Steeds meer mensen hebben een studieschuld van vijftigduizend euro of meer

Op 1 januari 2026 hadden 144,5 duizend studenten en oud-studenten een studieschuld van € 50.000 of meer. Op 1 januari 2015, vóór de invoering van het leenstelsel, waren dat er 33,1 duizend. Dat blijkt uit de maatwerktabel bij het CBS-bericht van 5 oktober 2026. Het CBS schrijft: "145 duizend mensen hebben een studieschuld van 50 duizend euro of meer, dit aantal neemt juist toe." Juist, want de totale studieschuld daalde voor het eerst: van € 28,8 miljard begin 2025 naar € 28,0 miljard begin 2026. Ruim 5.000 mensen hebben een schuld van € 100.000 of meer.

De top groeit terwijl het totaal krimpt

Het aantal mensen met een studieschuld daalt voor het derde jaar op rij, van 1.624,9 duizend begin 2024 naar 1.587,1 duizend begin 2025 en 1.533,2 duizend begin 2026. Het totale bedrag bleef in 2024 en 2025 op € 28,8 miljard staan en daalde nu naar € 28,0 miljard. De verdeling naar grootte laat zien waar de groei zit.

Bron: CBS, Studieschulden 2011-2026, voorlopige cijfers; de aandelen zijn eigen berekening. In 2015 hadden 33,1 duizend van de 1.025,4 duizend mensen met studieschuld een bedrag van € 50.000 of meer, 3,2%. Het aantal in die klasse is dus ruim vier keer zo groot geworden, terwijl het totale aantal mensen met een studieschuld met de helft toenam. Het gemiddelde steeg in die periode van € 12.400 naar € 18.300 en de mediaan, het bedrag waar de helft onder zit, van € 7.000 naar € 10.100.

Oud-studenten zien hun gemiddelde schuld nog stijgen

De daling van het totaal zit bij de studenten: wie nu studeert, heeft gemiddeld € 15.600 schuld, tegen € 16.600 een jaar eerder. Oud-studenten, 1.134,3 duizend mensen, hadden begin 2026 gemiddeld € 19.200 schuld, meer dan de € 18.800 van een jaar eerder. Per leeftijd zijn de 25- t/m 29-jarigen de groep met de hoogste schuld: gemiddeld € 25.400 en een mediaan van € 18.200. Dertigplussers hebben gemiddeld € 20.000, mediaan € 12.600. Het CBS splitst de 30-plussers niet verder uit.

Rekenvoorbeeld

De groei van deze groep sinds 2015 valt samen met het leenstelsel, waaronder een aflosfase van 35 jaar geldt (SF35); daarmee rekenen we hieronder, naast de 15-jaarsvariant. De rente voor SF35 is in 2027 volgens DUO 2,70%, tegen 2,33% in 2026. Gerekend als annuïteit, een vast maandbedrag met rente en aflossing samen, komt dat op het volgende:

Twee kanttekeningen. De DUO-rente staat telkens vijf jaar vast, dus de totale rente over 35 jaar is een benadering. En DUO berekent het maandbedrag naar draagkracht: het kijkt naar je inkomen en dat van je eventuele partner, zodat je bij een lager inkomen minder betaalt dan hier staat. De rentestijging van 2027 kost bij € 50.000 onder SF35 € 9,93 per maand extra; volgens DUO krijgen ruim 250.000 oud-studenten van wie de rentevastperiode eind 2026 afloopt, per 1 januari 2027 het nieuwe tarief.

Zo'n schuld telt mee bij een lening of hypotheek

Een studieschuld staat niet bij BKR, maar bij een aanvraag voor een lening of hypotheek moet je hem opgeven, en de kredietverstrekker rekent het maandbedrag mee als lopende verplichting. In de leennormen van de VFN gaat die termijn rechtstreeks van je maandelijkse ruimte af. Een alleenstaande huurder met € 3.633 netto, € 900 huur en geen auto komt bij 8% rente over 60 maanden op een indicatie van € 69.000 zonder studieschuld; met de DUO-termijn van € 184,15 wordt dat € 59.900, en met de SF15-termijn van € 352,06 blijft € 51.600 over. Bij een modaal inkomen van € 2.812 netto daalt de indicatie door een termijn van € 184 van € 30.200 naar € 21.100. Hoe dat bij een hypotheek werkt, staat bij studieschuld en hypotheek; wat een kleinere schuld doet met een autolening, rekenden we eerder voor in zoveel minder kun je lenen met € 18.200 studieschuld.

Wat dit voor jou betekent

• Zit je boven de € 50.000, reken dan met ongeveer € 184 per maand, 35 jaar lang, bij de rente van 2027; DUO past het bedrag aan je draagkracht aan, maar de schuld blijft staan tot hij is afgelost.
• Geef de schuld altijd op bij een aanvraag. Een termijn van € 184 scheelt volgens de leennormen € 9.100 in het leenbedrag; reken je eigen situatie na met lening berekenen.
• Koop je een huis, lees dan eerst hoe hypotheekverstrekkers de schuld meewegen bij studieschuld en hypotheek.
• Studeer je nog, bedenk dan dat elke geleende euro 35 jaar meegaat; wat lenen naast je studie kost en welke alternatieven er zijn, staat bij geld lenen als student.