Een DGA-lening is een persoonlijke lening van uw eigen bv, die aan zakelijke voorwaarden moet voldoen. Onzakelijk handelen kan leiden tot herkwalificatie als dividend (belast in box 2 met 24,5%) en de bv mag de lening niet aftrekken van haar winst. Meer dan €700.000 lenen van uw bv, vanaf 2023, wordt ook belast in box 2. Op deze pagina leest u alles over de fiscale regels en gevolgen van DGA-leningen.
Een DGA-lening is een financiële afspraak waarbij een directeur-grootaandeelhouder (DGA) geld leent van of aan zijn eigen besloten vennootschap (BV). U bent een DGA als u, alleen of samen met uw fiscale partner, minimaal 5% van de aandelen in een BV bezit, wat bekend staat als een aanmerkelijk belang. Een DGA mag geld lenen van zijn eigen bv, en kan ook geld lenen aan zijn bv vanuit zijn privé-vermogen.
Deze geldlening moet altijd op een zakelijke wijze verlopen, met voorwaarden die vergelijkbaar zijn met die tussen onafhankelijke partijen. Dit betekent dat de overeenkomst zakelijk moet zijn en goed vastgelegd. Een DGA die geld leent van zijn eigen bv mag dit doen mits de lening zakelijk is. Als de lening niet zakelijk is, kan de Belastingdienst deze aanmerken als onzakelijk. Een onzakelijke lening van de BV aan de DGA wordt dan gezien als inkomen voor de DGA. Volgens de Belastingdienst kan dit leiden tot grote fiscale gevolgen en boetes. Daarnaast wordt excessief lenen vanuit de BV door een DGA belast als inkomsten uit aanmerkelijk belang, bijvoorbeeld wanneer de lening groter is dan 700.000 euro.
Een geldlening tussen een DGA en de eigen BV moet altijd zakelijk zijn. Dit betekent dat de voorwaarden van de lening vergelijkbaar moeten zijn met die tussen onafhankelijke partijen. U stelt hiervoor een schriftelijke leningsovereenkomst op. Deze overeenkomst moet duidelijke afspraken bevatten over aflossing, rente en eventuele zekerheden, net zoals een bank dat zou doen.
Zonder deze zakelijke voorwaarden riskeert u grote fiscale gevolgen. Een onzakelijke DGA-lening wordt namelijk gezien als inkomen voor de DGA. Dit kan leiden tot een belastingaanslag van 31% inkomstenbelasting in box 2, als een voorschot op dividend. Een DGA die bijvoorbeeld geld leent voor een persoonlijke uitgave, moet dit dus goed vastleggen. Het is cruciaal om dit zorgvuldig te regelen; anders betaalt u de rekening bij de Belastingdienst.
Voor een DGA-lening gelden specifieke fiscale voorwaarden. De geldlening tussen een DGA en de eigen BV moet op een zakelijke wijze verlopen, wat betekent dat de voorwaarden vergelijkbaar zijn met die een derde partij zou bieden. Dit omvat een schriftelijke overeenkomst met duidelijke afspraken over aflossing, zakelijke rente en zekerheden. Worden deze zakelijke voorwaarden niet nageleefd, dan kan de Belastingdienst de lening als inkomen beschouwen, met grote fiscale gevolgen en boetes tot gevolg.
De Belastingdienst hanteert een drempel voor DGA leningen van de eigen bv. Deze drempel bedraagt €500.000 vanaf 2024 en blijft zo in 2026. In 2023 lag deze grens nog op €700.000. Voor de berekening van dit maximale bedrag telt u alle schulden aan de bv mee, inclusief die van uw fiscale partner en verbonden personen. Ook schulden bij meerdere bv’s worden bij elkaar opgeteld. Alleen leningen voor de eigen woning worden buiten beschouwing gelaten. Het bedrag dat de drempel overschrijdt, wordt belast als inkomen uit aanmerkelijk belang in box 2.
De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap regelt de belastingheffing over overmatige leningen die een directeur-grootaandeelhouder (dga) bij de eigen bv heeft. Deze wet is van toepassing op dga’s en zorgt ervoor dat u belasting betaalt over te veel geleende bedragen. Het hoofddoel van de wet is de bestrijding van belastinguitstel en belastingafstel door excessief lenen, specifiek om uitstel van aanmerkelijkbelangheffing tegen te gaan. De wet stelde vanaf 1 januari 2023 een drempel vast van 700.000 euro. DGA’s met leningen boven dit bedrag werden tot 31 december 2023 getroffen. Vanaf 1 januari 2024 treft de wet dga’s met leningen hoger dan 500.000 euro.
