De BBZ lening, voluit Besluit bijstandsverlening zelfstandigen, is bijstand voor ondernemers met financiële problemen die hun bedrijf nodig hebben voor levensonderhoud. Deze regeling biedt een lening, zoals een bedrijfskrediet tot €45.483 (peildatum 1 januari 2024), specifiek voor zzp’ers tot anderhalf jaar actief. Ook startende ondernemers vanuit een uitkering en oudere zelfstandigen komen in aanmerking; voor hen kan een Bbz-uitkering zelfs als gift dienen, afhankelijk van eigen vermogen. Het maximale leenbedrag kan oplopen tot €253.430. Dit artikel licht voorwaarden en aanvraag toe.
Een Bbz lening is een vorm van bedrijfskrediet en financiële ondersteuning die de gemeente aan ondernemers kan bieden. Het betreft vaak een rentedragende lening, bedoeld voor de onderneming zelf. Volgens de Rijksoverheid is een Bbz krediet een vorm van bedrijfskrediet. Dit bedrijfskapitaal kan ingezet worden voor diverse doeleinden.
Denk aan investeringen voor een startende onderneming, de doorstart van een gevestigd bedrijf of het saneren van schulden. Zo kan een ondernemer met een kapotte machine hiermee een nieuwe aanschaffen, of voorraad aanvullen. Afhankelijk van uw eigen vermogen kan het bedrijfskapitaal binnen Bbz als gift of lening met rente worden verstrekt. Een Bbz-lening kan zelfs gedeeltelijk worden kwijtgescholden als terugbetaling niet volledig verplicht is. De rente op een Bbz-lening bedraagt 8%. Voor specifieke situaties zoals de Extra Bbz-ondersteuning, gold vanaf 1 maart 2020 een maximaal bedrag van € 10.157,-, inclusief de mogelijkheid tot uitstel van aflossingsverplichting. Dit toont aan hoe flexibel de regeling kan zijn voor ondernemers in nood.
De BBZ lening is er voor ondernemers die het inkomen uit hun bedrijf nodig hebben om van te leven. Deze gemeentelijke ondersteuning is zowel voor startende als gevestigde zelfstandigen in Nederland beschikbaar. Er gelden specifieke voorwaarden om als zelfstandige in aanmerking te komen voor dit bedrijfskrediet.
Een zelfstandige voor de BBZ-regeling is een onafhankelijke ondernemer in Nederland die tijdelijk te weinig inkomen heeft om van te leven. Het is belangrijk dat u echt als zelfstandige onderneemt; dit onderscheidt u van schijnzelfstandigheid en toont onafhankelijk ondernemerschap. Uw relatie met klanten moet de kenmerken van zelfstandigheid weerspiegelen, om valse zelfstandigheid te voorkomen. Denk hierbij aan het zelf bepalen van uw uren en tarief, en het werken voor meerdere opdrachtgevers. Zelfstandige professionals tonen daarbij kracht in hun zelfstandigheid. Een oudere zelfstandige met een bedrijf dat niet meer levensvatbaar is, kan ook in aanmerking komen voor het Bbz. U moet altijd voldoen aan de voorwaarden voor werken buiten loondienst om zelfstandig te blijven. Ook het zelfstandig regelen van verzekeringen is een kenmerk van de zelfstandige ondernemer.
Om in aanmerking te komen voor een Bbz-lening, moet u aan verschillende voorwaarden voldoen. Volgens de Rijksoverheid moet u in Nederland wonen, 18 jaar of ouder zijn, en Nederlander zijn of een geldige verblijfsvergunning hebben. U mag geen ander inkomen of vermogen hebben om van te leven en mag niet in de gevangenis zitten. Ook komt u niet in aanmerking voor andere hulp of uitkeringen. Voor de huurtoeslag, een andere vorm van ondersteuning, gelden ook specifieke criteria: u mag geen te hoog inkomen of vermogen hebben en moet een zelfstandige woonruimte huren, die een eigen toegangsdeur, keuken en wc heeft. Sinds 1 maart 2024 is ook een eigen douche of badkamer verplicht. Op 1 januari 2026 mag een bewoner maximaal € 38.479 aan vermogen hebben, en partners samen maximaal € 76.958, zoals de Belastingdienst aangeeft.
