om te bepalen waar, wanneer en van wie u de zorg ontvangt. De aanvraag van een pgb gebeurt bij de gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor, afhankelijk van de benodigde zorg. U bent zelf verantwoordelijk voor het zoeken van zorgverleners, het afsluiten van overeenkomsten en de administratie. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) of uw zorgverzekeraar verzorgt de uitbetalingen via het trekkingsrecht.
Een persoonsgebonden budget (pgb) is een geldbedrag waarmee zorgbehoevende personen zelf hun zorg kunnen inkopen. Deze financieringsvorm geeft u de vrijheid om te kiezen welke zorg u krijgt en van wie. Het doel van een pgb is om uw eigen regie en keuzevrijheid in de zorg te vergroten. Dit betekent dat u zelf bepaalt wie u inschakelt voor ondersteuning.
Een pgb is de tegenhanger van zorg in natura, waarbij de zorg direct door een instelling wordt geleverd. Hoewel een pgb veel vrijheid biedt, brengt het ook verantwoordelijkheden met zich mee voor de cliënt.
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) betaalt het persoonsgebonden budget (pgb) uit. Het zorgkantoor stort het pgb-bedrag eerst naar de SVB. Daarna voert de SVB de uitbetalingen aan zorgverleners uit. Dit gebeurt alleen door de SVB; zij is de enige die dit mag doen.
De SVB zorgt voor de netto betaling aan de pgb-zorgverlener. Dit gebeurt via een salarisadministratie, volgens gemaakte afspraken. Een zorgverlener kan pas worden uitbetaald voor geleverde zorg nadat het zorgkantoor de uitbetaling heeft goedgekeurd. De persoon met het pgb regelt zelf de betalingen en heeft hierin de regie. Sinds 2015 voert de SVB deze betalingen uit, via het formele concept van ’trekkingsrecht’.
Pgb financiering kent duidelijke voorwaarden en regels voor de aanvrager. U moet aan verschillende eisen voldoen om een persoonsgebonden budget te ontvangen en te beheren. De Rijksoverheid stelt dat een pgb pgb-vaardigheden en verplichtingen van de aanvrager vraagt. Dit omvat onder meer:
Een persoonsgebonden budget (pgb) is bedoeld voor mensen die zelf hun zorg of ondersteuning regelen, vaak vanwege een beperking, aandoening of stoornis die meer dan de gebruikelijke hulp vereist. U kunt pgb financiering aanvragen om zelf zorg, verpleging of ondersteuning in te kopen. De Rijksoverheid vermeldt dat een pgb voor diverse specifieke situaties beschikbaar is. Denk aan jeugdhulp voor jongeren tot 18 jaar. Ook volwassenen die met hulp thuis willen blijven wonen, komen in aanmerking. Het pgb is er voor mensen die langer dan een jaar verpleging of verzorging nodig hebben, inclusief kinderen. Dit geldt ook voor wie blijvende zorg nodig heeft, zoals 24-uurs toezicht door een chronische ziekte. De pgb-Wmo ondersteunt mensen met onvoldoende zelfredzaamheid, moeite met huishoudelijke taken of behoefte aan individuele begeleiding.
Pgb en zorg in natura zijn de twee hoofdvormen voor het ontvangen van zorg, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Een persoonsgebonden budget (pgb) is de tegenhanger van zorg in natura. Waar u met een pgb zelf uw zorg inkoopt, wordt zorg in natura direct geleverd door een instelling of zorgverzekeraar. Het is ook mogelijk om deze twee vormen te combineren, waarbij u een deel van de zorg via pgb regelt en een deel via zorg in natura. Zorgcliënten met een langdurige zorgbehoefte kunnen deze gecombineerde zorgverlening via het zorgkantoor regelen. Bovendien kunt u een pgb omzetten naar zorg in natura door een omzettingsformulier in te vullen en terug te sturen. Dit kan handig zijn als u de administratie niet meer zelf wilt regelen of van zorgverlener wilt wisselen. Andersom kan zorg in natura ook naar een pgb worden omgezet.
Het pgb-budget wordt vastgesteld op basis van de wet waaronder u zorg ontvangt, zoals de Wmo, Jeugdwet of Zorgverzekeringswet. De hoogte van uw budget hangt af van het aantal zorguren, de maximale tarieven en het type zorgverlener. U moet rekening houden met maximumtarieven voor zorgverleners, die per gemeente of zorgverzekeraar verschillen. Er zijn bijvoorbeeld specifieke maximale informele uurtarieven vastgesteld voor de Wet langdurige zorg en de Zorgverzekeringswet.