Eigenwoningschulden aan uw eigen bv zijn onder voorwaarden uitgezonderd van de Wet excessief lenen. Deze leningen tellen dan niet mee voor de drempel van €500.000 die vanaf 2024 geldt. Voor schulden die u vanaf 1 januari 2023 bent aangegaan, is een recht van hypotheek ten gunste van de bv nodig. Oudere eigenwoningschulden, ontstaan op of voor 31 december 2022, hoeven geen hypotheekrecht te hebben om buiten de maatregel te vallen. Een eigenwoningschuld met recht van hypotheek aan de vennootschap wordt uitgesloten van de bepaling van de hoogte van de schulden. De uitzondering vervalt als de schuld niet meer voldoet aan de voorwaarden voor wettelijke renteaftrek, zoals vastgelegd in artikel 3.119a Wet IB 2001. Leningen voor andere woningen, zoals verhuurde panden, vallen niet onder deze uitzondering. Ook box-3-schulden die zijn gebruikt voor de eigen woning zijn niet uitgezonderd van de Wet excessief lenen. Eigenwoningschulden van bloed- of aanverwanten tellen evenmin mee voor deze maatregel.
Onzakelijke of excessieve DGA-leningen brengen aanzienlijke risico’s en fiscale gevolgen met zich mee. De Belastingdienst kan een lening als onzakelijk aanmerken als de voorwaarden niet marktconform zijn, wat kan leiden tot grote fiscale gevolgen en boetes. Leningen boven een bepaalde drempel, zoals 700.000 euro tot eind 2023, worden als excessief gezien en leiden tot belastingheffing. Dit kan ook de financiële situatie van de bv nadelig beïnvloeden en zelfs gevolgen hebben voor pensioenregelingen.
Onzakelijke leningen van een bv aan een DGA kunnen leiden tot aanzienlijke fiscale gevolgen en boetes. De Belastingdienst kan een dergelijke lening als inkomsten beschouwen, wat grote gevolgen heeft voor de belasting die u betaalt. Dit betekent dat onzakelijk handelen bij een lening van de bv kan leiden tot dat de lening als inkomsten van u wordt beschouwd. Een verlies op een onzakelijke lening is niet aftrekbaar; u mag deze fiscaal niet afwaarderen. Een onzakelijke lening kan ook leiden tot een niet-aftrekbare afwaardering. Bovendien mag u als ontvanger van een onzakelijke lening de betaalde rente niet aftrekken. Als u niet voldoet aan de afgesproken rente en aflossing, loopt u het risico dat de lening door de Belastingdienst wordt gekwalificeerd als winstuitdeling.
Als een directeur-grootaandeelhouder (dga) geld leent aan de eigen bv, mag de bv de zakelijke rente die zij betaalt ten laste brengen van de winst. Dit verlaagt de fiscale winst van de bv, wat leidt tot minder te betalen vennootschapsbelasting. In 2023 bedroeg het vennootschapsbelastingtarief 19% voor winsten tot €200.000. Voor fiscale winsten boven €200.000 betaalt de bv in 2026 een tarief van 25,8%. Het ophopen van winst in de bv kan belastinguitstel opleveren. Strategieën zoals het uitstellen van kosten of het vervroegen van opbrengsten kunnen de bv helpen de winst tegen het lagere tarief van 19% te belasten.
Praktische voorbeelden van DGA-leningen laten zien hoe u het geld kunt inzetten en welke fiscale gevolgen er zijn bij onjuist handelen. U kunt een DGA-lening gebruiken voor de aankoop van een huis, inclusief een eigen koopwoning, of voor investeringen in onroerend goed. Ook voor privéuitgaven, zoals het betalen van persoonlijke rekeningen of de aankoop van een nieuwe auto, is een DGA-lening een optie, zo meldt de Belastingdienst.
Onzakelijk handelen heeft fiscale gevolgen. Rentevrij lenen van de bv wordt bijna altijd als onzakelijk gezien. Als een DGA bijvoorbeeld €300.000 leent zonder rente, kan de Belastingdienst dit herkwalificeren als dividend, wat resulteert in €73.500 belasting. Een lening uit 2020 zonder aflossing of rente vanaf 2023 wordt belast als verkapt dividend in 2023. De Belastingdienst kan zelfs de vennootschapsbelasting corrigeren voor een lening zonder rente uit 2022 met terugwerkende kracht in 2025, inclusief belastingrente vanaf 1 juli 2023.
Om fiscale valkuilen te vermijden, moet een DGA-lening aan zakelijke voorwaarden voldoen. De Rechtbank Gelderland oordeelde in 2024 dat een rente van 1-2% zakelijk was voor een DGA-lening met voldoende privévermogen als zekerheid. Dit toont aan dat een realistische rente en zekerheid cruciaal zijn voor een correcte DGA-lening.
Een alternatief voor een DGA-lening is het uitkeren van dividend door uw BV aan u als DGA. Dit kan helpen om de leenlimiet voor excessief lenen te vermijden. Hoewel dividend ook belast is, biedt het een andere route om middelen uit uw BV te halen.
U kunt ook overwegen om uw hypotheek (gedeeltelijk) te financieren vanuit uw BV. Deze financieringsstructuur kan u als DGA extra financieel rendement opleveren. Bespreek de mogelijkheden van hypotheekfinanciering uit uw BV altijd met adviseurs.
