De Tante Agaath-lening was een vorm van durf- of startkapitaal, specifiek bedoeld als achtergestelde lening voor startende ondernemers. Deze lening, die vroeger ook bekend stond als een lening van durfkapitaal, hielp ondernemers om financiering te krijgen van een privé geldschieter. Een schuldeiser verstrekte de lening direct aan de ondernemer. De regeling is echter in 2013 afgeschaft en is nu geen geldige lening meer onder de wetgeving.
Voorheen bood de Tante Agaath-lening fiscale voordelen voor geldgevers tot 2011, waarna deze belastingvoordelen stopten. Een belangrijke voorwaarde was dat de lening minimaal 8 jaar achtergesteld moest zijn bij andere schuldeisers. Dit betekende dat de geldschieter pas na andere schuldeisers aan de beurt kwam bij problemen.
De Tante Agaath-lening, die vroeger bekend stond als een lening van durfkapitaal, heeft een specifieke achtergrond. De naam ‘Tante Agaath’ verwijst naar de vaak persoonlijke relatie tussen de geldschieter en de ondernemer. Denk hierbij aan een familielid of vriend die investeerde in een startende onderneming. Deze lening moest minimaal € 2.269 bedragen en uitsluitend gebruikt worden voor ondernemingsvermogen. Een belangrijke voorwaarde was dat de geldschieter het geleende geld niet zelf mocht hebben geleend. Ook was een schriftelijke en geregistreerde leningsovereenkomst nodig, waarvoor de Belastingdienst een beschikking afgaf. De kosten die voortvloeiden uit de lening kwamen ten laste van de ondernemer. Bovendien gold een maximaal wettelijk rentepercentage en lag de bewijslast voor oninbaarheid bij de leninggever.
De Tante Agaath-lening werkte als een specifieke vorm van durfkapitaal. Een particulier verstrekte deze lening aan een startende ondernemer. Het was een achtergestelde lening voor minimaal 8 jaar. Het geleende bedrag moest minstens € 2.269 zijn. Dit geld mocht de ondernemer alleen voor het ondernemingsvermogen gebruiken.
De geldschieter mocht het geld niet zelf hebben geleend. Meestal was de investeerder een bekende van de ondernemer, maar hoefde geen familie te zijn. Elke particulier kon de lening verstrekken, behalve een partner of zakelijke compagnon. De Belastingdienst gaf een beschikking af voor de lening.
Een schriftelijke en geregistreerde leningsovereenkomst was verplicht. Er gold een maximaal wettelijk rentepercentage. Alle kosten die voortkwamen uit de lening waren voor de ondernemer. Dit systeem bood een structuur voor informele investeringen in het MKB.
De Tante Agaath-lening had duidelijke voorwaarden en eisen voor zowel de geldschieter als de ondernemer. Deze regels waren strikt, ondanks de informele naam ‘Tante Agaath’. Het naleven van al deze voorwaarden was essentieel voor de fiscale voordelen.
Voor een startende ondernemer die deze financiering overwoog, betekende dit een gedetailleerde administratie en heldere afspraken.
De Tante Agaath-regeling bood voorheen fiscale voordelen voor de geldschieter, maar deze zijn in 2011 gestopt. Vroeger was het een fiscaal stimuleringsregime voor achtergestelde leningen, vaak binnen familie. Geldschieters hadden een vrijstelling van box 3 belasting tot €55.000 op het bedrag van de lening, waardoor er geen vermogensrendementsheffing hoefde te worden betaald.
Daarnaast ontving de geldschieter een extra heffingskorting van 1,3% op de lening, eveneens tot een bedrag van €55.000. Deze fiscale voordelen golden alleen voor de geldschieter, niet voor de ondernemer die de tante Agaath lening ontving. Sinds 2011 zijn deze belastingvoordelen echter niet meer van toepassing.
De Tante Agaath-lening is niet meer beschikbaar voor nieuwe geldgevers en ondernemers. De mogelijkheid om deze lening te verstrekken aan startende ondernemers eindigde in 2013. Nieuwe geldgevers behalen geen belastingvoordelen meer met de Tante Agaath-lening, aangezien de fiscale voordelen al in 2011 zijn gestopt. De heffingskorting voor verstrekkers is zelfs afgebouwd naar nihil per 1 januari 2014. Voor verliesaftrek geldt vanaf 2011 alleen voor leningen die vóór 1 januari 2011 zijn verstrekt. Dit betekent dat durfkapitaal in Nederland geen eigen fiscale regelingen meer kent.
Ondanks het verdwijnen van de Tante Agaath-regeling, lenen ondernemers nog altijd veel geld van bekenden. Achtergestelde leningen blijven ook een populaire vorm van startkapitaal. Dit laat zien dat de behoefte aan private financiering, bijvoorbeeld voor een huis of bedrijfspand, onverminderd groot is.
