Vanaf 20 november wordt achteraf betalen een lening: dit merk jij

Op 20 november 2026 wordt de herziene Europese richtlijn consumentenkrediet van toepassing. Dan gelden voor achteraf betalen, kleine leningen zonder rente en creditcards met maandelijkse aflossing dezelfde soort regels als voor een persoonlijke lening: een vergunning van de AFM, een kredietwaardigheidstoets met BKR-check en registratie bij het BKR. Achteraf betalen wordt verboden voor jongeren onder de 18. Eén ding is nog niet rond: de Nederlandse wet die dit regelt, ligt nog in de Tweede Kamer.

Dit verandert er voor wie achteraf betaalt

De grootste verandering zit bij "buy now, pay later": een bestelling nu ontvangen en pas over een paar weken betalen. Dat viel tot nu toe buiten de kredietregels, omdat het kort duurt en meestal niets kost. Het kabinet brengt het onder de Wet op het financieel toezicht, zo schreef de Rijksoverheid op 31 oktober 2025. Concreet:

• Aanbieders hebben een vergunning van de AFM nodig en komen onder toezicht.
• Ze moeten vooraf een kredietwaardigheidstoets doen, inclusief een BKR-check, en het krediet onder voorwaarden registreren bij het BKR.
• Achteraf betalen wordt verboden onder de 18. Daarmee gaat Nederland verder dan de richtlijn vraagt; aanbieders moeten de leeftijd controleren.
• Er komen strengere reclameregels, waaronder een verbod op reclame die ten onrechte suggereert dat een krediet je financiële situatie verbetert.
• Buitenlandse aanbieders die in Nederland actief zijn, moeten kredieten bij het BKR registreren en zich aan de Nederlandse leennormen houden.

Ook creditcards waarbij je maandelijks aflost vallen onder de nieuwe regels, met enkele uitzonderingen. De AFM noemt daarnaast kaarten met uitgestelde afschrijving en huur- of leaseovereenkomsten met een koopoptie als vormen die onder de vergunningplicht kunnen vallen.

Waarom kleine en gratis leningen nu wél meetellen

De oude richtlijn kende uitzonderingen: leningen zonder rente en kosten, kredieten die je binnen drie maanden terugbetaalt en een korte roodstand vielen erbuiten. Het Nederlandse wetsvoorstel schrapt die uitzonderingen grotendeels, zodat ook zulke kredieten onder de bescherming vallen. Bij een kort krediet van hooguit drie maanden mag de kredietwaardigheidstoets wel beperkter zijn, aldus de AFM.

Voor jou betekent dat: elke keer dat je achteraf betaalt, sluit je formeel een krediet af. Dat is niet erg als je op tijd betaalt, maar het is goed om te weten dat zulke verplichtingen straks zichtbaar kunnen zijn voor een kredietverstrekker als je later een lening aanvraagt. Elke lopende verplichting telt mee in de leennormen waarmee die verstrekker bepaalt hoeveel je kunt lenen.

Wat de wet nog moet doorlopen

De Europese richtlijn (2023/2225) had eigenlijk op 20 november 2025 in Nederlandse wetgeving moeten staan. Dat is niet gelukt, onder meer door de omvang van het pakket en de wens om achteraf betalen voor jongeren te verbieden. De implementatiewet is op 1 april 2026 ingediend en op 28 september 2026 in een wetgevingsoverleg van de Tweede Kamer behandeld, zo blijkt uit het dossier van de Eerste Kamer. Daarna volgen de stemming in de Tweede Kamer en de behandeling in de Eerste Kamer.

Intussen bereiden de partijen zich voor. De AFM behandelt vergunningaanvragen al; die vergunningen gaan pas in als de wet geldt. Stichting BKR liet op 28 september 2026 in een persbericht weten dat het zich voorbereidt op tientallen miljoenen extra transacties per jaar.

Wat er niet verandert

Voor een persoonlijke lening gelden de belangrijkste regels al: de kredietverstrekker toetst je inkomen en vaste lasten, raadpleegt het BKR en mag niet meer rekenen dan de maximale kredietvergoeding van 12%. Ook de bedenktijd van veertien dagen bestaat al. Nieuw is vooral dat de toets in heel Europa volgens dezelfde uitgangspunten moet gebeuren, en dat aanbieders klanten met betalingsproblemen eerder moeten signaleren en doorverwijzen naar schuldhulp.

Wat betekent dit voor jou?

Betaal je regelmatig achteraf, kijk dan eens hoeveel van die betalingen tegelijk openstaan. Straks zijn het kredieten, met een toets vooraf en mogelijk een registratie. Overweeg je een grotere uitgave, dan is een persoonlijke lening met een vaste rente en een vaste looptijd overzichtelijker dan een stapel losse betalingen. Wat zo'n lening per maand kost, reken je uit met lening berekenen; hoeveel je volgens de leennormen kunt lenen als je lopende verplichtingen hebt, zie je met de rekentool "Hoeveel kan ik lenen?" op dezelfde pagina.