Studiefinanciering is geld dat de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) verstrekt aan studenten in mbo, hbo en universiteit. Het omvat een basisbeurs, aanvullende beurs, studentenreisproduct, lening en collegegeldkrediet, waarbij hbo- en universitaire studenten sinds 2023-2024 weer recht hebben op een basisbeurs. Studenten bepalen zelf welke onderdelen ze aanvragen en mogen sinds 2020 onbeperkt bijverdienen; dit artikel geeft u een compleet overzicht van de mogelijkheden en voorwaarden.
Studiefinanciering is een tegemoetkoming van de overheid voor de bekostiging van studie. De overheid regelt deze financiering voor mbo-, hbo- en wo-opleidingen in Nederland. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de specifieke verstrekker hiervan. Deze ondersteuning is beschikbaar voor studenten die zijn ingeschreven aan een mbo-, hbo- of universitaire opleiding.
Studiefinanciering bestaat uit diverse onderdelen, zoals een basisbeurs, aanvullende beurs, lening en studentenreisproduct (OV-kaart). De basisbeurs is een van deze onderdelen, net als de aanvullende beurs. Het omvat ook de mogelijkheid tot een rentedragende lening. Daarnaast is er collegegeldkrediet.
De studenten financiering bestaat uit diverse onderdelen, zoals een basisbeurs, een aanvullende beurs, een lening en een studentenreisproduct.
Deze onderdelen verschillen per opleidingsniveau; hbo- en wo-studenten ontvangen bijvoorbeeld een rentedragende lening en collegegeldkrediet, terwijl mbo-studenten een basisbeurs kunnen krijgen. U mag zelf bepalen welke van deze studiefinancieringsonderdelen u aanvraagt.
De basisbeurs en aanvullende beurs zijn belangrijke onderdelen van uw studiefinanciering. Deze beurzen vallen onder de prestatiebeurs, wat betekent dat ze een gift worden als u binnen tien jaar uw diploma haalt. Voor hbo- en universiteitsstudenten, en voor bol-opleidingen niveau 3 en 4, zijn de basisbeurs, aanvullende beurs en het studentenreisproduct allemaal prestatiebeurzen. De aanvullende beurs wordt toegekend op basis van het inkomen van uw ouders, het aantal studerende kinderen en andere factoren. De hoogte van deze beurs hangt ook af van eventuele broers of zussen die eveneens een aanvullende beurs ontvangen. U kunt de aanvullende beurs gedurende het studiejaar aanvragen. Zowel de basisbeurs als de aanvullende beurs worden voor de eerste vier jaar van een 4-jarige mbo-, hbo- of universitaire studie toegekend.
Studiefinanciering biedt de mogelijkheid tot een rentedragende lening en collegegeldkrediet. Deze leningen zijn studieschulden die u na uw studie met rente terugbetaalt. Het collegegeldkrediet is een terug te betalen lening, specifiek bedoeld voor de betaling van uw collegegeld. Studenten met studiefinanciering kunnen hiermee extra lenen voor hun collegegeld. Meer informatie over een studielening vindt u op onze website. Ontvangt u geen of minder aanvullende beurs? Dan kunt u het ontbrekende bedrag extra lenen. Dit kan bovenop de gewone rentedragende lening. U betaalt het geleende bedrag, inclusief rente, na uw studie terug.
Het studentenreisproduct is een vast onderdeel van uw studiefinanciering. Dit product geeft u de mogelijkheid om gratis of met korting te reizen met het openbaar vervoer. Het is beschikbaar voor mbo-, hbo- en wo-studenten, die hiermee gratis kunnen reizen of 40% korting krijgen. U heeft de keuze tussen een weekabonnement of een weekendabonnement. Elke student heeft recht op het studentenreisproduct voor de nominale studieduur plus één jaar.
Studiefinanciering is beschikbaar als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Deze eisen gaan over je leeftijd, nationaliteit en het type opleiding dat je volgt. Voor het hoger onderwijs geldt bijvoorbeeld de eis dat je jonger dan 30 jaar bent bij de start. Ook de duur van je studie en je inschrijving bij DUO zijn belangrijk. Voor buitenlandse studenten gelden specifieke regels, afhankelijk van hun situatie.
