Vermogensverklaring: wat is het en waar let je op?

Een vermogensverklaring is een schriftelijke belofte aan de bank of een andere geldverstrekker dat het eigen vermogen van een onderneming niet onder een afgesproken grens zakt, bijvoorbeeld een percentage van het balanstotaal. Meestal tekent de aandeelhouder, de directeur-grootaandeelhouder of de moedermaatschappij. Zakt het vermogen onder die grens, dan moet de ondertekenaar het aanvullen. Banken vragen erom bij zakelijke financiering, vooral als een bedrijf zelf te weinig zekerheden kan bieden. Andere namen zijn instandhoudingsverklaring, kapitaalinstandhoudingsverklaring en garantievermogenverklaring.

Wat is een vermogensverklaring?

Het eigen vermogen is het deel van de bezittingen van een onderneming dat niet met schulden is gefinancierd. Hoe groter dat deel, hoe beter een onderneming tegenvallers kan opvangen en hoe kleiner het risico voor de bank. Die verhouding heet de solvabiliteit.

Met een vermogensverklaring legt de bank vast dat de solvabiliteit op peil blijft zolang het krediet loopt. De ondertekenaar belooft twee dingen:

• hij haalt geen vermogen uit de onderneming waardoor de grens in gevaar komt, bijvoorbeeld door dividend uit te keren of een eigen lening aan de onderneming af te lossen;
• zakt het vermogen toch onder de grens, dan vult hij het aan.

Een vermogensverklaring is geen zekerheid op een bezitting, zoals een hypotheek op een pand of een pandrecht op voorraad. Het is een persoonlijke toezegging. Juist daardoor kan de ondertekenaar met zijn eigen geld aansprakelijk worden tegenover de bank.

Let op: soms wordt met "vermogensverklaring" iets anders bedoeld, zoals een overzicht van je privébezittingen en -schulden dat een geldverstrekker vraagt als je borg staat. Vraag bij twijfel welk document de geldverstrekker bedoelt.

Wanneer vraagt een geldverstrekker om een vermogensverklaring?

Een bank vraagt meestal om een vermogensverklaring als hij krediet geeft aan een bv of een andere rechtspersoon, en de onderneming zelf te weinig zekerheden heeft. Denk aan:

• een zakelijk krediet of lening aan een bv met weinig eigen vermogen, bijvoorbeeld kort na de start;
• financiering van een bedrijfsovername, waarbij de overnameholding weinig eigen bezittingen heeft;
• financiering van een kantoorpand of ander bedrijfsvastgoed;
• een lening aan een dochteronderneming, waarbij de bank de moedermaatschappij laat tekenen (zie ook intercompany lening).

Een vermogensverklaring verlaagt het risico voor de bank. Soms kan dat betekenen dat je meer kunt lenen of een lagere rente krijgt; wat de rente verder bepaalt, lees je bij rente zakelijke lening.

Wat staat er in een vermogensverklaring?

Hoe stel je een vermogensverklaring op?

In de praktijk stelt de bank de tekst op en teken jij. Toch heb je invloed op de inhoud. Zo pak je het aan:

1. Vraag de tekst vooraf op, nog voordat je de kredietofferte tekent, en lees vooral de definities.
2. Reken met je accountant of de onderneming de norm haalt, nu en in een tegenvallend jaar.
3. Onderhandel over de kernpunten: het percentage, het meetmoment, of achtergestelde leningen meetellen, een maximumbedrag voor de aanvulplicht en een duidelijke einddatum.
4. Leg het einde vast. Bijvoorbeeld: de verklaring vervalt zodra het krediet is afgelost of als je je aandelen verkoopt.
5. Laat je adviseren door een accountant of advocaat voordat je tekent. Je kunt er persoonlijk aansprakelijk door worden.

Een vermogensverklaring bevat meestal deze onderdelen: de namen van de ondertekenaar, de onderneming en de bank; het krediet waarop de verklaring betrekking heeft; de norm en de definities; het meetmoment en de cijfers die je aanlevert; wat je doet als de onderneming de norm niet haalt; de looptijd; en de handtekeningen.

Welke risico's loop je?

Een aandeelhouder van een bv verliest bij een faillissement in principe hooguit wat hij in de onderneming heeft gestoken. Met een vermogensverklaring kan dat meer worden: moet het vermogen worden aangevuld en staat er geen maximum in de verklaring, dan weet je vooraf niet om welk bedrag het gaat. Tekent je bv als aandeelhouder, dan loopt de holding dat risico, en niet jij persoonlijk; ook dat is een punt om vooraf te bespreken.

Vermogensverklaring, borgtocht of achterstelling: wat is het verschil?

Banken combineren deze zekerheden soms. Vraag bij een zakelijke lening aanvragen altijd welke zekerheden de geldverstrekker wil, en vergelijk offertes ook op dat punt.