De Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) regelt in Nederland de financiering en toepassing van premies voor sociale verzekeringen, waaronder werknemersverzekeringen en volksverzekeringen. Het wetsvoorstel, in werking getreden in 2005, had als doel de heffing en inning van premies werknemersverzekeringen samen te voegen met loonbelasting en premies volksverzekeringen.
De Rijksbelastingdienst is verantwoordelijk voor de heffing en invordering van premies voor werknemersverzekeringen. Artikel 3 van de Wfsv behandelt de premieheffing en rijksbijdragen voor volksverzekeringen. De wet stelt ook grenzen; premies voor WW, WAO en WIA mogen niet hoger zijn dan wettelijk vastgestelde percentages door het ministerie van SZW. Werkgevers kunnen bijvoorbeeld een lage WW-premie afdragen bij een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd – een voordeel voor stabiele dienstverbanden. De Wfsv regelt verder de vaststelling van datum en percentage bij overgang van een onderneming. Een belangrijke wijziging voor 2025 betreft de samenvoeging van negatief staartlastvermogen en regulier WGA-vermogen binnen de Werkhervattingskas. Deze wet is essentieel voor een heldere en efficiënte financiering van onze sociale zekerheid.
Hoofdstuk 1 van de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) regelt de algemene bepalingen voor sociale verzekeringen. Deze omvatten de premiepercentages en maximumbedragen, die voor 2026 zijn vastgesteld. Zo bedraagt het premiepercentage voor de algemene ouderdomsverzekering (AOW) 17,90%, en voor de nabestaandenverzekering (ANW) 0,10%. Het maximumpremieloon is in 2026 € 79.409, volgens artikel 17, eerste lid, eerste zin, van de Wfsv. Verder zijn de premiepercentages voor het Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf) 2,74% (laag) en 7,74% (hoog), en voor het Uitvoeringsfonds voor de overheid (Ufo) 0,68%.
De financiering van de volksverzekeringen komt van iedereen met inkomen uit werk en woning in Nederland, zoals de Belastingdienst aangeeft. De hoogte van deze premie wordt bepaald door vastgestelde tarieven en maximumbedragen. Voor inkomen uit werk en woning (box 1) betaalt u de premie via de aanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen. Werkgevers houden een deel van de premie volksverzekeringen in op het loon of de uitkering van werknemers. Deze ingehouden premie dragen zij vervolgens af aan de Belastingdienst. Het premie-inkomen voor de aanslag is het belastbare inkomen uit werk en woning, terwijl voor inhouding het belastbare loon geldt. Er geldt een maximumbedrag voor dit premie-inkomen, zoals vermeld in de tarieftabel van de Wet inkomstenbelasting 2001.
Hoofdstuk 3 van de Wet financiering sociale verzekeringen regelt de financiering van werknemersverzekeringen en de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ). Dit hoofdstuk behandelt de financiering van deze verzekeringen. Afdeling 1 van Hoofdstuk 3 beschrijft de inleidende bepalingen voor werknemersverzekeringen en de WAZ. Daarnaast behandelt Afdeling 4 de financieringsregels voor de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen. Deze afdeling omvat de specifieke regels voor de financiering van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zowel werknemers als zelfstandigen.
Hoofdstuk 5 van de Zorgverzekeringswet omvat de belasting van gemoedsbezwaarden. Paragraaf 5.5 van dit hoofdstuk behandelt specifiek de bijdragevervangende belasting voor gemoedsbezwaarden. Een gemoedsbezwaarde betaalt geen verzekeringspremies voor de Wlz of Zvw. Zij betalen wel een bijdragevervangende belasting. Dit geldt voor personen die een ontheffing hebben van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze ontheffing is persoonlijk. Het CAK registreert gemoedsbezwaarden per huishouden. De rekening die gemoedsbezwaarden bij het CAK hebben, is bestemd voor de kosten van medische zorg.