Studiefinanciering is beschikbaar voor studenten die ingeschreven zijn aan een mbo-, hbo- of universitaire opleiding, mits deze voltijds of duaal is. U moet jonger dan 30 jaar zijn bij de start van uw studie om studiefinanciering te ontvangen. Voor hbo- en universitaire studenten kan de financiering direct ingaan, zelfs als u nog geen 18 bent. Mbo-studenten vragen studiefinanciering aan vanaf hun achttiende verjaardag. Stel, u bent 29 en start een nieuwe studie; dan komt u nog in aanmerking. Ook uw nationaliteit speelt een rol; u moet de Nederlandse nationaliteit hebben of een geldige verblijfsvergunning van type II, III, IV of V. Een uitzondering hierop is het levenlanglerenkrediet, beschikbaar voor personen tot 55 jaar, bijvoorbeeld voor studenten van de Master Project, Programma & Portfolio Management opleiding. Het is belangrijk om deze leeftijds- en nationaliteitsvereisten goed te controleren voordat u een aanvraag indient.
Wilt u studiefinanciering aanvragen bij DUO? Dan begint u met het aanvragen van een DigiD, want zonder deze digitale identificatie kunt u niet inloggen op Mijn DUO om uw aanvraag in te dienen. Stel, u heeft uw studiekeuze gemaakt en wilt in september starten; dan is het belangrijk om tijdig uw DigiD te regelen. Eenmaal ingelogd geeft u uw opleidingsgegevens door en kiest u de gewenste onderdelen van studiefinanciering, zoals een basisbeurs of lening. Ook vult u uw rekeningnummer (IBAN) in en controleert u uw persoons- en adresgegevens. Een studentenlening van DUO vereist dat u voltijds of duaal bent ingeschreven. Mocht u geen toegang hebben tot Mijn DUO, dan kunt u de aanvraag ook via een formulier indienen. Het correct doorlopen van deze stappen is essentieel voor een succesvolle aanvraag.
De hoogte van uw studiefinanciering hangt af van uw inkomen en woonsituatie. Volgens de Rijksoverheid is de basisbeurs voor een uitwonende student hoger dan voor een thuiswonende. Uw basisbeurs is niet afhankelijk van het inkomen van uw ouders. De aanvullende beurs kijkt wel naar het ouderlijk inkomen; studenten kunnen deze aanvragen als hun ouders weinig verdienen. Ook het maximale leenbedrag is afhankelijk van uw woonsituatie. Sinds 2020 mogen studenten onbeperkt bijverdienen. De financiële situatie van studenten is kwetsbaar door hoge woonlasten, met gemiddeld 580 euro huur voor uitwonenden. Dit leidt ertoe dat veel studenten langer thuis blijven wonen.
Studiefinanciering vraag je online aan bij DUO, waarvoor u een DigiD met sms-functie nodig heeft. U vraagt dit aan voor de opleiding die u van plan bent te gaan doen, zoals de Rijksoverheid aangeeft. U kiest zelf welke onderdelen u wilt ontvangen. Het proces omvat het selecteren van ‘Studiefinanciering’ en vervolgens ‘aanvragen’ in de online omgeving, waarbij voor hbo en universiteit een specifiek formulier wordt gebruikt. Houd er rekening mee dat u de aanvraag minimaal 3 maanden voor de start van uw opleiding moet indienen.
Het aanvragen van studenten financiering volgt een duidelijk stappenplan. U heeft hiervoor een BSN-nummer, studiegegevens en een DigiD nodig.
Vraag uw studiefinanciering minimaal 8 weken, oftewel 2 maanden, voor de start van uw studie aan.
