Studiefinanciering is een tegemoetkoming van de overheid die studenten financieel ondersteunt bij het bekostigen van hun studie aan mbo-, hbo- of universitaire opleidingen. Deze financiële ondersteuning omvat een basisbeurs, aanvullende beurs, lening, collegegeldkrediet en een studentenreisproduct. Voor hbo- en wo-studenten bestaat de studiefinanciering vanaf september 2015 uit een rentedragende lening, collegegeldkrediet, aanvullende beurs en een reisproduct, waarbij de aanvullende beurs afhankelijk is van het inkomen van de ouders.
Studiefinanciering is een tegemoetkoming van de overheid die studenten financieel ondersteunt bij het bekostigen van hun studie. Het is beschikbaar voor studenten die zijn ingeschreven aan een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. Deze financiering bestaat uit verschillende onderdelen, zoals een basisbeurs, aanvullende beurs, lening en een studentenreisproduct (OV-kaart).
Voor studenten onder de 30 jaar in Nederland omvat de studiefinanciering een combinatie van een beurs, OV-kaart en leenmogelijkheden. Je vraagt studiefinanciering aan voor de opleiding die je van plan bent te gaan doen, zoals de Rijksoverheid aangeeft. De studielening biedt de mogelijkheid om extra geld te lenen voor jouw opleiding. Houd er rekening mee dat studiefinanciering, ook de prestatiebeurs, studieschuld opbouwt vanaf de eerste studimaand. Sinds studiejaar 2017/2018 heeft een student in het hoger onderwijs recht op studiefinanciering.
Studiefinanciering omvat diverse onderdelen, zoals een basisbeurs, aanvullende beurs, een lening, collegegeldkrediet en het studentenreisproduct (OV-kaart). De beschikbare bedragen variëren per persoonlijke situatie en type opleiding.
Voor studiejaar 2023/2024 kon een uitwonende student, inclusief beurs en maximale lening, tot €957,87 per maand ontvangen. Thuiswonende studenten konden op dezelfde wijze tot €793,27 per maand krijgen. Deze bedragen zijn afhankelijk van factoren zoals het inkomen van de ouders en de woonsituatie.
De basisbeurs en aanvullende beurs zijn belangrijke onderdelen van je studiefinanciering. Voor mbo-studenten op niveau 1 en 2 zijn deze beurzen direct een gift. Voor de meeste studenten, zoals mbo-niveau 3 en 4, hbo- en universiteitsstudenten, zijn de basisbeurs, aanvullende beurs en het studentenreisproduct een prestatiebeurs. Dit houdt in dat ze een gift worden als je je diploma behaalt. Je ontvangt deze beurzen voor de eerste vier jaar van een 4-jarige studie of associate degree. De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van je ouders en of je broers of zussen met een aanvullende beurs hebt, en wordt jaarlijks herberekend. Je vraagt de aanvullende beurs aan bij DUO, zelfs tijdens het studiejaar.
Je studiefinanciering omvat de mogelijkheid van een rentedragende lening. Daarnaast kun je ook collegegeldkrediet krijgen. Dit collegegeldkrediet is een lening specifiek voor de betaling van je collegegeld, beschikbaar voor hbo- en wo-studenten. Het is een extra lening die je kunt afsluiten. Zowel de rentedragende lening als het collegegeldkrediet zijn vormen van studieschulden. Deze geleende bedragen moet je na je studie terugbetalen. Het collegegeldkrediet is een schuld die na de studie met rente terugbetaald moet worden. Het maandbedrag voor de terugbetaling van de rentedragende lening is afhankelijk van je inkomen.
Het studentenreisproduct is een prestatiebeurs die je recht geeft op gratis reizen of 40% korting met het openbaar vervoer. Dit product is beschikbaar voor mbo-, hbo- en wo-studenten en kan al voor je 18e verjaardag ingaan. Je hebt de keuze tussen een week- of weekendabonnement, dat je op een digitale OV-chipkaart laadt. Voor studenten met een mbo-opleiding niveau 3 of 4 geldt dit recht voor de duur van hun studie, tot maximaal zeven jaar. Let op: je verliest het recht op gratis reizen als je stopt met studeren of als je studie langer duurt dan gepland.
Om in aanmerking te komen voor studiefinanciering, moet je aan specifieke voorwaarden voldoen. Deze eisen hebben betrekking op verschillende aspecten van jouw situatie:
Deze punten bepalen of je recht hebt op deze financiële ondersteuning.