Voor 2026 zijn er specifieke maximale uurtarieven en budgetten vastgesteld voor pgb financiering. Het indexeringspercentage voor 2026 is 5,17%, waardoor het totale budget met dit percentage is verhoogd.
| Type zorg | Maximum uurtarief 2026 |
|---|---|
| Formele zorg | Maximum uurtarief voor formele zorg is € 84,99 |
| Informele zorg | Maximum uurtarief voor informele zorg is € 26,98 |
| Dagbesteding (per dagdeel) | Maximum tarief voor dagbesteding per dagdeel is € 78,24 |
Daarnaast gelden er maximale toeslagen. De toeslag voor een Persoonlijk Assistentiebudget (PAB) wordt maximaal € 403.275 in 2026. De toeslag voor een wooninitiatief is in 2026 € 5.961 per kalenderjaar. De kwaliteitstoeslag voor verpleging en verzorging bedraagt in 2026 € 5.345 per kalenderjaar. Een verhoging van het uurtarief van een zorgverlener met een hoger percentage dan de indexatie vereist een schriftelijke toelichting.
De rollen van gemeente, zorgverzekeraar en zorgkantoor bij pgb financiering zijn verschillend. Uw zorgverzekeraar zorgt voor de aanmelding bij het juiste zorgkantoor. Dit zorgkantoor maakt daarna afspraken met zorgaanbieders over de zorglevering en tarieven. De gemeente heeft een eigen, belangrijke rol bij pgb-financiering, met name binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet, waar zij verantwoordelijk is voor de toekenning en financiering van pgb’s.
Informele zorgverleners zijn alle zorgaanbieders die niet als formele zorgverlener worden gezien. Een formele zorgverlener voldoet aan professionele eisen, zoals inschrijving in het BIG-register, en is geen eerste of tweedegraads familie. Bij pgb financiering is het belangrijk om het onderscheid te kennen. Schijnzelfstandigheid in de zorg ontstaat wanneer iemand zich als zelfstandige presenteert, terwijl er in werkelijkheid een arbeidsovereenkomst is. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid merkt op dat zzp’ers in de zorg en welzijn regelmatig worden ingezet ondanks deze schijnzelfstandigheid. Werkgevers en zzp’ers in de zorg en welzijn moeten bewijzen dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid.
Familieleden die pgb-zorg leveren, mogen door de budgethouder betaald worden, waarbij de informele zorgverlener inkomstenbelasting betaalt. De budgethouder is verantwoordelijk voor het inhouden van loonbelastingen en premies volksverzekeringen op het brutoloon. De zorgverlener moet dit pgb-inkomen melden bij de Belastingdienst, SVB en UWV. Bij een netto uitkering geeft men het bruto pgb-inkomen op. De gemeente eist een lager uurtarief voor familieleden dan voor professionele zorgverleners, met een maximum van 40 betaalde uren per week. Hiervoor sluit de budgethouder een zorgovereenkomst af met het familielid. Een familiaire zorgverlener met een zorgovereenkomst voor onbepaalde tijd mag het pgb-inkomen meenemen tot de leeftijd van de zorgontvanger. De maximale leeftijd hiervoor is 77 jaar.
Het aanvragen van een persoonsgebonden budget (pgb) hangt af van de soort zorg die u nodig heeft. U vraagt het pgb aan bij verschillende instanties, afhankelijk van uw situatie.
Bij overlijden van de budgethouder eindigt de zorgovereenkomst direct. Dit betekent dat de afspraken over pgb financiering en zorglevering onmiddellijk stoppen. De zorglevering via het persoonsgebonden budget kan dan niet meer doorgaan.
U vindt ondersteuning en advies bij pgb financiering via verschillende kanalen. De belangenvereniging Per Saldo biedt hulp en advies aan personen met een persoonsgebonden budget. Voor administratieve hulp kunt u terecht bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB.nl) die ondersteuning voor pgb aanbiedt.
Een cliëntondersteuner kan u ook helpen met vragen over pgb. Het zorgkantoor is een belangrijke bron voor informatie en advies. De afdeling Pgb van het zorgkantoor DSW biedt informatie en advies aan aanvragers en cliënten.
Zij beantwoorden alle vragen over de Wet langdurige zorg (Wlz) en pgb. Voor contact met de afdeling Pgb van zorgkantoor DSW belt u (010) 242 27 46 of e-mailt u naar [email protected]. Ook kunt u bij de afdeling Pgb van het zorgkantoor terecht voor informatie over het PGB Portaal.