Hoofdstuk 7 van de Wet financiering sociale verzekeringen behandelt regelingen omtrent de fondsen van sociale verzekeringen. Algemene bepalingen over deze fondsen staan in Afdeling 1 Algemeen. Afdeling 2 van Hoofdstuk 7 richt zich specifiek op de fondsen voor volksverzekeringen. Dit hoofdstuk legt de basis voor de financiële structuur van deze belangrijke verzekeringen.
Hoofdstuk 8 van de Wet financiering sociale verzekeringen bevat de slot- en strafbepalingen. Overtreding van een voorwaarde kan leiden tot een gevangenisstraf van maximaal een jaar of een geldboete van de vierde categorie. Dit strafbare feit wordt beschouwd als een misdrijf. De strafmaat en de kwalificatie als misdrijf zijn gebaseerd op artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht. Deze bepalingen gelden voor overtredingen van voorwaarden uit artikel 5.7 en artikel 5.6 van de wet. Een aparte strafbaarstelling is nodig omdat een voorwaarde uit artikel 5.5, vierde lid, geen wettelijk voorschrift is.
De Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) regelt de financiering van werknemers- en volksverzekeringen in Nederland. Deze wet zorgt ervoor dat de heffing en invordering van premies voor werknemersverzekeringen via de Rijksbelastingdienst plaatsvindt. Dit vermindert de administratieve lasten voor alle betrokken partijen. De wet is van toepassing op alle premies voor sociale verzekeringen.
De financiering werkt via specifieke bepalingen. Artikel 3 behandelt de premieheffing en rijksbijdragen bij volksverzekeringen. Daarnaast regelt artikel 14 de rijksbijdragen voor fondsen zoals het Nabestaandenfonds en het Ouderdomsfonds. Voor werknemersverzekeringen zoals WW, WAO en WIA geldt een maximum premiepercentage, vastgesteld door het ministerie van SZW. Werkgevers kunnen een lage WW-premie afdragen bij een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, mits het geen oproepovereenkomst is. Hoofdstuk 6 van de wet beschrijft de financiering van vrijwillige sociale verzekeringen.
De Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) geldt voor iedereen met inkomen uit werk en woning in Nederland die premies voor sociale verzekeringen betaalt. Dit omvat zowel werknemers- als volksverzekeringen. De Belastingdienst is verantwoordelijk voor de heffing van deze premies. Zij is ook bevoegd om vast te stellen of u onder het Nederlandse socialezekerheidsstelsel valt voor premieheffing. De heffing van premie is verbonden met de verzekeringsplicht voor sociale verzekeringen en de plicht tot het afsluiten van een zorgverzekering. Het Besluit internationale aspecten premieheffing heeft hierbij betrekking op premieheffing voor volksverzekeringen, werknemersverzekeringen en de Zorgverzekeringswet.
Bij internationale werkzaamheden gelden specifieke regels. Een werknemer die in een ander land gaat werken, moet de sociale-verzekeringspositie laten vaststellen aan de hand van internationale regelgeving. Onder voorwaarden kan de sociale zekerheid in het oorspronkelijke woonland worden voortgezet. Nederlandse wetgeving kan van toepassing blijven als iemand woont binnen het toepassingsgebied van een verordening, maar werkt buiten dit gebied voor een Nederlandse werkgever. Het is belangrijk om deze regels te volgen, want het land waar tijdelijk wordt gewerkt, kan naheffingsaanslagen en boetes opleggen bij niet-voldoen aan de voorwaarden.
De volledige wettekst en officiële documenten van de overheid vindt u op Overheid.nl. Deze website bevat wetgeving en regelgeving van de overheid. Hier zijn ook officiële publicaties zoals het Staatsblad, de Staatscourant en het Tractatenblad te raadplegen. Alle publicaties van het parlement zijn hier te vinden.
U vindt op Overheid.nl officiële bekendmakingen, zoals Staatsbladen en Kamerstukken, vanaf 1995. Memorie van toelichting is ook beschikbaar vanaf 1995. Voor oudere Kamerstukken van vóór 1 januari 1995 kunt u terecht bij Staten-Generaal Digitaal. Ook hyperlinks naar bijbehorende Kamerstukken en publicatiebladen voor wijzigingen of nieuwe regelingen zijn beschikbaar. De Verdragenbank bevat alle verdragen. Daarnaast zijn gemeentebladen, provinciale bladen, waterschapsbladen en bladen van gemeenschappelijke regelingen hier te vinden.