Studie-instellingen zoals Bestuursacademie Nederland bieden opleidingen op mbo-, hbo- en masterniveau aan. Deze instelling heeft ook trainingen en actualiteitendagen in het aanbod. Je kunt er HBO Bachelor- en Masteropleidingen Bestuurskunde stapsgewijs afronden, wat flexibiliteit biedt. De HBO Bacheloropleiding heeft een modulaire opbouw, zodat je in je eigen tempo studeert. Universiteiten in Nederland bieden hbo-studenten de mogelijkheid om via schakeltrajecten door te stromen naar de universiteit.
Je inschrijfstatus en studievoortgang bepalen mede je recht op studiefinanciering. Voor de meeste studies moet je je uiterlijk op 1 mei aanmelden. Voor opleidingen met een numerus fixus is de aanmelddatum 15 januari, met uitslag op 15 april. Meld je je na 1 mei aan, dan mag de onderwijsinstelling je weigeren of extra voorwaarden stellen. Je hebt wel recht op toelating tot een andere studie als je je op tijd aanmeldt. Via Studielink kun je je voor maximaal 4 opleidingen tegelijk aanmelden. Je definitieve studiekeuze maak je uiterlijk 31 augustus, waarbij je andere aanmeldingen annuleert. Een negatief advies van de studiekeuzecheck is niet bindend voor je inschrijfstatus.
Een gift en een lening zijn fundamenteel anders binnen studiefinanciering: een gift hoef je niet terug te betalen, terwijl een lening een bedrag is dat je van de overheid krijgt en later met rente terugbetaalt. Volgens Rijksoverheid.nl berekent DUO rente over de lening vanaf het moment van opname.
De basisbeurs, aanvullende beurs en het studentenreisproduct voor mbo-studenten op niveau 1 en 2 zijn altijd een gift. Voor mbo 3 en 4, hbo en universiteit worden deze onderdelen pas een gift als je binnen tien jaar je diploma haalt, waardoor de prestatiebeurs dan ook niet hoeft te worden terugbetaald. Een uitzondering is de aanvullende beurs voor mbo 3/4 studenten gedurende de eerste twaalf maanden studiefinanciering; die mag je altijd houden, ook zonder diploma.
Een rentedragende lening of collegegeldkrediet moet je altijd terugbetalen na het afstuderen. Je krijgt wel een aanloopfase van twee jaar waarin terugbetalen niet verplicht is, maar wel mag. Daarna ben je verplicht maandelijks een deel van je opgebouwde studieschuld en rente terug te betalen, zoals Geldfit.nl uitlegt. Een lening bij DUO heeft bovendien invloed op je financiële toekomst, bijvoorbeeld op hoeveel geld je later kunt lenen voor een huis. Een gift is financieel voordeliger, maar een lening kan noodzakelijk zijn om je studie te bekostigen.
Voordat je studiefinanciering aanvraagt, is het belangrijk om eerst de voorwaarden te controleren. Je vraagt studiefinanciering aan voor de opleiding die je wilt gaan volgen. Doe dit bij voorkeur acht weken voordat je studiefinanciering moet starten.
De aanvraag doe je via Mijn DUO. Hier log je in met je DigiD om de studiefinanciering aan te vragen. Je kiest zelf welke onderdelen je wilt aanvragen, zoals de basisbeurs, aanvullende beurs of lening. Ook vul je je rekeningnummer (IBAN) in.
Wil je studiefinanciering aanvragen voor maanden die al voorbij zijn? Log dan in op Mijn DUO en navigeer naar ‘Mijn Producten’ en ‘Studiefinanciering’. Klik vervolgens op de knop ‘Aanvraag studiefinanciering vervroegen’.
Het terugbetalen van je studie financiering is een verplichting die afhangt van verschillende regels. De hoogte van je maandelijkse aflossing en de totale duur van de terugbetaling zijn inkomensafhankelijk. Je studieschuld moet je terugbetalen na je studententijd, waarbij de termijn kan variëren van 15 tot 35 jaar, afhankelijk van het stelsel waaronder je viel. Soms kun je de betaalwijze zelf kiezen of uitstel krijgen.
Je begint met het terugbetalen van je studielening nadat je bent afgestudeerd. De verplichte terugbetaling van je studieschuld start na een aanloopfase. Voor houders van een levenlanglerenkrediet begint de terugbetaling vanaf de maandelijkse aflossing. Dit start specifiek op 1 mei na het begin van de terugbetalingsperiode. Zo weet je wanneer je met je studie financiering aan de slag moet.
