De Tante Agaath-lening was een specifieke vorm van durfkapitaal, bedoeld als achtergestelde lening voor startende ondernemers. Vóór 2011 stond deze regeling onder die naam bekend. De lening moest minimaal € 2.269 bedragen en was achtergesteld voor de eerste acht jaar. Dit stimuleerde privé geldgevers, die fiscale voordelen kregen, zoals vrijstelling van vermogensrendementsheffing in box 3 en de optie een verlies af te schrijven in box 1. Sinds 2013 is de Tante Agaath-lening afgeschaft. Hier leest u alles over deze regeling en huidige alternatieven.
De Tante Agaath-lening was een regeling die particulieren stimuleerde om startende ondernemers van kapitaal te voorzien. Vaak kwam het geld van een bekende relatie van de ondernemer, hoewel familie niet verplicht was. De geldschieter mocht het geld niet zelf geleend hebben om door te lenen. Dit voorkwam dat men met geleend geld voordeel behaalde.
De lening had strikte voorwaarden. Zo gold een maximum wettelijk rentepercentage. Een schriftelijke en geregistreerde leningsovereenkomst was verplicht. Ook moest de Belastingdienst een beschikking afgeven. Het geleende bedrag moest bovendien uitsluitend voor het ondernemingsvermogen worden gebruikt. Alle kosten die voortkwamen uit de lening, inclusief gerechtelijke, kwamen voor rekening van de ondernemer. Als de lening oninbaar bleek, lag de bewijslast hiervan bij de geldgever. Deze specifieke voorwaarden benadrukten de formele kant van wat vaak een informele relatie was.
De Tante Agaath-lening was een type achtergestelde lening die particulieren fiscaal aantrekkelijk maakte om geld te lenen aan startende ondernemers. Vaak kwam het geld van een kennis, vriend of familielid. De geldgever kreeg fiscale voordelen, zoals een vrijstelling in box 3. Het was vooral de fiscale aantrekkelijkheid die deze lening uniek maakte.
De lening moest minimaal acht jaar achtergesteld blijven en werd verstrekt voor maximaal 50.000 euro. Het geleende bedrag moest uitsluitend voor de onderneming worden gebruikt. De Belastingdienst moest de overeenkomst goedkeuren en registratie moest binnen vier weken na het sluiten van de overeenkomst plaatsvinden. Stel, een startende ondernemer wilde een nieuwe machine kopen. Deze lening bood een manier om dan via een bekende aan kapitaal te komen.
De Tante Agaath-lening had specifieke voorwaarden waaraan voldaan moest worden voor het afsluiten. Deze eisen zorgden voor de fiscale voordelen die de lening aantrekkelijk maakten voor geldschieters. Hier zijn de belangrijkste voorwaarden:
De Tante Agaath-regeling was vroeger een fiscale stimulans, specifiek voor achtergestelde leningen binnen familie. Deze regeling bood fiscale voordelen die konden leiden tot besparingen voor ondernemers. Een opvallend voordeel was de absorptieregeling, waardoor fiscale voordelen toepasbaar waren op looninkomsten. Dit betekende dat winst uit onderneming en looninkomsten werden samengevoegd voor fiscale aftrekposten.
Echter, de belastingvoordelen van de Tante Agaath-regeling werden afgeschaft in 2011. De heffingskorting gerelateerd aan de lening kwam in 2013 ook volledig te vervallen; geen heffingskorting meer beschikbaar dus. Deze regeling werd oorspronkelijk in 1996 ingevoerd door staatssecretaris Willem Vermeend. Hoewel de Tante Agaath-regeling niet meer bestaat, profiteren ondernemers en ZZP’ers in Nederland nog steeds van diverse fiscale voordelen. Denk hierbij aan renteaftrek, investeringsaftrek en BTW-teruggave bij financial lease. Een bedrijfspand op de balans brengt eveneens fiscale voordelen en nadelen met zich mee. Ook fiscaal partnerschap kan belastingvoordeel opleveren door inkomsten en aftrekposten te optimaliseren in de inkomstenbelasting.
De Tante Agaath-lening is niet meer beschikbaar onder die naam en is ook niet langer relevant voor ondernemers. De regeling viel onder de Wet IB 2001 en was geldig tot en met 31 december 2010. Sinds 2001 is de Tante Agaath-regeling niet meer onder die specifieke naam te vinden.
Met ingang van 2013 is de Tante Agaath-lening zelfs volledig uit de wetteksten verdwenen. De aftrek van een eventueel verlies op de vordering was feitelijk al afgeschaft met ingang van 2010. Voor leningen die vanaf 1 januari 2011 werden afgesloten, verviel het recht op fiscale aftrek. Ook de heffingskorting die bij de Tante Agaath-lening hoorde, is volledig komen te vervallen. De Tante Agaath-regeling is vervangen door de Durfkapitaalregeling. Voor ondernemers die financiering zoeken voor een bedrijfspand of ander vastgoed, zijn er dus andere opties.