Het aanvragen van een BBZ lening is een proces met diverse stappen. De aanvraag omvat altijd een BKR-toetsing, een standaardprocedure voor zakelijke leningen. Hierbij kijkt de gemeente naar uw inkomsten, uitgaven en mogelijke negatieve BKR-registraties.
Voor een Bbz lening aanvraag heeft u specifieke documenten nodig. U moet een kopie van uw paspoort, ID-kaart of rijbewijs meesturen. Ook een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel is verplicht. Financieel gezien vraagt de gemeente om de balans en verlies- en winstrekening van de laatste drie jaren, samen met de kolommenbalans van inkomsten en uitgaven van het laatste kalenderjaar. Daarnaast zijn de aangifte en aanslagen Inkomstenbelasting van de afgelopen drie jaar nodig. Vergeet niet de bank-, giro- en spaarrekeningafschriften van de afgelopen drie maanden toe te voegen. Als u krediet aanvraagt, zijn een investeringsbegroting en een recente, originele BKR-toets essentieel. Tot slot is een ondernemingsplan een vereiste voor de aanvraag van een Bbz lening.
Het aanvragen van een Bbz lening omvat een aantal concrete stappen. U begint met het controleren van uw geschiktheid.
De kenmerken van de BBZ lening zijn de specifieke eigenschappen waaraan u deze financiële ondersteuning herkent. Het zijn de aspecten die de lening beschrijven, zoals vaak voor de hand liggend is. Voor gevestigde zzp’ers en mkb’ers kan de BBZ lening bedrijfskapitaal betreffen. Een maximum van €10.157,- geldt, met een terugbetalingsplicht. Een leningsovereenkomst, ook voor de BBZ, specificeert het leenbedrag, looptijd en aflossingsschema. Deze zakelijke leningen moeten voldoen aan voorwaarden zoals een marktconforme rente en duidelijke looptijd. Deze kenmerken omvatten onder meer de hoogte en looptijd, rente en terugbetalingsvoorwaarden, en het onderscheid met een periodieke uitkering.
De looptijd van een BBZ lening beïnvloedt zowel de maandlasten als de totale kosten. Het bepaalt in grote mate de hoogte van de maandlasten en de maandelijkse aflossing. Een langere looptijd resulteert doorgaans in een lager maandbedrag, wat de lening maandelijks betaalbaarder maakt. Echter, de totale leenkosten stijgen hierdoor, aangezien een langere looptijd ook een hogere totale te betalen rente met zich meebrengt.
De rente en terugbetalingsvoorwaarden van een BBZ lening worden vastgelegd in een schuldbekentenis. Rente is de vergoeding voor het lenen van geld, en het terugbetalen van een lening omvat altijd deze rente. De Rijksoverheid definieert rente als de totale kredietvergoeding, die u betaalt over het nog uitstaande bedrag. De Belastingdienst stelt bovendien dat rente over een lening marktconform moet zijn. Dit betekent dat de rente niet onrealistisch laag of hoog mag zijn en in lijn moet zijn met gangbare tarieven.
Rekenvoorbeeld: Stel u leent €5.000,- voor een periode van 36 maanden (3 jaar) en de marktconforme rente bedraagt 8% per jaar. U betaalt dan maandelijks circa €156,68 terug. Over de gehele looptijd betaalt u in totaal €5.640,48, waarvan €640,48 aan rente. Dit illustreert hoe de rente de totale terugbetaling beïnvloedt.
Een terugbetalingsplan moet duidelijk aangeven hoe en wanneer het geleende bedrag wordt afgelost. Het terugbetalen van het financieringsbedrag gebeurt in termijnen, met specifieke afspraken over de aflossingsperiode en de hoogte van de maandelijkse aflossing.