Na het afstuderen heb je eerst een aanloopfase van twee jaar voordat de terugbetaling van jouw studielening start. De aflosfase duurt vervolgens 15 of 35 jaar, afhankelijk van wanneer je begon met studeren. Voor studenten die vóór 2015 begonnen, geldt een termijn van 15 jaar, terwijl voor studenten die na 2015 startten, een termijn van 35 jaar van toepassing is. Je betaalt jouw studieschuld maandelijks terug. Het maandbedrag hangt af van de schuldhoogte, de aflosduur, het rentepercentage en jouw inkomen. Het rentepercentage wordt voor vijf jaar vastgezet en kan daarna wijzigen. Dit percentage is afhankelijk van de terugbetalingsperiode en de rentevaste periode. In 2024 bedroeg het rentetarief voor een 15-jarige aflossing 2,95%.
Je hebt verschillende mogelijkheden voor uitstel of kwijtschelding van je studieschuld. De volledige schuld wordt kwijtgescholden bij overlijden of, in zeer uitzonderlijke gevallen, op medische gronden. Ook kan een restant van de studieschuld na 15 of 35 jaar terugbetalen worden kwijtgescholden. Voor gedupeerde ouders en hun toeslagpartner geldt eveneens kwijtschelding. Bij betalingsachterstanden is schuldsanering mogelijk, waarbij de aflossing tijdelijk stopt. Daarnaast kun je uitstel krijgen; de eerste twee jaar na je studie hoef je niet af te lossen. Je kunt ook een aflosvrije periode aanvragen, een lager maandbedrag vragen of het peiljaar verleggen. Als je opnieuw gaat studeren, kun je de aanloop- of aflosfase tijdelijk stopzetten.
Je checkt je recht op studiefinanciering en berekent je mogelijke bedrag eenvoudig via de website van DUO. Daar zie je of je in aanmerking komt voor een tegemoetkoming uit het leenstelsel. De rekenhulp van DUO geeft je een schatting van de studiefinanciering die je kunt ontvangen, inclusief de aanvullende beurs. Je kunt hiermee ook je toekomstige studieschuld inschatten. Bovendien helpt de rekenhulp je bij het opstellen van een begroting voor je inkomsten en uitgaven tijdens je studie. Zo krijg je ook een indicatie van het maandelijkse terug te betalen bedrag na je studietijd.
Naast de reguliere studiefinanciering zijn er diverse alternatieven en aanvullende financieringsmogelijkheden om je studie te bekostigen. Soms is de leerlinggebonden financiering of aanvullende eigen financiering niet toereikend voor alle extra studiekosten, bijvoorbeeld bij een dure buitenlandse studie. Private opties kunnen dienen als alternatief voor DUO studiefinanciering, maar ook DUO zelf biedt mogelijkheden voor een extra lening. Zo omvat studiefinanciering de mogelijkheid tot een rentedragende lening en collegegeldkrediet, en kun je bij DUO een extra bedrag lenen als je geen of minder aanvullende beurs ontvangt. Daarnaast zijn er beurzen, subsidies en de mogelijkheid om via werkgever betaalde studies financiële voordelen te benutten, of een doorlopend krediet af te sluiten voor onvoorziene studiekosten.
Beurzen en subsidies vormen een waardevolle aanvulling op of alternatief voor reguliere studiefinanciering, en zijn beschikbaar voor een breed scala aan studenten, promovendi en PhD-kandidaten. Deze financiële ondersteuning is vaak gericht op specifieke doelen, zoals vervolgonderzoek, stages, of opleidingen in het buitenland.
De hoogte van de beurs of subsidie hangt sterk af van de aanvraag en het specifieke fonds. Zo zijn er mogelijkheden voor aanzienlijke bijdragen voor internationale studies, die kunnen oplopen tot duizenden euro’s. Ook voor specifieke talenten en vakgebieden, zoals medische wetenschappen, kunst, cultuur, ambacht, architectuur, muziek en vormgeving, zijn er gerichte beurzen beschikbaar. Deze kunnen variëren van kleinere bedragen voor aanvullende opleidingen tot substantiële sommen voor langdurige projecten of buitenlandse programma’s.
Deze gerichte financieringsopties bieden studenten de mogelijkheid om hun academische en professionele ambities te verwezenlijken, ook wanneer de standaard studiefinanciering niet toereikend is.