Het is belangrijk uw studiefinanciering op tijd aan te vragen. Vraag deze bij voorkeur 8 weken voordat u er recht op heeft aan. Voor een buitenlandse opleiding moet u de aanvraag minimaal 3 maanden voor de start van uw studie indienen. Een basisstudiebeurs kan al vanaf 17-jarige leeftijd worden aangevraagd. Studiefinanciering voor hbo of universiteit start direct bij aanvang van de studie, ook als u jonger dan 18 bent. Voor mbo-studenten begint het recht op studiefinanciering vanaf het kwartaal na de 18e verjaardag. De inschrijving voor studiefinanciering moet altijd op de eerste van de maand plaatsvinden. Bent u te laat, dan kunt u studiefinanciering voor maanden die voorbij zijn nog aanvragen via de knop ‘Aanvraag studiefinanciering vervroegen‘ in Mijn DUO.
Hoeveel studiefinanciering je kunt krijgen, hangt af van je woonsituatie, opleidingsniveau en het inkomen van je ouders.
Voor hbo- en wo-studenten kan de studiefinanciering in studiejaar 2023/2024 oplopen tot **€957,87** per maand voor uitwonenden en **€793,27** voor thuiswonenden. Mbo-studenten kunnen in hetzelfde studiejaar met een aanvullende beurs en maximale lening tot **€1.050,08** ontvangen als ze uitwonend zijn, of **€778,99** als ze thuiswonend zijn.
De hoogte van de aanvullende beurs is afhankelijk van het inkomen van je ouders. In studiejaar 2023/2024 gold voor een maximale aanvullende beurs een ouderlijk inkomen van maximaal **€35.200**. Verdienen je ouders meer, dan kan de aanvullende beurs lager uitvallen of vervallen. Het maximale leenbedrag is ook gekoppeld aan je recht op een basisbeurs of aanvullende beurs, zoals de Rijksoverheid aangeeft.
U kunt uw studiefinancieringsbedrag berekenen met een rekenhulp. Deze tool geeft een schatting van de studiefinanciering die u ongeveer ontvangt, inclusief een aanvullende beurs. U kunt de rekenhulp ook gebruiken om een begroting te maken van uw persoonlijke inkomsten en uitgaven tijdens uw studie. Voor de terugbetaling van uw studieschuld wordt het maandbedrag berekend op basis van uw inkomen en draagkracht. Hierbij houdt de berekening rekening met uw inkomen en dat van uw eventuele partner. U ontvangt maandelijks een twaalfde deel van het maximale bedrag dat u voor een school- of studiejaar mag lenen.
De toekenning van de aanvullende beurs is gebaseerd op het inkomen van uw ouders. Deze beurs is er voor studenten met ouders die weinig kunnen bijdragen aan de studie, volgens de Rijksoverheid. DUO controleert het inkomen van uw ouders bij de Belastingdienst. Een hoger ouderlijk inkomen leidt tot een lagere aanvullende beurs. Zo krijgt een student met ouders die in 2024 samen minder dan €46.305,40 verdienden, de maximale aanvullende beurs voor het studiejaar 2025-2026. Andere factoren beïnvloeden de hoogte, zoals het verzorgen van andere schoolgaande kinderen of het terugbetalen van een studieschuld door de ouders. Ook broers of zussen die een aanvullende beurs ontvangen, spelen een rol. Voor de berekening heeft de rekenhulp het verzamelinkomen of belastbaar loon van uw ouders nodig, waarbij een schatting vaak al voldoende is.
Studiefinanciering terugbetalen in Nederland omvat maandelijkse betalingen, de duur van de aflossing, het totaal afgeloste bedrag en de rente-impact, waarbij het proces uitlegt hoe lang en hoeveel u moet betalen. Een studielening moet u na uw opleiding terugbetalen, inclusief rente. De terugbetaling start twee jaar na afloop van uw studie, met een aanloopfase waarin u nog niet verplicht bent te betalen. Uw maandelijkse aflossing hangt af van uw inkomen, studieschuld en de rente, waarbij u soms zelf de betaalwijze kunt kiezen. Terugbetalen naar draagkracht kan betekenen dat de schuld minder snel daalt en u in totaal meer rente betaalt, al zijn er opties bij betalingsproblemen.
