Geld lenen van een BV aan derden: voorwaarden en regels

Geld lenen van een BV aan derden is toegestaan, net als aan de eigenaar of een eigen onderneming. Hierbij is het cruciaal dat de leenvorm en de bijbehorende voorwaarden zakelijk en marktconform zijn, zoals de Belastingdienst dit beoordeelt als een zakelijke transactie: een schriftelijke overeenkomst, een marktconforme rente, een aflossingsschema en zekerheden. Leent de BV aan de directeur-grootaandeelhouder (DGA) of diens partner, kinderen of kleinkinderen, dan geldt ook de Wet excessief lenen: wat zij samen op 31 december boven € 500.000 van de BV lenen, wordt sinds 2024 belast in box 2. Leent de BV bedrijfsmatig geld uit aan consumenten, dan heeft zij daarvoor een vergunning van de AFM nodig. In dit artikel leest u welke regels hierbij gelden en hoe u fiscale problemen voorkomt.

Wat betekent geld lenen van een BV aan derden?

Geld lenen van een BV aan derden betekent dat uw besloten vennootschap als kredietverstrekker optreedt. Een BV in Nederland mag geld uitlenen, zowel aan een directeur-grootaandeelhouder (DGA) – die geld mag lenen van de eigen BV zonder directe belastingbetaling – als aan een willekeurige derde partij, mits dit onder gelijke condities gebeurt. Dit houdt in dat de lening van de BV aan een DGA moet voldoen aan een zakelijke overeenkomst die de BV ook met een onafhankelijke derde zou sluiten. Ook een DGA kan geld van de eigen BV gebruiken via een lening.

Een geldlening, of dit nu van een aandeelhouder aan de BV is of andersom, kenmerkt zich door een vast bedrag en een vaste terugbetalingstermijn. Het lenen van de eigen BV roept de vraag op of dit een goed idee is. Wanneer geld geleend wordt van de BV aan een privépersoon, kan de BV dit geld niet meer zelf gebruiken voor haar liquiditeit. Bovendien kan een lening aan een aandeelhouder, indien onzakelijk, als inkomen worden gezien. Lenen van geld aan de eigen BV kan ook fiscaal ongunstig uitpakken, zeker als de BV in financiële problemen komt. De fiscale gevolgen verschillen afhankelijk van de rol van de DGA, bijvoorbeeld als aandeelhouder of werknemer.

Zakelijke voorwaarden voor het uitlenen van geld door een BV

Een BV die geld uitleent aan derden, moet altijd zakelijke voorwaarden hanteren, net als een onafhankelijke kredietverstrekker. Dit betekent duidelijke afspraken over rente, looptijd en voldoende zekerheden, vergelijkbaar met wat een bank bij een zakelijke lening zou vragen. Een schriftelijke vastlegging van de overeenkomst is essentieel om fiscale complicaties, zoals schenkbelasting, te vermijden.

Vaststellen van zakelijke rente en zekerheden

De zakelijke rente en zekerheden zijn cruciaal wanneer een BV geld uitleent aan derden. Volgens de Belastingdienst moet er een zakelijke rente zijn afgesproken. Voor het vaststellen van deze rente is inzicht nodig in het risico dat de lening niet wordt terugbetaald. Ook telt de rente mee die de BV zelf aan haar financiers betaalt. Dit proces van rentebepaling wordt verder uitgelegd door de Belastingdienst. Zekerheden bepalen de kosten en voorwaarden van de financiering. Een zakelijke lening met voldoende zekerheden kan de rentelasten verlagen of zelfs leiden tot een rentekorting. Leg daarom de afgesproken zakelijke rente en eventuele zekerheden altijd vast in de leningsovereenkomst. De uiteindelijke kosten van de lening worden sterk beïnvloed door factoren zoals het kredietrisico van de lener, de looptijd van de lening en de waarde van de gestelde zekerheden.

Documentatie en leenovereenkomsten

Voor geld lenen van een BV aan derden is een duidelijke leenovereenkomst raadzaam. Dit document dient als bewijs voor de schuldverplichting. De overeenkomst moet de namen, adressen, burgerservicenummers, datum en het geleende bedrag bevatten. Leg ook de leenrente, het type rente, de wijze van afbetaling en de looptijd van de lening vast. Een schriftelijke overeenkomst moet het leenbedrag, de rente, aflossingstermijnen en gevolgen bij niet-nakoming omvatten. Ook het leendoel, het aflossingsschema en de looptijd beschrijft u. Idealiter beschrijft de overeenkomst ook de gevolgen bij niet terugbetalen en de mogelijkheden voor vervroegd aflossen. Voor fiscale en juridische duidelijkheid zijn een schriftelijke vastlegging van de hoofdsom, rente en aflossingsvoorwaarden cruciaal.

