Een winstdelende lening, ook wel deelnemersschapslening genoemd, kenmerkt zich door een rente die afhankelijk is van de winst. Dit betekent dat de vergoeding voor de geldverstrekker meebeweegt met het financiële succes van de lener. De Belastingdienst beschouwt een hybride lening als winstafhankelijk, wat fiscale implicaties heeft. Een achtergestelde lening kan zelfs als eigen vermogen kwalificeren als de vergoeding afhankelijk is van de winst. Op deze pagina leest u alles over de werking, fiscale gevolgen en toepassingen van deze specifieke leenvorm.
Een winstdelende lening, ook wel deelnemersschapslening genoemd, heeft als voorwaarde een winstafhankelijke rente. Dit betekent dat de vergoeding voor de geldverstrekking afhankelijk is van de winst van de lener. Volgens de Hoge Raad kenmerkt een hybride lening zich door deze winstafhankelijke vergoeding, en door achterstelling bij alle concurrente schuldeisers.
Een deelnemerschapslening wordt gedefinieerd als een lening waarbij de schuldeiser met het uitgeleende bedrag deel heeft in de onderneming van de schuldenaar. Deze lening wordt fiscaal behandeld als eigen vermogen. Een achtergestelde lening kan ook een vergoeding vragen gebaseerd op de ondernemingswinst. Voor het meetellen als garantievermogen mag er geen verplichte aflossing plaatsvinden tijdens de looptijd, of alleen op basis van winst. Vergoedingen op een geldlening en waardemutaties van de lening komen niet in aftrek bij het bepalen van de winst, als de lening feitelijk functioneert als eigen vermogen. Duidelijke afspraken over de definitie en berekening van de winst zijn essentieel bij een winstafhankelijke rente.
Een winstdelende lening werkt door de vergoeding voor het geleende geld afhankelijk te maken van de winst van de lener. Dit betekent dat u als lener rente betaalt over het geleende bedrag, maar de hoogte van die rente is gekoppeld aan uw bedrijfsresultaten. Bij een leningconstructie wordt geld uitgeleend en terugbetaald, waarbij de winstafhankelijke rente een kernonderdeel is.
De geldnemer kan aanvullende afspraken maken, zoals winstdeling. Een achtergestelde lening kan als eigen vermogen kwalificeren als de vergoeding afhankelijk is van de winst. Een lening kan zelfs hybride worden als de schuldeiser meedeelt in een verlies van de dochtermaatschappij. Dit type lening, ook wel win-win lening genoemd, staat tegenover een renteloze of laagrentende lening.
Het verschil tussen een winstdelende lening en een onzakelijke lening zit in de aard van de voorwaarden en het risico. Een onzakelijke lening is een geldlening die onder voorwaarden is verstrekt, waarbij een debiteurenrisico wordt aanvaard dat een onafhankelijke derde niet zou hebben genomen. Dit risico wordt vaak genomen vanwege de vennootschappelijke betrekkingen tussen crediteur en debiteur.
Een lening is onzakelijk als geen zakelijk rentepercentage kan worden vastgesteld, of als een onafhankelijke derde het debiteurenrisico te hoog zou vinden. Het gaat om een lening met een onaanvaardbaar debiteurenrisico. Een lening verstrekt onder voorwaarden die een onafhankelijke schuldeiser nooit zou overeenkomen wordt als onzakelijk beschouwd. Een winstdelende lening kan echter een vorm van een onzakelijke lening zijn, namelijk als een onafhankelijke derde deze alleen tegen winstdelende rente zou verstrekken.
De fiscale gevolgen van een winstdelende lening kunnen complex zijn, vooral als deze als onzakelijk wordt beschouwd. Een afwaardering van de lening is dan niet aftrekbaar voor de geldverstrekker. Ook moet een passende rente worden bepaald, rekening houdend met de hoedanigheid van aandeelhouder. Een lening kan een onzakelijk debiteurenrisico krijgen als een renteaanpassing niet mogelijk is zonder het karakter van de geldverstrekking aan te tasten. Dit maakt de lening feitelijk winstdelend.
De invloed van een winstdelende lening op de vennootschapsbelasting en winst is direct. De bv geeft de ontvangen rente aan als winst in haar aangifte Vennootschapsbelasting. Over deze extra winst betaalt de bv 19% vennootschapsbelasting, zolang de totale winst tot €200.000 blijft. Als de fiscale winst hoger is dan €200.000, betaalt de bv 25,8% vennootschapsbelasting over het meerdere. Een omzetting van een schuld in een agiostorting kan ook leiden tot meer af te dragen vennootschapsbelasting door hogere resultaten. Vennootschappen in een fiscale eenheid kunnen een nadelig effect ondervinden van verrekening van winst, wat kan resulteren in hogere belastingen.
De Belastingdienst beschouwt hybride leningen, die een winstafhankelijke vergoeding kennen, fiscaal als eigen vermogen in de zin van de wet VpB. Wanneer een hybride lening aan een vennootschap met deelneming wordt verstrekt, wordt deze fiscaal als een deelneming gezien. Dit betekent dat de deelnemingsvrijstelling van toepassing is op de ontvangen rente en op waardeveranderingen van de lening. Een afwaardering van zo’n vordering leidt fiscaal niet tot een aftrekbaar verlies, zoals de Belastingdienst aangeeft.