Een kredietverstrekker is een bedrijf of instelling die leningen aanbiedt. Zij lenen geld uit aan particulieren of bedrijven. Particuliere kredietverstrekkers verstrekken specifiek leningen aan particulieren. Dit kan soms zonder BKR-toetsing of bankbetrokkenheid. Deze aanbieders bieden vaak betrouwbare particuliere leningen aan. Dergelijke particuliere leningen kunnen een alternatief vormen voor studiefinanciering of andere financieringsbehoeften.
Werk en bijverdienen naast je studie is een effectieve manier om extra inkomen te genereren. Bijna 20 procent van de studenten die een bijbaan zoeken, stelt een maximum van 20 uur per week in voor werken naast hun studie. Dit extra inkomen kan oplopen tot 2.000 euro per maand, wat een aanzienlijk verschil maakt voor je budget. Een student-ondernemer kan bijvoorbeeld geld verdienen met freelance klussen, wat flexibiliteit biedt. Door naast je studie inkomen te verdienen, kun je voorkomen dat je een hoge studieschuld opbouwt en zelfs vermogen opbouwen om te investeren. Geld verdienen naast studiefinanciering is dus een goede methode om je inkomsten te verhogen.
De studielening is een rentedragende lening die onderdeel is van je studiefinanciering. Studenten in het hoger onderwijs kunnen deze lening afsluiten. Als je extra geld nodig hebt tijdens je studie in Nederland, kun je een studielening aanvragen bij DUO. Je leenmogelijkheden hangen af van je leeftijd en studierichting. Meer informatie over studieleningen vind je hier. Een studielening aanvragen voor je studie heeft de voorkeur boven een persoonlijke lening.
Een studielening heeft invloed op je toekomstige financiën. Zo kan een studieschuld leiden tot een duizenden euro’s lagere maximale hypotheek. Hypotheekberekeningen houden rekening met het maandelijks te betalen bedrag voor je studieschuld. Geld lenen voor je studie buiten DUO om levert bovendien een BKR-registratie op.
Als student heb je verschillende mogelijkheden om geld lenen voor je studie. Je kunt een lening krijgen van de overheid voor studiekosten, vaak tegen 0 procent rente. Daarnaast is het mogelijk om extra geld te lenen via een DUO-lening als je al studiefinanciering ontvangt. Studenten die al eerder met hun opleiding zijn gestart, kunnen gebruikmaken van het Levenlanglerenkrediet voor de resterende studietijd. DUO-leningen zijn beschikbaar voor studenten die zijn ingeschreven aan mbo, hbo of universiteit en staan bekend om hun lage rente.
Naast de opties via DUO kun je ook een studielening aanvragen bij een bank of kredietverstrekker. Dit is een alternatief, vooral als je niet in aanmerking komt voor studiefinanciering of als je DUO-financiering ontoereikend is. Banken bieden studentenkrediet aan, maar je leningsmogelijkheden zijn afhankelijk van je inkomen, bijvoorbeeld uit een bijbaan. Je moet minimaal 18 jaar zijn om een lening bij een bank aan te vragen. Deze particuliere studieleningen zijn geschikt voor hbo- en universitaire studenten.
Studiefinanciering moet ingaan voordat je 30 jaar wordt. Je kunt het niet opnieuw starten na je 30e verjaardag. Echter, als je studiefinanciering al loopt, behoud je je recht hierop ook na je 30e verjaardag. Voor personen die 30 jaar of ouder zijn en willen studeren, is het levenlanglerenkrediet een optie. Dit krediet is beschikbaar voor studenten die geen recht meer hebben op studiefinanciering. Het levenlanglerenkrediet is beschikbaar sinds studiejaar 2017-2018.
De aanvullende beurs wordt verstrekt afhankelijk van je recht en de hoogte ervan. Dit recht hangt af van het inkomen van de ouders en het aantal studerende kinderen. Ook speelt mee of de student broers of zussen heeft die al een aanvullende beurs ontvangen. De aanvullende beurs wordt toegekend op basis van deze criteria. Je vraagt de aanvullende beurs aan bij DUO. De aanvullende beurs wordt jaarlijks herberekend. Vanaf studiejaar 2023/2024 is het maximale bedrag €416,00.
Ja, je kunt studiefinanciering combineren met een bijbaan. Het is mogelijk om naast je studiefinanciering te werken. Dit biedt je de mogelijkheid om extra inkomen te genereren tijdens je studie.