Fiscale regels en gevolgen bij geld lenen van een BV

Geld lenen van een BV brengt diverse fiscale regels en gevolgen met zich mee. De Belastingdienst kan een onzakelijke lening aan de eigenaar als inkomsten beschouwen, wat leidt tot belastingheffing. Een schijnlening aan een DGA wordt als uitdeling gezien en belast in box 2: in 2026 tegen 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven. Zakelijke voorwaarden en een marktconforme rente zijn cruciaal, want dan is rente aftrekbaar. De fiscale glijclausule is hierbij ook relevant. Lenen van een BV kan als DGA of werknemer, en een bestuurder heeft beperkte privé-aansprakelijkheid. Een DGA kan geld lenen voor privéuitgaven zonder directe belastingheffing, zolang de lening zakelijk is en onder de grens van excessief lenen blijft, en het geleende geld mag gebruikt worden voor zakelijke investeringen. Vanaf 2023 brengt de Wet excessief lenen aanvullende beperkingen.

Wet excessief lenen en beperkingen vanaf 2023

De Wet excessief lenen, ingevoerd per 1 januari 2023, richt zich op leningen van een directeur-grootaandeelhouder (DGA) bij de eigen BV. Deze wet introduceerde een drempel van €700.000 voor 2023; sinds 2024 is dat €500.000 voor de DGA en verbonden personen samen. Leningen voor de eigen woning tellen niet mee, mits de BV een hypotheekrecht op de woning heeft (Belastingdienst). Het bedrag waarmee deze drempel wordt overschreden, wordt fiscaal behandeld als een uitkering uit aanmerkelijk belang en is belast in box 2. Het primaire doel is het voorkomen van het onnodig uitstellen van belastingheffing over aanmerkelijkbelanginkomen. Een cruciaal detail is dat de wet geen overgangsrecht kent, wat betekent dat ook bestaande schulden vanaf 1 januari 2023 onder deze regeling vallen. Het eerste meetmoment was op 31 december 2023; een overschrijding van de drempel op die datum kon leiden tot een directe fiscale afrekening.

Risico’s en gevolgen van onzakelijk handelen bij leningen van een BV

Onzakelijk handelen bij geld lenen van een BV brengt aanzienlijke risico’s en fiscale gevolgen met zich mee. Hoewel men vaak op lagere rentes hoopt dan bij een bank en geld leent voor privéuitgaven, beschouwt de Belastingdienst een lening als onzakelijk als deze niet voldoet aan zakelijke voorwaarden, wat grote gevolgen heeft voor de belasting die u betaalt. Daarom zijn schriftelijke afspraken in een leningsovereenkomst essentieel, inclusief periodieke aflossing bij bijvoorbeeld leningen voor een eigen woning.

Wat is onzakelijk handelen en hoe herken je het?

Onzakelijk handelen bij geld lenen van een BV betekent dat de vennootschap een debiteurenrisico neemt dat een onafhankelijke derde niet zou accepteren. U herkent dit wanneer de voorwaarden van de verstrekking niet zakelijk zijn, zoals de Belastingdienst stelt. Dit is bijvoorbeeld het geval als geen zakelijk rentepercentage kan worden vastgesteld voor het gelopen risico, zelfs met een hogere risico-opslag. Vaak ontbreken dan ook zekerheden voor de BV in de leningsovereenkomst, of is de rente niet volgens het ‘at arm’s length’ beginsel vastgesteld. De Belastingdienst beschouwt het ook als onzakelijk als de afspraken over terugbetalen van de lening niet worden nagekomen. Een duidelijk teken is wanneer het debiteurenrisico is aanvaard in de hoedanigheid van aandeelhouder en niet als schuldeiser.

