Wat betekent lening vastleggen bij de notaris?

Een lening vastleggen bij de notaris betekent dat een notaris de afspraken van uw leningsovereenkomst opneemt in een notariële akte. Zo'n akte heeft meer bewijskracht dan een zelf opgestelde overeenkomst, en alleen met een notariële akte kan de lener de uitlener een hypotheekrecht op zijn woning geven. Wettelijk verplicht is de notaris voor een gewone lening tussen particulieren niet. De kosten bepaalt elke notaris zelf: u betaalt het honorarium, een bijdrage aan het kwaliteitsfonds van het notariaat en 21% btw, en bij een hypotheekrecht ook de inschrijving in het Kadaster (Notaris.nl). Vraag daarom vooraf bij meerdere notarissen een offerte.

Hoewel notariële vastlegging van afspraken bij een onderhandse lening niet verplicht is, kan het wel verstandig zijn. Vooral bij grote bedragen zorgt een akte bij de notaris voor duidelijke afspraken voor beide partijen. Wie geld leent voor de aankoop van een huis en de uitlener zekerheid wil geven met een hypotheekrecht, kan niet om de notaris heen. Voor kleinere bedragen volstaat meestal een schriftelijke overeenkomst die u zelf opstelt en samen ondertekent.

Waarom een lening notarieel vastleggen? Voordelen en nadelen

Een lening notarieel vastleggen biedt voordelen, zoals bewijskracht en zekerheid. Een notariële akte is een authentieke akte: de inhoud geldt als bewezen, tenzij iemand het tegendeel bewijst. Dat helpt bij onenigheid en tegenover de Belastingdienst, die bij een familielening wil kunnen zien dat het echt een lening is. Een akte voorkomt geen schenkbelasting als de rente te laag is; daarvoor moet de rente zakelijk zijn. Met een hypotheekrecht in de akte heeft de uitlener bovendien voorrang op de woning als de lener niet terugbetaalt. En omdat een notariële akte een executoriale titel is, kan de uitlener bij niet betalen beslag laten leggen zonder eerst naar de rechter te gaan (artikel 430 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).

Toch zijn er ook nadelen. Het vastleggen van een lening bij een notaris kost geld, en elke wijziging in de afspraken vraagt om een nieuwe akte. Voor een lening voor een woning, zeker bij hogere bedragen, is notariële vastlegging met een hypotheekrecht vaak raadzaam. Voor kleinere bedragen wegen de notariskosten echter niet altijd op tegen de voordelen; een goede onderhandse overeenkomst is dan meestal genoeg.

Hoe werkt het vastleggen van een lening bij de notaris?

Een lening vastleggen bij de notaris betekent dat u de afspraken officieel in een notariële akte laat vastleggen. De notaris stelt de akte op, controleert de identiteit van beide partijen en legt uit wat de afspraken betekenen. Daarna tekenen lener, uitlener en notaris de akte. Bij een hypotheekrecht laat de notaris de akte inschrijven in het Kadaster. Hoewel notariële vastlegging voor een onderhandse lening niet verplicht is, is het aan te raden de voorwaarden in elk geval schriftelijk vast te leggen, zodat u later op de overeenkomst kunt terugvallen.

Stappenplan voor het opstellen van een notariële leningakte

Het opstellen van een notariële leningakte gebeurt bij de notaris. Een algemeen stappenplan:

1. Maak de afspraken: bedrag, rente, looptijd, aflossingsschema, zekerheden en wat er gebeurt bij overlijden of niet betalen. Voor een familielening moet de rente zakelijk zijn; zie marktconforme rente onderhandse lening.
2. Vraag offertes op bij twee of drie notarissen en vraag wat er in de prijs zit.
3. Lever de gegevens aan: identiteitsbewijzen, de afspraken en bij een hypotheekrecht de gegevens van de woning.
4. Controleer de conceptakte die de notaris u toestuurt.
5. Teken bij de notaris. Bij een hypotheekrecht schrijft de notaris de akte daarna in het Kadaster in.
6. Maak het geld over per bank en bewaar de akte en de betalingsbewijzen.

Welke kosten komen kijken bij het vastleggen van een lening bij de notaris?

Het vastleggen van een lening bij de notaris brengt kosten met zich mee. Notarissen bepalen hun tarieven zelf; zij kunnen een vast bedrag rekenen, een uurtarief of een combinatie. Op de rekening staan het honorarium, een bijdrage aan het kwaliteitsfonds van het notariaat en 21% btw (Notaris.nl). Wie de kosten betaalt, spreken lener en uitlener zelf af; vaak is dat de lener. Informeer daarom vooraf naar de exacte tarieven.

Gemiddelde notariskosten en tarieven voor leningaktes

Een officieel gemiddelde voor een akte van geldlening bestaat niet, omdat de tarieven vrij zijn. Voor een hypotheekakte noemen notariskantoren online all-in tarieven van ruim € 1.000; een eenvoudige akte van geldlening zonder hypotheekrecht is meestal goedkoper, omdat er minder werk is en geen inschrijving in het Kadaster. Let bij het vergelijken op wat er in de prijs zit: sommige notarissen adverteren volgens Notaris.nl met een laag instaptarief en rekenen voor extra werk bij. Veel notarissen bieden een eerste gesprek gratis aan (Rijksoverheid).

