Koopkracht 2027: doorsnee huishouden 0,1% eraf, dit raakt je maandlasten

Een doorsnee huishouden levert in 2027 0,1% koopkracht in, meldt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in zijn Prinsjesdagbericht van 15 september 2026. In augustus raamde het Centraal Planbureau nog 0,3% minder; het verschil komt door een koopkrachtpakket van € 1,5 miljard. Een doorsnee laag inkomen gaat er 0,2% op vooruit en een doorsnee oudere 0,3%. De daling komt volgens het ministerie door maatregelen uit het coalitieakkoord, zoals de vrijheidsbijdrage. Hieronder staan de maatregelen die je in je maandlasten terugziet, en waarom kredietverstrekkers daar bij een aanvraag naar kijken.

Dit zijn de maatregelen voor 2027

Bronnen: SZW, het Belastingplan 2027, de Prinsjesdag-pagina over koopkracht en het bericht van VWS. Het Belastingplan schrijft de tariefverlaging als "0,06%"; het gaat om 0,06 procentpunt op het tarief.

Wat niet doorgaat of wordt uitgesteld: het kabinet ziet af van de verlaging van het maximum dagloon (de grens voor de hoogte van uitkeringen) en van de een-op-eenkoppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting. De verkorting van de WW-duur en de daaraan gekoppelde hogere uitkering in de eerste twee maanden zijn uitgesteld tot 1 januari 2029. Andere bezuinigingen in de sociale zekerheid die voor 2027 waren voorgesteld, schuiven een jaar op.

Wat merk je per maand?

De arbeidskorting van € 173 per jaar is ruim € 14 per maand netto extra voor wie werkt. Daar staat een zorgpremie tegenover die volgens VWS gemiddeld € 12,50 per maand stijgt. Voor veel werkenden vallen die twee dus ongeveer tegen elkaar weg. De lagere tarieven in de eerste twee schijven helpen een beetje, terwijl mensen met een hoog inkomen eerder in het hoogste tarief vallen omdat die grens niet meestijgt.

Het Nibud wijst er bij de NOS op dat de koopkracht vooral daalt door belastingverhogingen, die mensen in januari op hun loonstrook zien; zonder deze plannen zouden mensen er gemiddeld "een ruime procent" op vooruitgaan. Pieter Hasekamp van het CPB zegt in hetzelfde artikel dat het kabinet werkenden "een steuntje in de rug" geeft via de arbeidskorting. Het CPB tekent aan dat de cijfers onzeker zijn: het minderheidskabinet moet voor veel maatregelen nog steun zoeken, en als de oorlog rond Iran aanhoudt, kunnen brandstof- en energieprijzen verder stijgen.

Waarom kredietverstrekkers naar je vaste lasten kijken

Vraag je een lening aan, dan toetst de kredietverstrekker volgens de leennormen van de VFN of je die kunt dragen. Van je netto-inkomen (met vakantiegeld en toeslagen) gaan je woonlasten, je lopende verplichtingen en een minimumbedrag voor levensonderhoud af; dat minimumbedrag is gebaseerd op de voorbeeldbegrotingen van het Nibud en wordt jaarlijks aangepast aan de prijzen. Wat overblijft, is de ruimte voor een maandtermijn. Een hogere zorgpremie of energierekening verkleint die ruimte, een hogere arbeidskorting vergroot haar. Wat er bij het BKR over je staat, telt daarbij ook mee; zie BKR-registratie.

Wat betekent dit voor jou

Reken voor 2027 op ongeveer hetzelfde besteedbare inkomen als nu, met kleine plussen (arbeidskorting, lagere tarieven) en minnen (zorgpremie, eigen risico, voor ouderen de lagere ouderenkorting). Heb je een laag inkomen en een hoge energierekening, kijk dan of je in aanmerking komt voor het Noodfonds Energie. Overweeg je een lening, reken dan met je nieuwe vaste lasten: lening berekenen geeft een indicatie van je ruimte volgens de leennormen, en de actuele rentes staan in de rentevergelijking. De plannen kunnen nog veranderen: het Belastingplan gaat vanaf oktober door de Tweede Kamer en in december door de Eerste Kamer.