Gevolgen voor de BV en de lener

Wanneer u geld leent van een BV, zijn de gevolgen voor zowel de BV als uzelf direct gekoppeld aan de zakelijkheid van de lening. De Belastingdienst eist dat de voorwaarden van een lening tussen u en de BV zakelijk zijn. Dit betekent dat de afspraken schriftelijk moeten worden vastgelegd in een leningsovereenkomst. Ook moet u als leningnemer voldoende zekerheden aan de BV bieden. Een BV is een rechtspersoon, wat de aansprakelijkheid van de eigenaar beperkt tot het vermogen van de BV. Dit is vooral relevant wanneer de BV een lening verstrekt aan een aandeelhouder of andere privépersonen. Een besloten vennootschap zorgt voor een professionelere uitstraling, wat ook de verwachting schept van een zakelijke aanpak bij het uitlenen van overtollige liquiditeiten. Het niet naleven van deze zakelijke voorwaarden kan leiden tot ongewenste fiscale gevolgen voor beide partijen.

Stappenplan voor het correct uitlenen van geld door een BV

Om geld correct uit te lenen vanuit een BV aan derden, volgt u een duidelijk stappenplan. Het lenen van geld vanuit de eigen BV is populair, maar alleen veilig als zakelijke verhoudingen en goede voorwaarden worden nageleefd. Dit proces omvat een zorgvuldige voorbereiding en interne besluitvorming, gevolgd door het opstellen van een gedegen leningsovereenkomst. Ten slotte is registratie en administratie bij de Belastingdienst essentieel voor een fiscaal correcte afhandeling van de geldlening. Denk eraan dat een DGA het geleende geld mag gebruiken voor zakelijke investeringen, of voor privéuitgaven zonder directe belastingheffing, zolang het geld eigendom blijft van de BV en de lening geen dividenduitkering is.

• Voorbereiding en besluitvorming: Zorg dat de verhoudingen zakelijk zijn en voorkom een verhoogd risicoprofiel.
• Leningsovereenkomst opstellen: Leg het leenbedrag, de looptijd, het aflossingsschema, zekerheden en een zakelijke rente vast.
• Terugbetalingsschema: Stel een reëel aflossingsschema op met een vast bedrag en vaste terugbetalingstermijn, want geleend geld moet worden terugbetaald aan de BV.
• Registratie en administratie: Leg alle afspraken goed vast om extra lasten voor de BV te voorkomen.

Voorbereiding en interne besluitvorming

De voorbereiding en interne besluitvorming voor het uitlenen van geld door een BV aan derden vraagt om een gestructureerde aanpak:

1. Statuten: controleer of de statuten van de BV het uitlenen van geld toestaan.
2. Kredietwaardigheid: beoordeel of de lener de lening kan terugbetalen, net zoals een bank dat zou doen. Een lening die een onafhankelijke derde niet zou verstrekken, is onzakelijk.
3. Liquiditeit: houdt de BV na de lening genoeg geld over voor haar eigen verplichtingen?
4. Vorm: kies tussen een geldlening met een vast bedrag en aflossingsschema, of een rekening-courant voor wisselende, kleine bedragen.
5. Rente en zekerheden: bepaal een zakelijke rente die past bij het risico, en welke zekerheden (bijvoorbeeld een hypotheekrecht of pandrecht) de lener geeft.
6. Besluit: leg het besluit van het bestuur, en waar de statuten dat vragen de goedkeuring van de aandeelhouders, schriftelijk vast.

Opstellen en vastleggen van de leningsovereenkomst

Een leningsovereenkomst is essentieel wanneer u geld leent van een BV aan derden. Volgens de Belastingdienst moeten de voorwaarden van zo’n lening altijd schriftelijk worden vastgelegd. Dit contract, ook wel een onderhandse akte genoemd, beschrijft het geleende bedrag, het rentepercentage, het leendoel, het aflossingsschema en de looptijd. Het is ook belangrijk om vast te leggen wat er gebeurt bij overlijden of faillissement van de lener. De leninggever en de lener ondertekenen de overeenkomst beiden met naam en handtekening. Zo voorkomt u misverstanden en fiscale problemen.

Registratie en administratie bij de Belastingdienst

Voor de registratie en administratie van geldleningen door een BV aan derden gelden de algemene fiscale en administratieve beginselen van de Belastingdienst. In de praktijk betekent dat:

• de BV neemt de vordering op haar balans op, en de ontvangen rente telt mee in de winst voor de vennootschapsbelasting;
• de lener betaalt rente en aflossing echt, volgens het schema in de overeenkomst; bewaar de bankafschriften daarvan;
• is de lener de DGA of een verbonden persoon, dan telt de schuld op 31 december mee voor de toets van excessief lenen;
• voor een particuliere lener is de schuld meestal een box 3-schuld, tenzij het om een eigenwoningschuld in box 1 gaat; zie onderhandse lening belastingdienst box 3.

