In termijnen betalen is duur geld lenen!

Heb jij weleens een aankoop in termijnen betaald? Zeker voor grotere aankopen wordt dat door verkopers wel aangeboden: dat je in een x-aantal maandelijkse termijnen het aankoopbedrag kunt voldoen. Webshops geven je vaak die mogelijkheid en dat kan best aantrekkelijk lijken; ze noemen het ook wel ‘gespreid betalen’. Toch is in termijnen betalen meestal gewoon geld lenen, en vaak duur geld lenen: je sluit een krediet af, met rente die kan oplopen tot het wettelijk maximum van 12% per jaar, en bij een bedrag boven € 250 met een looptijd van meer dan een maand komt het in het BKR. Alleen renteloos betalen in een paar delen, zoals bij achteraf betalen, kost niets zolang je op tijd betaalt.

Gespreid betalen lijkt aantrekkelijk

Ik zeg ‘lijken’, omdat het in de praktijk meestal een dure vorm van geld lenen is. Het voelt misschien niet als lenen, maar betalen in termijnen is dat wel degelijk. Je krijgt immers wel de beschikking over jouw aankoop zonder dat je er volledig voor betaald hebt. Het geld voor die aankoop moet je achteraf altijd nog wel betalen. Je hebt dus gebruik gemaakt van geleend geld.

Wat zijn de nadelen van betalen in termijnen?

Het kan best handig zijn om een grote uitgave in delen te betalen. Toch kleeft er ook een aantal nadelen aan:

• Hoge rente, dus duur lenen
• Risico op betalingsproblemen
• Valkuil van makkelijke verstrekking

Hoge rente, dus duur lenen

Ten eerste zit er in die maandelijkse termijnen vaak een forse rente verwerkt, soms tot de maximale kredietvergoeding die volgens de wet aan particulieren in rekening gebracht mag worden: 12% op jaarbasis (de wettelijke rente van 4% plus 8 procentpunt, sinds 1 januari 2026). Dat maakt deze manier van geld lenen gewoon duur!

Rekenvoorbeeld: je koopt een wasmachine van € 1.200 en betaalt die in termijnen tegen 10% debetrente per jaar (JKP 10,47%):

Hoe langer je de betaling spreidt, hoe meer rente je betaalt. Vergelijk het maandbedrag daarom altijd met de rente van een gewone lening in de rentevergelijking.

Risico op betalingsproblemen

Een ander nadeel is dat je die termijnen wel moet kunnen ophoesten. Als er iets onverwachts gebeurt in jouw financiëe plaatje en de incasso van de maandelijkse termijn(en) lukt niet, dan ontstaat er al snel een serieus probleem. Met als het even tegenzit een negatieve BKR-registratie, met alle gevolgen van dien.

Valkuil van makkelijke verstrekking

Omdat de bedragen relatief klein zijn is de toetsing van de lening eenvoudiger: tot € 1.000 hoeft een kredietverstrekker je inkomen en lasten nu nog niet schriftelijk vast te leggen, en tot € 250 hoeft hij het BKR niet te raadplegen. Dat is direct ook de valkuil van die faciliteiten voor gespreid betalen: ze worden soms erg makkelijk verstrekt. Ook aan mensen die daar beter niet aan kunnen beginnen. Omdat het zo makkelijk gaat hebben sommige mensen meerdere van dit soort betalingsregelingen, waardoor hun vaste lasten boven hun hoofd groeien.

Achteraf betalen: telt dat ook als lenen?

Renteloos achteraf betalen, bijvoorbeeld binnen 14 dagen of in 3 delen, valt nu nog buiten de regels voor consumentenkrediet. Aanbieders hoeven je inkomen en vaste lasten niet te controleren en zijn niet verplicht aangesloten bij het BKR (Consumentenbond). Dat verandert: volgens de Rijksoverheid vallen deze diensten uiterlijk vanaf 20 november 2026 onder de Wet op het financieel toezicht, met een vergunning van de AFM en een BKR-check vooraf. Betaal je te laat, dan kost het nu al geld: bij een klein bedrag mogen de incassokosten volgens de wet € 40 zijn. Hoe dit bij Afterpay werkt, lees je bij geld lenen via Afterpay; voor Klarna bij Klarna geld lenen.

Creditcard uitgaven gespreid betalen

Gespreid betalen wordt dus aangeboden door winkels. Tot voor kort was het ook een faciliteit die werd aangeboden door creditcardmaatschappijen. Met die faciliteit reken je de uitgaven die je in een maand doet met je creditcard niet in één keer af, maar betaal je een vast maandelijks bedrag om de creditcardschuld af te lossen. Bij de meeste nieuwe creditcards wordt deze faciliteit tegenwoordig niet meer aangeboden. Waar het nog wel kan, is het een doorlopend krediet, met rente en een BKR-registratie.

Nieuwe smartphone betalen via telefoonrekening

Wat vaak via gespreide betaling aangekocht wordt: een nieuwe smartphone. Het maandelijkse aflossingsbedrag wordt dan meegenomen in het maandbedrag voor het telefoonabonnement. Ook dat is niet gratis: er zit rente in verwerkt. Rente die je niet hoeft te betalen als je het nieuwe toestel gewoon van je eigen geld betaalt. Het bedrag dat je per maand voor je telefoon betaalt is zo onnodig hoog. Gelukkig zijn de regels rondom die telefoons wel anders dan vroeger. Vroeger gold een telefoon meenemen in je abonnement officieel niet als lening, tegenwoordig gelukkig wel: de Hoge Raad oordeelde op 13 juni 2014 dat een abonnement met toestel een krediet is. Kost het toestel meer dan € 250, dan moet de aanbieder naar je inkomen en woonlasten vragen, en het BKR registreert het als krediet als het langer dan een maand loopt.

Sparen voor een aankoop

Als het even kan is het beter om aankopen niet in termijnen te betalen. Boter bij de vis, gewoon betalen wat je koopt is veel verstandiger. Heb je het geld niet en wil je toch die aankoop doen? Dan is het vaak verstandiger om voor een persoonlijke lening te kiezen: die heeft een vaste rente en een vaste looptijd, en je ziet vooraf precies wat je in totaal betaalt. Een persoonlijke lening is wel meestal pas mogelijk vanaf een paar duizend euro. Voor een kleinere aankoop is een paar maanden sparen vaak de goedkoopste oplossing.

Persoonlijke lening vergelijken