Wettelijke rente bij een lening is een wettelijk vastgestelde rente die altijd geldt, tenzij partijen expliciet iets anders afspreken. Deze rente is gebaseerd op de marktrente en kent twee soorten, afhankelijk van de contractvorm: voor handelsovereenkomsten en voor niet-handelsovereenkomsten, waaronder consumentenovereenkomsten. De wettelijke rente wordt in beginsel toegepast als de contractuele rente niet overeind blijft, of als er wel rente is afgesproken maar het bedrag niet is vastgelegd. Op deze pagina leest u hoe de wettelijke rente werkt, hoe deze wordt berekend en wanneer deze van toepassing is op leningen.
De wettelijke rente is enkelvoudig en loopt op vanaf het verstrijken van de betaaltermijn tot het moment van betaling. Dit betekent dat de rente telkens over het originele bedrag (de hoofdsom) wordt berekend, en niet over de inmiddels verschuldigde rente. De formule voor wettelijke rente is Hoofdsom × Wettelijk rentepercentage × Tijd. Voor zakelijke leningen is de wettelijke rente van toepassing als een lening niet op tijd wordt terugbetaald, met een specifiek percentage voor zakelijke schulden.
De wettelijke rente is een wettelijk vastgesteld percentage dat geldt voor leningen, tenzij u en de andere partij iets anders afspreken. Volgens de Rijksoverheid is de wettelijke rente 6%. Deze rente mag in rekening worden gebracht als een lening niet op tijd wordt terugbetaald.
Voor zakelijke schulden, ook wel handelstransacties genoemd, heeft de wettelijke rente een specifiek percentage. Dit is van toepassing op zakelijke leningen als de terugbetaling niet op tijd gebeurt. Ook als u rente moet betalen, maar het bedrag niet is vastgelegd, geldt de wettelijke rente.
Bij leningen tussen rechtspersonen is de hoogte van de rente gelijk aan de wettelijke rente als er geen afspraken zijn gemaakt. De rente bij een onderhandse lening moet marktconform zijn. Wettelijke rente wordt berekend op jaarbasis over de rente, als samengestelde rente wanneer er niets anders is afgesproken.
De wettelijke rente berekent u met de formule Hoofdsom × Wettelijk rentepercentage × Tijd. Deze rente wordt berekend als een percentage over het bedrag dat te laat is ontvangen. De wettelijke rente in Nederland wordt op jaarbasis berekend.
Als er geen andere afspraken zijn gemaakt, dient de wettelijke rente als samengestelde rente te worden berekend. Volgens de Rijksoverheid wordt de wettelijke rente elk half jaar vastgesteld op basis van de ECB-rente. Dit zorgt ervoor dat de rente meebeweegt met de actuele marktrente.
De wettelijke rente geldt voor verschillende soorten leningen en overeenkomsten, vooral wanneer er geen andere rente is afgesproken. Wettelijke rente is rente die wettelijk is vastgesteld en altijd geldt, tenzij partijen iets anders hebben afgesproken. Dit betekent dat de wettelijke rente verschuldigd is bij vertraagde betaling, zelfs zonder uitdrukkelijke afspraak.
De wettelijke rente kent twee soorten, afhankelijk van de contractvorm: handelsovereenkomsten en niet-handelsovereenkomsten. De wettelijke rente voor handelstransacties geldt voor alle overeenkomsten met bedrijven en overheidsorganisaties, en is van toepassing op zakelijke transacties. Er bestaat ook een wettelijke handelsrente. Voor zakelijke leningen is de wettelijke rente van toepassing als een lening niet op tijd wordt terugbetaald. Daarnaast bestaat er ook een wettelijke rente voor overeenkomsten met consumenten. Wettelijke rente wordt in beginsel toegepast als de contractuele rente niet overeind blijft.