De terugbetaling van uw studielening voor hbo en wo begint na het afstuderen, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Volgens Geldfit.nl start de verplichte terugbetaling op 1 januari na de aanloopfase. Deze aanloopfase duurt twee jaar, waarna de maandelijkse aflossingsverplichting van uw studieschuld ingaat. Voor het levenlanglerenkrediet begint de terugbetalingsperiode op 1 januari nadat het krediet stopt, met de eerste aflossing op 1 mei van datzelfde jaar. Een renteloze lening na een master- of postmasterstudie moet u 1 jaar na beëindiging van de studie terugbetalen, verspreid over 3 jaarlijkse termijnen.
Een studielening heeft rente en moet altijd worden terugbetaald. U betaalt het geleende bedrag terug inclusief rente en soms andere kosten, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Het rentepercentage is gekoppeld aan de terugbetalingsregels en hangt af van de terugbetalingsperiode en de rentevaste periode. De terugbetaling van een lening gebeurt in vaste maandelijkse termijnen, die bestaan uit aflossing en rente. Een terugbetalingsplan moet duidelijk aangeven hoe en wanneer het geleende bedrag wordt terugbetaald, want een geldlening heeft vooraf bekende terugbetaling en rentevoorwaarden. Het rentepercentage wordt terugbetaald over een afgesproken looptijd, en de hoogte van het te betalen rentebedrag wordt bepaald door de periode waarover rente moet worden betaald.
Bij betalingsproblemen met uw lening kunt u een betalingsregeling treffen met de kredietverstrekker. Neem hiervoor direct contact op met uw leningverstrekker om oplossingen te bespreken. Zij kunnen u vragen om een gespreide betalingsregeling af te spreken, wat ook voor nabestaanden met een achterstand mogelijk is. Lukt een regeling niet, dan kunt u hulp zoeken bij een schuldbemiddelaar of de gemeente afdeling Maatschappelijk Werk. Het is belangrijk om tijdig hulpmogelijkheden bij schulden te zoeken.
Wanneer studiefinanciering niet toereikend is of geen optie, zijn er verschillende alternatieven om uw studie te financieren. U kunt denken aan het inzetten van spaargeld, een bijbaan, of het afsluiten van een persoonlijke lening bij een kredietverstrekker. Daarnaast bieden beurzen, subsidies en bijdragen van een werkgever financiële ondersteuning. Ook betalingsregelingen met de opleider, toeslagen of belastingteruggaven, en zelfs afstandsonderwijs met maandelijkse betalingsmogelijkheden, zijn opties.
Particuliere kredietverstrekkers zijn bedrijven die geld uitlenen aan particulieren en leningen aanbieden. Zij bieden diverse leningen aan, zoals persoonlijke leningen en leningen op maat. Ook herfinanciering van schulden behoort tot de mogelijkheden. Een kredietverstrekker maakt een leningsovereenkomst met financieringsvoorwaarden. Dit financieringsaanbod wordt aan de particulier verstrekt en omvat altijd een looptijd, rente en andere voorwaarden.
Naast studiefinanciering zijn er beurzen, subsidies en fondsen als financieringsvormen beschikbaar. Subsidies zijn financiële bijdragen van overheidsinstellingen, stichtingen of andere organisaties. Deze alternatieve financiering kan bestaan uit directe steun, belastingvoordelen of garanties op leningen. Rijk, provincies, gemeenten en Europese fondsen verstrekken deze middelen. Subsidies zijn vaak gericht op ondernemen en investeren, specifiek voor studenten, onderzoekers en vakgroepen van universiteiten. Ze ondersteunen innovatieve of maatschappelijk verantwoorde projecten. Dit biedt noodzakelijke financiële steun en opent de deur naar partnerships.
Een lening aanvragen naast uw studiefinanciering volgt een vast proces bij particuliere kredietverstrekkers. U begint met het maken van een berekening om inzicht te krijgen in de mogelijkheden en kosten. Gebruik hiervoor online berekentools, zodat u een goed beeld krijgt van wat u kunt lenen.