De actuele regels staan op de website van de Belastingdienst.

Alternatieven voor geld lenen via de BV

Wanneer u financiering nodig heeft of geld uit een BV wilt onttrekken, zijn er naast een directe lening van de BV aan derden ook andere opties. U kunt overwegen om te lenen van familie via een onderhandse lening, of zakelijk te lenen via een bank of een andere financier. Binnen de BV bestaan ook mogelijkheden zoals een hypotheek – wat wel de liquiditeit van de BV beïnvloedt – een dividenduitkering of terugbetaling van gestort kapitaal. Daarnaast zijn spaargeld of subsidies algemene financieringsmogelijkheden. Deze alternatieven worden verder uitgediept in de volgende secties.

Lenen via privé of andere rechtsvormen

U kunt geld lenen van uw eigen BV voor privéuitgaven, zoals het financieren van een vakantiewoning. Dit kan zonder directe belastingheffing. Wel is het cruciaal dat deze lening zakelijk is vastgelegd met duidelijke voorwaarden. Ondernemers, zoals eenmanszaken en vof’s, kunnen ook privé geld lenen aan hun eigen bedrijf. Dit moet voldoen aan specifieke Belastingdienst voorwaarden om als zakelijke schuld te gelden. Voor privé-uitgaven kiezen ondernemers vaak een persoonlijke lening of doorlopend krediet.

Rekening-courantverhoudingen binnen de BV

Een rekening-courantverhouding boekt bedragen over en weer tussen een ondernemer en de eigen BV. Deze verhouding is kortlopend en fluctueert zonder vaste bedragen of aflossingen. Het kenmerk is een kortlopende rekening-courantschuld en dient als verrekeningsmiddel voor betalingen. Deze vorm komt vooral voor bij rechtspersonen zoals een DGA bij een BV voor frequente kleine bedragen. Belangrijk: een rekening-courant verschilt van een reguliere lening van de besloten vennootschap. Een goede overeenkomst moet minimaal een kredietlimiet, rentepercentages, een aflossingsplan en consequenties bij niet-terugbetaling bevatten. Ook over het saldo van een rekening-courant rekent u een zakelijke rente, en voor de DGA telt de rekening-courantschuld mee voor de grens van excessief lenen.

Geld lenen: andere vormen en mogelijkheden

Er zijn diverse andere vormen en mogelijkheden om geld lenen naast de traditionele bankleningen te overwegen. Zo kunt u zonder bank geld lenen via familie en vrienden, factuurverkoop, crowdfunding, leasing of financiering uit uw eigen bedrijf. Ook voor zakelijk lenen zijn er meerdere alternatieve partijen beschikbaar naast de reguliere banken. Een ondernemer kan op deze andere manieren geld lenen voor de onderneming, naast de bekende geldleningsvormen op de markt.

Wat u ook kiest, geld lenen kost altijd geld: het geleende bedrag betaalt u terug, plus rente.

Geld lenen zonder BKR-registratie: wat zijn de opties?

Is geld lenen mogelijk zonder BKR-registratie, voor wie geen traditionele lening kan krijgen? Alleen in een paar gevallen. Particulier geld lenen, van familie, vrienden of de BV van een bekende, kent geen BKR-toetsing. Een kredietverstrekker moet bij een consumptieve lening van meer dan € 250 het BKR wel raadplegen. Voor zakelijke leningen geldt die wettelijke plicht niet, maar ook zakelijke financiers kijken vaak naar de BKR-gegevens van de ondernemer. Meer weten? Lees lening afsluiten zonder BKR-toetsing.

Een minilening zonder BKR-controle kan alleen tot € 250. Lenen van familie is ook een optie voor geld lenen zonder BKR-check, net als belenen bij een pandhuis, waar u een bezitting in onderpand geeft. Kunnen mensen met een negatieve BKR-registratie via particulier lenen toch geld lenen? Soms, van familie of vrienden, maar leg de afspraken dan goed vast en leen niet meer dan u kunt terugbetalen. Houd er rekening mee dat geld lenen zonder BKR nadelen heeft, zoals hogere rentetarieven en een groter risico op schulden.