De wettelijke rente en de maximale kredietvergoeding zijn twee verschillende begrippen bij leningen. De wettelijke rente is een basispercentage dat geldt als er geen andere rente is afgesproken, bijvoorbeeld bij te late betaling. De maximale kredietrente wordt ook wel de maximale kredietvergoeding genoemd. Dit is de hoogste rente die kredietverstrekkers mogen rekenen voor een lening.
De overheid bepaalt de maximale kredietvergoeding. Deze vergoeding bestaat uit de wettelijke rente met daarbij opgeteld 8 procentpunt. Per 2026 is dit nog steeds het geval. De maximale kredietrente daalt mee met de wettelijke rente, omdat deze eraan gekoppeld is. Het maximale kredietvergoedingspercentage past zich automatisch aan de renteontwikkeling in de markt aan. Dit geldt voor alle soorten consumptief krediet.
De wettelijke rente kent actuele en historische percentages die regelmatig wijzigen. Vanaf 2026 daalt de wettelijke rente naar 4 procent. Tot 2026 was de wettelijke rente 6 procent, wat ook het vastgestelde percentage voor 2025 was.
De wettelijke rentepercentages gelden vanaf 1 januari 2024 en worden jaarlijks vastgesteld door de minister van Justitie. Deze percentages zijn verschillend voor zakelijke en niet-zakelijke transacties. De hoogte van de wettelijke rente is gekoppeld aan de algemene rentestand, zoals de Euribor. De actuele hoogte van de wettelijke rente vindt u op de website van de Rijksoverheid.
Te laat betalen bij een lening met wettelijke rente heeft directe gevolgen. De verplichting tot het betalen van wettelijke rente bij te late voldoening van een schuld ontstaat automatisch, zelfs wanneer dit niet expliciet is vastgelegd. Dit houdt in dat de vertragingsrente die in rekening wordt gebracht, afhankelijk is van de gemaakte afspraken tussen de partijen, of de wettelijke rente als er geen specifieke voorwaarden zijn overeengekomen.
Indien een lening niet tijdig wordt afgelost, kan de wettelijke rente worden toegepast. De opbouw van deze rente start direct na het verstrijken van de betalingstermijn en accumuleert tot het moment dat de volledige schuld is voldaan. Vaak wordt bij een te late aflossing van de lening een vergelijkbaar rentepercentage gehanteerd als de oorspronkelijke leningrente. Het is cruciaal dat de voorwaarden voor rente bij te late betalingen helder zijn vastgelegd in de leningsovereenkomst.
Het niet tijdig terugbetalen kan resulteren in een toenemende schuld door de optelsom van vertragingsrente en eventuele andere bijkomende kosten. Het uitblijven van tijdige aflossing van een lening kan de totale schuld aanzienlijk doen oplopen. Bovendien vormt een gemiste betaling een grond voor het opeisen van de gehele lening, wat inhoudt dat het volledige openstaande bedrag direct opeisbaar wordt. Het niet nakomen van betalingsverplichtingen kan zelfs leiden tot juridische procedures, zoals de AFM benadrukt.
Bij leningen zijn er alternatieven voor extra aflossen en aanvullende regels die de flexibiliteit bepalen. Veel leningen staan boetevrije extra aflossingen toe, wat u de mogelijkheid geeft om uw lening aan te passen door extra af te lossen. Het is belangrijk om de voorwaarden van een lening te controleren op een eventuele boete bij extra aflossen, want niet alle leningen bieden deze flexibiliteit.
Soms is een lening flexibeler wat betreft bijlenen en extra aflossen dan andere financiële producten. Als u overweegt extra af te lossen op een persoonlijke lening, kunnen er alternatieven zijn die financieel voordeel bieden. Denk hierbij aan extra aflossen op uw hypotheek, op andere leningen, of simpelweg sparen. Deze keuze hangt af van uw persoonlijke situatie en toekomstplannen.