Vervolgens vraagt u vrijblijvend een offerte aan, vaak met één druk op de knop. De kredietverstrekker beoordeelt dan uw financiële situatie. Hierbij kijken ze naar uw maandelijks inkomen en de balans tussen uw inkomsten en uitgaven. Ook is opgave van andere leningen nodig, want u moet voldoen aan de geldende leennormen. U levert hiervoor de benodigde documenten aan. Een slimme aanpak is om het leendoel af te stemmen op de looptijd van de lening, bijvoorbeeld voor een persoonlijke lening.
Als student heeft u twee belangrijke mogelijkheden voor studenten financiering om geld te lenen: via DUO of via particuliere kredietverstrekkers. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) biedt studiefinanciering aan, wat een rentedragende lening kan omvatten. Deze lening van de overheid kan soms zelfs 0 procent rente hebben voor studiekosten, en u kunt hiermee extra geld lenen voor uw opleiding, ook naast uw reguliere studiefinanciering. Een lening bij DUO staat bekend om de lage rente, wat het een aantrekkelijk alternatief maakt voor traditionele bankleningen.
Daarnaast kunt u als student ook een lening aanvragen bij een bank of andere kredietverstrekker. Dit is een optie als u niet voldoet aan de voorwaarden van DUO, of als u meer krediet nodig heeft. Voor zo’n lening moet u minimaal 18 jaar zijn en uw leenmogelijkheden zijn afhankelijk van uw inkomen, bijvoorbeeld uit een bijbaan. Geld lenen voor uw studie buiten DUO om, bij een reguliere kredietverstrekker, leidt tot een BKR-registratie.
Nee, studiefinanciering is niet altijd een lening. Het bestaat uit verschillende onderdelen. Een deel van de studiefinanciering is een lening. Deze rentedragende lening moet u altijd terugbetalen, inclusief rente. Studiefinanciering in de vorm van een lening bij DUO betaalt rente over de lening. Sommige studenten lenen geld tegen 0% rente. U kunt met de studielening extra geld lenen voor uw opleiding. Het bedrag dat u maandelijks leent, is aanpasbaar.
Ja, studiefinanciering is te combineren met werken naast de studie. Houd er wel rekening mee dat er specifieke voorwaarden en inkomensgrenzen gelden voor een bijbaan die van invloed kunnen zijn op uw studiefinanciering. Voor gedetailleerde regels kunt u het beste contact opnemen met DUO.
Als u stopt met studeren, moet u uw uitschrijving bij de opleiding zelf regelen. Ook is het belangrijk om uw studiefinanciering of tegemoetkoming stop te zetten, want deze stopt niet automatisch. Het studentenreisproduct zet u zelf stop bij een ophaalautomaat, uiterlijk op de 10e dag van de eerste maand zonder recht. Onterecht reizen kost u €96,09 per halve kalendermaand in de eerste maand. Een eventuele lening moet u altijd terugbetalen, waarbij de terugbetaling van uw studieschuld start op 1 januari van het jaar nadat u stopt of afstudeert. De beurs en het reisproduct worden pas een gift als u binnen 10 jaar uw diploma behaalt. Echter, stopt u in het eerste jaar voor 1 februari, dan hoeft u de ontvangen beurs en het reisproduct meestal niet terug te betalen, en soms krijgt u zelfs een deel van het collegegeld terug.
Het studentenreisproduct geeft u als student recht op reizen met het openbaar vervoer. Dit product biedt gratis reizen of 40% korting voor mbo-, hbo- en wo-studenten. Het is een onderdeel van uw studiefinanciering. Studenten aan het hbo en de universiteit krijgen een week- of weekendreisrecht. Ook mbo-studenten op niveau 3 of 4 hebben recht op dit reisproduct. Volgens de Rijksoverheid krijgt een bol-student onder 18 jaar alleen een reisproduct. U kiest zelf tussen een week- of een weekendabonnement. De flexibiliteit om uw weekabonnement in te wisselen voor een weekendabonnement is een groot voordeel.