Binnen een BV-structuur bestaan er naast de bekende DGA-lening diverse andere leningvormen. Een tbs-lening, of terbeschikkingstelling, is het ter beschikking stellen van een vermogensbestanddeel aan de eigen BV. Deze lening ontstaat wanneer een aandeelhouder of diens partner een lening verstrekt aan de eigen BV. De BV kan ook een personeelslening aan een werknemer verstrekken.
Naast de personeelslening is er de bekende DGA-lening. Een ondernemer kan daarnaast een achtergestelde lening aan de eigen onderneming verstrekken. Dit is een manier om het eigen vermogen van de BV te vergroten. Ook kan een aandeelhouder een privé-lening aan de eigen BV verstrekken. Tot slot kan een BV een lening verstrekken aan een andere gelieerde BV, waarbij onder fiscale voorwaarden de deelnemingsvrijstelling van toepassing kan zijn. Deze variatie in leningvormen toont de complexiteit van financiële transacties binnen een BV-structuur.
Nee, een DGA mag niet onbeperkt geld lenen van de eigen BV. Sinds 1 januari 2023 is de ‘Wet excessief lenen bij eigen BV’ van kracht. Deze wet stelt een drempel voor het totale bedrag dat een DGA (en diens partner) mag lenen van de eigen BV, zonder dat het bovenmatige deel direct wordt belast in box 2 van de inkomstenbelasting.
Voor het jaar 2023 lag deze drempel op €700.000. Vanaf 1 januari 2024 is deze drempel verlaagd naar €500.000. Dit betekent dat het bedrag aan leningen van de BV aan de DGA dat boven deze drempel uitkomt, wordt belast als fictief regulier voordeel (dividend) in box 2 van de inkomstenbelasting.
Naast deze drempel is het cruciaal dat elke lening van de BV aan de DGA zakelijk is opgezet en goed is vastgelegd. Dit houdt in dat er duidelijke afspraken moeten zijn over rente, aflossing en eventuele zekerheden, alsof de lening met een externe partij zou zijn afgesloten. Een lening die niet aan deze zakelijke voorwaarden voldoet, kan door de Belastingdienst als onzakelijk worden beschouwd en eveneens leiden tot belastingheffing in box 2, ongeacht de hoogte van het geleende bedrag.
De rente bij een DGA-lening wordt vastgesteld op basis van een zakelijke rente. Dit betekent dat de rente marktconform moet zijn, vergelijkbaar met wat onafhankelijke partijen zouden afspreken. Bij deze beoordeling spelen het risico op niet-terugbetaling en de keuze voor een vast of variabel rentetarief een rol. Ook de leningsovereenkomst tussen de DGA en de BV moet een reëel rentepercentage bevatten. Voor een rekening-courant lening moet de zakelijke rente bewezen rendabel zijn. Een lening zonder rente of met een te lage rente wordt fiscaal behandeld alsof er wel een zakelijke rente is afgesproken. Het rentevoordeel van een personeelslening voor een DGA wordt bepaald door vergelijking met marktconforme rentes van kredietverstrekkers.
Niet-terugbetalen van een DGA-lening heeft diverse gevolgen. Het recht om een geldlening op te eisen vervalt na vijf jaar, gerekend vanaf het moment dat deze opeisbaar werd. Daarnaast kan het niet op tijd aflossen van een lening de kredietwaardigheid van de DGA beïnvloeden. Dit kan ook leiden tot onenigheid. Duidelijke afspraken en een zakelijke vastlegging van de DGA-lening zijn daarom van groot belang.
Om een DGA-lening correct vast te leggen, moet u deze altijd op een zakelijke wijze aangaan. De leningsovereenkomst tussen uw bv en u als DGA moet schriftelijk zijn. Hierin legt u duidelijke afspraken vast over de rente, looptijd en aflossing. Voor hogere leenbedragen is zo’n schriftelijke overeenkomst essentieel. U moet de bv ook voldoende zekerheden bieden, zoals een hypotheekrecht of pandrecht op vorderingen. Dit zorgt ervoor dat de voorwaarden van de DGA-lening vergelijkbaar zijn met die van een lening tussen onafhankelijke partijen.
De Belastingdienst houdt toezicht op DGA-leningen. Zij controleren streng op de naleving van leenlimieten, zoals de drempel van €700.000 die tot 31 december 2023 gold voor excessief lenen. Leningen boven deze grens werden belast als inkomsten uit aanmerkelijk belang, en de Belastingdienst kon hier boetes voor opleggen. Ook beoordelen zij de afspraken over rente, aflossing en voorwaarden om verkapt dividend te voorkomen. Een lening zonder zakelijke voorwaarden kan door de Belastingdienst als onzakelijk worden aangemerkt, wat kan leiden tot extra belastingheffing of zelfs tot het beschouwen van de lening als salaris.