Daarnaast zoeken mensen naar alternatieve leningen vanwege minder voorwaarden, zoals het ontbreken van een BKR-registratie. Leningen zonder BKR-registratie zijn een voorbeeld van alternatieve financieringsvormen met minder strikte voorwaarden, zoals de AFM benadrukt. Voorwaarden van leningen omvatten ook aandachtspunten zoals kwijtschelding bij plotseling overlijden.
Een persoonlijke lening kenmerkt zich door een vaste rente en looptijd. Dit betekent dat u vooraf weet waar u aan toe bent. De maximale wettelijke rente voor een persoonlijke lening is 12% per jaar.
U kunt een persoonlijke lening afsluiten met een minimale rente van 10,2%. De wettelijke rente voor dit type lening ligt dus tussen de 10,2% en 12% per jaar. Dit geeft u duidelijkheid over de kosten van uw lening.
De wettelijke rente begint te lopen zodra de betaaltermijn is verstreken. Dit betekent dat de rente wordt berekend vanaf de dag na de uiterste betaaldatum tot het moment van daadwerkelijke betaling. Vanaf 1 januari 2026 bedraagt de wettelijke rente 4% per jaar, een daling ten opzichte van de eerdere 6% per jaar. De wettelijke rente geldt altijd, tenzij partijen iets anders hebben afgesproken. Deze rente wordt toegepast als de contractuele rente niet overeind blijft.
Om uw wettelijke rente te berekenen, hanteert u de formule: Hoofdsom × Wettelijk rentepercentage × Tijd. Deze rente wordt uitgedrukt als een percentage van het bedrag dat te laat is betaald. In Nederland vindt de berekening van de wettelijke rente jaarlijks plaats. Tenzij anders overeengekomen, dient de wettelijke rente doorgaans als samengestelde rente te worden toegepast. Bij handelstransacties is het mogelijk om de wettelijke rente zowel enkelvoudig als samengesteld te berekenen; enkelvoudige rente houdt in dat er geen rente over reeds verschuldigde rente wordt berekend op jaarbasis. Voor zakelijke schulden geldt een specifiek percentage voor de wettelijke rente. De Rijksoverheid vermeldt momenteel een wettelijke rente van 6%. De vaststelling van dit percentage geschiedt halfjaarlijks, gebaseerd op de actuele ECB-rente. Online rekentools kunnen u ondersteunen bij het vaststellen van zowel de algemene wettelijke rente als de wettelijke handelsrente.
De wettelijke rente is niet hetzelfde voor consumenten en zakelijke leningen. De wettelijke rente kent een specifiek percentage voor zakelijke schulden, ook wel handelstransacties genoemd. Deze rente is van toepassing op zakelijke transacties, vooral als een lening niet op tijd wordt terugbetaald.
Voor zakelijke leningen, zoals een familielening, moet de rente zakelijk zijn. Dit betekent dat de rente vergelijkbaar moet zijn met wat een bank zou rekenen voor een soortgelijke lening. Een zakelijke rente is de rente die onafhankelijke partijen in vergelijkbare omstandigheden met elkaar zouden afspreken, marktconform en passend bij het risico. De Belastingdienst definieert een zakelijke rente door vergelijking met rentes afgesproken tussen onafhankelijke derden onder dezelfde feiten, omstandigheden en voorwaarden.
Per januari zijn er geen wijzigingen in de maximale rente op leningen. De maximale kredietvergoeding, die de maximale rente op leningen bepaalt, is gekoppeld aan de wettelijke rente. Sinds 1 juli 2023 bedraagt de wettelijke rente voor niet-handelstransacties (consumentenleningen) 7%. De maximale kredietvergoeding is de optelsom van deze wettelijke rente en een maximale opslag van 8%. Dit betekent dat de maximale kredietvergoeding momenteel 7% + 8% = 15% per jaar bedraagt. Kredietverstrekkers mogen maximaal 15% rente in rekening brengen over een lening, zoals de Rijksoverheid aangeeft.