De financiering van de Zorgverzekeringswet (Zvw) komt uit twee belangrijke bronnen: een inkomensafhankelijke bijdrage en een werkgeversheffing. Voor 2026 bedraagt de inkomensafhankelijke bijdrage 4,85 procent. De werkgeversheffing is vastgesteld op 6,10 procent per 2026. Meer informatie over de financiering van de Zorgverzekeringswet vindt u hier.
Het maximum bijdrageloon voor de Zvw is € 79.412 per 1 januari 2026. De maximale werkgeversheffing bedraagt € 4.843 per 2026. Deze werkgeversheffing betaalt u aan de Belastingdienst. De Zvw financiert onder andere medisch-specialistische zorg en verpleging thuis, inclusief thuiszorg.
De financiering van de Jeugdwet is een complex onderdeel van de gemeentelijke organisatie van jeugdzorg. Gemeenten financieren jeugdhulpverlening uit het budget van de Jeugdwet. Het Rijk verstrekte in 2015 een integratie-uitkering aan gemeenten voor de Jeugdwet.
Gemeenten kunnen extra budget krijgen voor jeugdzorg. Dit gebeurt op basis van risicofactoren zoals armoede of psychische problematiek bij ouders. Het persoonsgebonden budget (Pgb) voor jeugdhulp wordt ook geregeld op basis van de Jeugdwet, zoals de Rijksoverheid aangeeft. De Jeugdwet regelt samen met de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Zorgverzekeringswet de financiering van zorg voor jongvolwassenen. Tot 2015 namen gemeenten de financiering van jeugd-GGZ over van zorgverzekeraars. Gemeenten en het Rijk overwegen nu oplossingen voor duurzame financiering, zoals een herverdeling van het Gemeentefonds. Meer informatie over de financiering van decentrale overheden vindt u hier.
De Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) regelt de financiering van verschillende sociale verzekeringen. Deze wet omvat verplichte volksverzekeringen zoals de Algemene Ouderdomswet (AOW), de Algemene nabestaandenwet (ANW) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Daarnaast vallen ook verplichte werknemersverzekeringen onder deze wet. Denk hierbij aan de Werkloosheidswet (WW), de Ziektewet (ZW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Sociale verzekeringen omvatten verder ook kinderbijslag en andere arbeidsongeschiktheid sociale zekerheden.
Premies voor sociale verzekeringen worden op verschillende manieren geheven en geïnd. Werkgevers dragen premies voor volksverzekeringen, werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet af via de loonheffingen. Zij houden de premie volksverzekeringen maandelijks in op het loon van hun medewerkers en betalen dit aan de Belastingdienst. Premies voor werknemersverzekeringen betalen werkgevers ook aan de Belastingdienst, maar deze mogen zij niet inhouden op het loon van de werknemer. Een uitzondering is 50% van de premie Werkhervattingskas (Whk), die wel mag worden ingehouden. Ondernemers zonder personeel betalen hun premie volksverzekeringen via de aanslag inkomstenbelasting, zoals de Belastingdienst aangeeft.
Gemoedsbezwaarden zijn personen die door hun levensovertuiging bezwaar hebben tegen deelname aan een verplichte sociale verzekering, zoals wettelijk gedefinieerd door de Rijksoverheid. Zij kunnen een ontheffing van de verzekeringsplicht aanvragen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze ontheffing is individueel en persoonlijk, en geldt voor specifieke volksverzekeringen zoals de AOW, Anw, Wlz en Zvw. De SVB geeft hiervoor een verklaring af en registreert vanaf welke datum u als gemoedsbezwaarde staat geregistreerd. Dit betekent dat u, als gemoedsbezwaarde met een ontheffing, geen premies voor deze verzekeringen betaalt.