Invloed van leningbedrag en rente op notariskosten

Het leenbedrag en de rente beïnvloeden de notariskosten meestal niet direct. De kosten hangen vooral af van het werk: een akte met een hypotheekrecht, een ingewikkeld aflossingsschema of extra afspraken over zekerheden kost meer tijd dan een eenvoudige akte van geldlening. Wel betaalt u bij een hypotheekrecht ook de kosten voor de inschrijving in het Kadaster. Elk notariskantoor bepaalt zelf de tarieven, waardoor de kosten sterk kunnen verschillen. U doet er daarom goed aan om de tarieven van verschillende notarissen te vergelijken.

Vergelijken van notariskosten: tips en aandachtspunten

Het vergelijken van notariskosten is zinvol, want notarissen bepalen eigen tarieven en die kunnen aanzienlijk verschillen tussen notariskantoren. Vraag een offerte waarin staat:

• of het een vast bedrag of een uurtarief is;
• of btw, de bijdrage aan het kwaliteitsfonds en eventuele Kadasterkosten zijn inbegrepen;
• wat een extra gesprek of een wijziging in de akte kost.

Koopt het kind tegelijk een huis, dan kan het schelen om de leningakte door dezelfde notaris te laten opstellen die ook de levering en de hypotheek van de bank regelt.

Wanneer is het verstandig of noodzakelijk om een lening notarieel vast te leggen?

Noodzakelijk is de notaris als de lener de uitlener een hypotheekrecht op zijn woning geeft: een hypotheekrecht ontstaat alleen door een notariële akte die in het Kadaster wordt ingeschreven (artikel 3:260 Burgerlijk Wetboek). Voor een gewone onderhandse lening is notariële vastlegging niet verplicht, maar soms wel verstandig.

Het is aan te raden om afspraken vast te leggen bij de notaris bij grote geldbedragen, bij een lening voor de eigen woning waarbij de uitlener zekerheid wil, of als er meer kinderen zijn en de ouders het geld later eerlijk willen verrekenen. Dit biedt rechtszekerheid en kan later van pas komen als er onenigheid ontstaat. Meer over leningen tussen ouders en kinderen leest u bij onderhandse lening ouders aan kind.

Lening vastleggen bij familie of vrienden: marktconforme rente en fiscale aspecten

Wanneer u geld uitleent aan familie of vrienden, is het belangrijk om een marktconforme rente te bepalen. Doet u dit niet, dan kan de Belastingdienst het rentevoordeel als een schenking beschouwen, ook als de lening bij de notaris is vastgelegd. Een renteloze lening of een lening met een te lage rente kan dus leiden tot schenkbelasting. Het is raadzaam om bij een onderhandse lening altijd een marktconforme rente te hanteren.

Dit geldt ook specifiek voor leningen voor de eigen woning. Volgens de Belastingdienst is de rente op een lening van familie alleen aftrekbaar als de rente marktconform is en echt betaald wordt, de lening binnen 30 jaar annuïtair of lineair wordt afgelost en de gegevens van de lening via de aangifte inkomstenbelasting worden doorgegeven. Een notariële akte is daarvoor niet nodig. Voor advies over de af te spreken rente bij een familielening is het verstandig een fiscaal adviseur te raadplegen.

Alternatieven voor het vastleggen van een lening zonder notaris

U kunt een lening ook vastleggen zonder tussenkomst van een notaris, met een onderhandse akte: een overeenkomst die u zelf opstelt en die lener en uitlener allebei ondertekenen. Wettelijk is geen schriftelijke overeenkomst vereist, maar het is wel verstandig om de afspraken over bedrag, rente, looptijd en aflossing op papier te zetten. Dit voorkomt onduidelijkheid achteraf en helpt fiscale problemen te voorkomen. Een uitgewerkt voorbeeld onderhandse lening aan kind helpt bij het opstellen. Wilt u weten of een aflossingsvrije lening zonder notaris kan, lees dan mag ik aflossingsvrij lenen van mijn ouders zonder notaris.

Houd er wel rekening mee dat de Belastingdienst een onderhandse akte voor een lening voor de eigen woning niet registreert; de gegevens van zo'n lening geeft u door via de aangifte inkomstenbelasting (Belastingdienst).

Hoe wij u kunnen helpen met notariskosten en leningadvies

Een notaris of fiscaal adviseur kan u advies geven over de juridische en fiscale kant van een familielening. Gaat het om een lening bij een kredietverstrekker, dan kan Lening.nl helpen: Lening.nl adviseert en bemiddelt in krediet, en het advies en de aanvraag zijn gratis en vrijblijvend. De rentes van de kredietverstrekkers ziet u in de rentevergelijking.

De notaris kan u helpen met vragen over de kosten; volgens de Rijksoverheid kunt u vaak om een eerste gratis gesprek vragen. Een notaris of adviseur kan ook helpen met afspraken over de lening en het contact met de geldverstrekker.

Lening aanvragen zonder gedoe: hoe werkt het?

Betekent lening aanvragen zonder gedoe een soepel proces met een online aanvraag en snelle beoordeling? De aanvraag gaat online, maar de beoordeling van uw inkomen, vaste lasten en BKR-gegevens kost tijd. Een lening bij een kredietverstrekker vraagt u aan met een online aanvraagformulier; daarna beoordeelt de kredietverstrekker uw aanvraag. Hoe dat stap voor stap gaat, leest u bij lening aanvragen zonder gedoe.

Is zo min mogelijk papierwerk een belangrijk onderdeel van een lening zonder gedoe? U levert wel documenten aan, maar dat gebeurt online. Documenten zoals een loonstrook en bankafschriften uploadt u meestal na het eerste voorstel, voordat de lening definitief wordt afgesloten. Een notaris is bij een lening van een kredietverstrekker niet nodig.