De Tante Agaath-lening is niet meer beschikbaar, maar startende ondernemers en investeerders hebben diverse alternatieven. Ondernemers kunnen bijvoorbeeld kiezen voor alternatieve financiers, leningen van familie of vrienden, microkredieten en overheidsregelingen. Voor de meeste starters zijn leningen van familie en vrienden vaak een eerste en laagdrempelige stap om een bedrijf op te starten. Denk hierbij aan financiering via familie en bekenden, wat een goede basis kan leggen.Een startende ondernemer zonder twee volledige boekjaren cijfers kan ook gebruikmaken van alternatieve zakelijke leningen. Wanneer een bank de financiering niet verstrekt, kunnen business angels – ook wel informal investors genoemd – een uitkomst bieden voor ondernemers met een schaalbaar plan. Het is immers niet zo dat een bank altijd de enige optie is. Startende of bestaande ondernemers kunnen ook financiering verkrijgen via Qredits voor het starten of investeren in een bedrijf. Deze financieringsvormen zijn vaak te combineren met eigen kapitaal, zakelijke leningen, crowdfunding of leasen. Zakelijke leningen zonder onderpand zijn speciaal ontworpen voor startups die snel kapitaal nodig hebben voor groei. Ook debt crowdfunding biedt een haalbaar alternatief voor werkkapitaal. Ondernemers die geld lenen zonder bank kunnen vaak terecht bij crowdfunding of investeringsfondsen. Zelfs na een weigering van een lening zijn er dus nog opties, zoals alternatieve zakelijke leningen via bijvoorbeeld BridgeFund.
Het afsluiten van een durfkapitaallening volgt een aantal praktische stappen:
Durfkapitaal wordt vaak verstrekt door investeerders, zoals familieleden of vrienden. De starter sluit een rechtstreekse overeenkomst met de financieringspartij. Hierin worden de rentevoet en de modaliteiten van terugbetaling vastgesteld. Investeerders spreken vaak af om aandelen te verkrijgen in ruil voor kapitaal. Voordat u durfkapitaal aangaat, vraag uzelf af of u een deel van het bedrijf wilt afstaan. Over het algemeen is het afsluiten van een zakelijk financieringscontract vrij eenvoudig.
De Tante Agaath-lening is niet meer beschikbaar, maar er zijn veel andere financieringsvormen voor bedrijven. Deze alternatieve opties bieden diversiteit en flexibiliteit in financieringsmogelijkheden. U kunt bijvoorbeeld denken aan verschillende kredietverstrekkers die passen bij uw situatie.
Hieronder vindt u een overzicht van enkele vergelijkbare en gerelateerde financieringsvormen die diversiteit en flexibiliteit bieden:
| Categorie | Voorbeelden van financieringsvormen |
|---|---|
| Algemene alternatieven | Crowdfunding, factoring, angel investing, leasing |
| Financiering per fase | Seedfunding, vroege fase funding, groeifunding |
Ook zijn er mogelijkheden zoals een lening bij een financieringsmaatschappij. Deze vormen kunnen gecombineerd worden met bancaire financiering, vooral bij fusies en overnames.
De Tante Agaath-lening was bedoeld voor startende ondernemers en de particulieren die hen wilden financieren. Elke particulier kon als schuldeiser optreden, maar niet een partner of zakelijke compagnon van de ondernemer. Vaak kwam het geld van een bekende relatie, zoals familie of vrienden, al was dit geen strikte eis. De geldschieter mocht het geld overigens niet zelf geleend hebben. De ondernemer moest het geleende bedrag, minimaal €2.269, uitsluitend voor ondernemingsvermogen gebruiken. Alle bijbehorende kosten kwamen voor rekening van de ondernemer. Wel was er een maximaal wettelijk rentepercentage om de leningnemer te beschermen. Een goed voorbeeld hiervan is een vader die in november 2010 €50.000 leende aan zijn zoon voor een optische onderneming.
De Tante Agaath-lening was een risicovolle lening voor de geldverstrekker, wat voortkwam uit de achtergestelde aard en de kenmerken van de ondernemingen die deze ontvingen. Ondernemingen die een Tante Agaath-lening kregen, hadden vaak een hoog risicoprofiel. Ook ontbraken er vaak voldoende zekerheden voor de lening. Als achtergestelde lening betekende dit dat de geldverstrekker zijn geld niet terug zou zien als de onderneming failliet ging, omdat andere schuldeisers voorrang kregen. Dit maakte de Tante Agaath-lening een bijzonder risicovolle investering.
De aftrekbaarheid van verliezen op een Tante Agaath-lening is sinds 2010 afgeschaft. Een verlies op een dergelijke vordering kan niet meer van de inkomstenbelasting worden afgetrokken. Dit komt omdat een afwaarderingsverlies op een onzakelijke lening niet aftrekbaar is; de Belastingdienst beschouwt dit niet als behorend tot het winstbegrip. Ook voor vennootschappen geldt dat een verlies op een onzakelijke lening niet aftrekbaar is van de winst. Daarentegen kunnen zakelijke kosten wel van de winst worden afgetrokken. Dit verlaagt het belastbare bedrag, waardoor u minder belasting betaalt. Het aftrekken van rentekosten op een zakelijke lening kan bijvoorbeeld leiden tot een belastingbesparing tussen de €1.000 en €1.800. Zakelijke kosten zijn aftrekbaar als ze volgens de belastingregels van de winst mogen worden afgetrokken voor belastingheffing, wat betekent dat bepaalde zakelijke kosten van de winst mogen worden afgetrokken voor belasting.
Het opnieuw invoeren van de Tante Agaath-lening in zijn oorspronkelijke vorm is onwaarschijnlijk. De regeling is volledig uit de wet verdwenen en de fiscale voordelen zijn jaren geleden afgeschaft. Een herintroductie zou een nieuwe politieke beslissing en wetgeving van de Rijksoverheid vereisen. Bovendien zijn er nu diverse alternatieve financieringsvormen voor startende ondernemers, zoals durfkapitaal en microkredieten, die de focus hebben. De kans dat de overheid een specifieke regeling met de oude Tante Agaath-kenmerken opnieuw tot leven roept, is klein.