Voor startende ondernemers en investeerders zijn er diverse alternatieven beschikbaar nu de Tante Agaath-lening niet meer bestaat. Ondernemers die een starterslening aanvragen, hebben meerdere opties. Denk hierbij aan alternatieve financiers, leningen van familie of vrienden, microkredieten en overheidsregelingen.
Wanneer een bank geen financiering biedt, kan een startende ondernemer in Nederland alternatieven zoeken in business angels of equity crowdfunding-platforms. Ondernemers met een schaalbaar plan doen vaak een beroep op business angels, ook wel informal investors genoemd. Alternatieve financiers zoals BridgeFund bieden flexibele financieringsmogelijkheden, die vaak soepeler zijn dan die van traditionele banken.
Crowdfunding is een veelgebruikte alternatieve leenvorm voor ondernemers die geld lenen zonder tussenkomst van een bank. U kunt een crowdfunding campagne starten om financiering te zoeken. Debt crowdfunding biedt bijvoorbeeld een haalbaar alternatief voor werkkapitaal voor startups en MKB-bedrijven. Naast crowdfunding zijn investeringsfondsen ook een optie. Zelfs startende ondernemers zonder twee boekjaren cijfers kunnen gebruikmaken van alternatieve zakelijke leningen. Voor zowel startende als bestaande ondernemers is financiering via Qredits een mogelijkheid. Het is verstandig om altijd financieringsalternatieven te bekijken, zoals kort zakelijk krediet of een leaseconstructie.
De belangrijkste praktische stap voor het afsluiten van een durfkapitaallening is het opstellen van een ondertekend contract. Dit contract legt de afspraken tussen de geldlener en de startende ondernemer duidelijk vast. Zo’n onderhandse leningsovereenkomst zorgt voor helderheid en voorkomt misverstanden. Ondernemers sluiten deze leningen vaak af bij familie, vrienden of andere investeerders. Een duidelijke vastlegging van de afspraken in een leencontract is cruciaal voor beide partijen.
Een onderhandse leningsovereenkomst bevat de volgende afspraken:
Hoewel de Tante Agaath lening niet meer bestaat, zijn er vergelijkbare financieringsvormen. Crowdfunding op basis van schulden lijkt op een traditionele lening. Deze financieringsvorm is vergelijkbaar met een banklening, maar dan via meerdere investeerders. Investeerders ontvangen rente en aflossing bij lening crowdfunding. Een lening-gebaseerde crowdfunding vereist terugbetaling met relatief hoge rente vergeleken met traditionele bankleningen. Crowdfunding-platforms bieden verschillende leningstypes aan, zoals achtergestelde of converteerbare leningen. U kunt ook kijken naar andere kredietverstrekkers voor passende opties. Verschillende type leningen bieden geldverstrekkers meer mogelijkheden in Nederland. Financieringsvormen hebben andere voorwaarden, zoals looptijd en aflossing.
De Tante Agaath-lening was specifiek bedoeld voor startende ondernemers. Deze lening was er voor mensen die een eigen bedrijf wilden starten en geen banklening konden krijgen. Ondernemers moesten het geld enkel voor hun onderneming gebruiken en mochten nog geen zeven jaar zelfstandigenaftrek hebben genoten. Het was een contract tussen een geldlener en een startende ondernemer. De lening was populair bij jonge ondernemers.
De Tante Agaath-lening bracht verschillende risico’s met zich mee, vooral voor de geldschieter. Een groot risico was het faillissement van de ondernemer, waardoor u uw investering kon verliezen. Ook konden geschillen met de Belastingdienst ontstaan over de rechtsgeldigheid en registratie. Een beschikking voor verlies op durfkapitaal kon geweigerd worden als de leningsovereenkomst niet binnen vier weken na het afsluiten was geregistreerd. Bovendien liep de lening het risico niet erkend te worden als de overeenkomst niet aan alle vereisten voldeed. Zonder een verklaring dat de ondernemer een starter was, kon de lening zelfs niet geregistreerd worden. Een aftrek voor verlies kon ook geweigerd worden als niet aan de voorwaarden was voldaan of als niet kon worden vastgesteld dat er niet werd afgelost. Voor nieuwe geldgevers geldt bovendien dat zij geen belastingvoordelen meer kunnen behalen.
De aftrekbaarheid van verliezen op een Tante Agaath lening is een complex punt. Over het algemeen is een verlies op een onzakelijke lening niet aftrekbaar, zoals blijkt uit uitspraken van de Hoge Raad van 9 mei 2008 en 25 november 2011. Dit geldt ook wanneer de Belastingdienst geen objectieve voordeelsverwachting ziet. Echter, als een lening wordt kwijtgescholden, kan het verlies in box 1 aftrekbaar zijn.