Een winstdelende lening, ook wel deelnemersschapslening genoemd, heeft als voorwaarde een winstafhankelijke rente. Dit betekent dat de rente die u betaalt afhangt van de winst van de onderneming. Duidelijke afspraken over de definitie en berekening van winst zijn hierbij essentieel. Voorwaarden bij zo’n lening kunnen een variabele rente op basis van ondernemingswinst omvatten.
Geldverstrekkers van achtergestelde leningen nemen een fors risico door hun ondergeschikte positie. Zij lopen meer risico dan bij een normale banklening. Bij faillissement van de leningnemer is het risico op verlies van de investering verhoogd. Het verhoogde risico voor de geldverstrekker wordt doorgaans gecompenseerd met een hogere rente of aanvullende afspraken, zoals winstdeling of beperkte zeggenschap. Een onzakelijke lening ontstaat als een debiteurenrisico wordt aanvaard dat een onafhankelijke derde niet zou nemen.
Een winstdelende lening is geschikt voor investeringen die gericht zijn op het genereren van ondernemingswinsten. Dit type lening ondersteunt commerciële of industriële projecten met het doel toekomstige inkomsten te verwerven. U kunt denken aan de aanschaf van machines, inventaris, voorraad of voertuigen. Ook verbouwingen, marketingcampagnes en voorfinanciering van projecten zijn mogelijke toepassingen. Een winstdelende lening kan ook dienen voor het overbruggen van debiteuren of het herfinancieren van een lopende lening.
Andere rentedragende leningen zijn alternatieven voor een winstdelende lening. Een reguliere lening is een alternatief voor een achtergestelde lening. Bancaire leningen zijn een veelvoorkomend alternatief. Deze leningen worden vaak verstrekt door banken en hebben vaste voorwaarden.
U kunt ook denken aan het uitgeven van aandelen om kapitaal aan te trekken. Dit is een andere manier om financiering te verkrijgen zonder een lening aan te gaan. Investeringen van vrienden of familie kunnen ook een alternatief zijn. Een onderhandse lening kan ook een alternatief zijn voor een lening bij een bank. Een schenking is een alternatief voor een lening. U kunt alternatieven zoals een familielening of schenking overwegen.
Om afspraken bij een winstdelende lening duidelijk vast te leggen, stelt u een schriftelijke overeenkomst op. Dit kan een schuldbekentenis, schuldverklaring of leningsovereenkomst zijn. Hierin legt u het geleende bedrag, het leendoel en het rentepercentage vast.
Verder zijn afspraken over de looptijd, het aflossingsschema en de aflossingstermijn essentieel. U specificeert hoe de aflossing is geregeld, bijvoorbeeld in één keer of in delen. Ook wat er gebeurt bij vervroegd aflossen, betalingsachterstanden, overlijden of faillissement moet duidelijk zijn. Denk ook aan eventuele zekerheden die de geldverstrekker krijgt.
Een winstdelende lening biedt specifieke voordelen ten opzichte van traditionele leningen. Zo kan dit type lening financiering mogelijk maken in situaties waarin een onafhankelijke derde geen lening met vaste, niet winstafhankelijke rente zou verstrekken. Voor de geldverstrekker maakt een winstafhankelijke geldlening het mogelijk om box 3-heffing te voorkomen.
Dit levert een hoger netto bedrag op voor de geldverstrekker dan een traditionele lening in box 3, met een netto overschot van respectievelijk € 1.643 of € 1.285. De rentebaten worden belast als winst uit onderneming in box 1, en het bedrag van de lening vormt ondernemingsvermogen voor de geldverstrekker. Bovendien is rente ontvangen op een hybride lening vrijgesteld van belasting door de deelnemingsvrijstelling, net als waardeveranderingen van een hybride vordering volgens de Belastingdienst. Een opwaardering van een afgewaardeerde hybride vordering resulteert evenmin in belastbare winst.
Bij een winstdelende lening lopen zowel de lener als de geldgever specifieke risico’s. Een leninggever riskeert zijn investering te verliezen als de leningnemer failliet gaat of de activiteit stopt. De geldgever loopt het risico een deel van de inleg te verliezen, vooral bij een achtergestelde lening waarbij het geïnvesteerde geld bij problemen niet terugkomt. Een uitlener van een onderhandse lening loopt het risico op niet-terugbetaling door de lener, en de geldverstrekker riskeert verlies van het uitgeleende geld bij faillissement van de geldontvanger.
Voor de geldlener zijn er ook risico’s. De geldlener loopt het risico de financiële lasten niet meer te kunnen dragen. Niet kunnen afbetalen kan leiden tot extra kosten en een slechtere kredietwaardigheid. Een geldlener riskeert te hoge schulden als meer geleend wordt dan terugbetaalbaar is, en de geldnemer loopt het risico op een afhankelijke positie ten opzichte van de geldverstrekker.