De BBZ-regeling kent twee vormen van ondersteuning: een lening en een periodieke uitkering. Een lening binnen de BBZ is bedoeld als bedrijfskapitaal, dat u later terugbetaalt. Een periodieke uitkering vult uw inkomen aan tot bijstandsniveau, zonder terugbetaalplicht. Welke vorm het beste past, hangt af van uw specifieke financiële situatie en de aard van uw onderneming. Voor de exacte voorwaarden van beide opties kunt u contact opnemen met de gemeentelijke Sociale Dienst.
Een Bbz-lening kan (gedeeltelijk) kwijtgescholden worden als de terugbetaling niet verplicht is. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer uw inkomen of vermogen onder een bepaalde grens komt en de onderneming levensvatbaar blijft. Soms kan Bbz bedrijfskapitaal direct als gift of lening met rente worden verstrekt, afhankelijk van uw eigen vermogen. De gemeente geeft een Bbz-uitkering altijd uit als voorlopige lening. Pas later wordt definitief bepaald of deze wordt omgezet in een gift. De Bbz-regeling biedt bijstand in de vorm van een lening, die kan oplopen tot € 253.430. Dit Bbz bedrijfskrediet is specifiek bedoeld voor de onderneming.
Het is belangrijk te weten dat de Belastingdienst een lening met een te laag rentepercentage als een schenking kan zien. Een lening met aanzienlijk lagere rente dan marktconform kan door de Belastingdienst als een schenking worden beschouwd. Elke lening, inclusief een Bbz-lening, moet voldoen aan zakelijke voorwaarden. De leningnemer moet voldoende zekerheden bieden, want voldoende zekerheden zijn een vereiste voor een zakelijke lening. Deze principes zijn relevant wanneer een Bbz-lening wordt omgezet in een gift, aangezien de fiscale gevolgen dan duidelijk moeten zijn. Het is dan ook essentieel dat u de voorwaarden hiervoor goed begrijpt.
Naast de Bbz-lening zijn er diverse alternatieve financieringsvormen beschikbaar voor zelfstandigen en MKB’ers. Waar de Bbz-lening specifieke voorwaarden heeft, bieden deze alternatieven vaak meer maatwerk. Denk hierbij aan crowdfunding, microkredieten en MKB-kredieten. Ook leasing en factoring zijn mogelijke alternatieven.
Een zakelijke lening is een veelgebruikt alternatief voor zzp’ers. Startende ondernemers zonder veel onderpand kunnen de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) gebruiken. Voor complexe dossiers of ondernemers met een onregelmatige financiële situatie bieden zakelijke leningen en investeringskredieten creatieve oplossingen. Ondernemers zonder een starterslening kunnen zakelijk krediet overwegen. Twijfelt u over een achtergestelde lening, dan zijn er andere financieringsopties. De Gemeentelijke Kredietbank is ook een optie. Deze brede waaier aan opties betekent dat er vaak een passende oplossing te vinden is.
Rabobank biedt zelfstandigen diverse financieringsmogelijkheden, zowel voor privé- als zakelijke doeleinden, als alternatief voor een Bbz-lening. Een persoonlijke lening is een optie voor zzp’ers die eenmalige grote privé-uitgaven willen doen, zoals een nieuwe keuken of auto, en hierbij kiezen voor een vaste rente. Deze lening is bedoeld voor uw persoonlijke uitgaven, niet voor uw bedrijf.Voor zakelijke behoeften zijn er andere routes. De Rabobank Zakelijke Lening kan oplopen tot een maximale hoogte van 10 miljoen euro met een looptijd tot 20 jaar. Voor kleinere bedragen, tot 1 miljoen euro, is een snellere aanvraag mogelijk; deze kan met jaarcijfers binnen 15 minuten worden ingediend. Het exacte bedrag dat u zakelijk kunt lenen, hangt af van uw specifieke situatie en wordt beoordeeld door een adviseur. Ook biedt Rabobank flexibele oplossingen zoals factoring en factuurfinanciering, waarmee u snel extra financiering of kortetermijngeld kunt ontvangen. Houd er rekening mee dat banken over het algemeen strenge voorwaarden hanteren voor zakelijke leningen aan zelfstandigen. U kunt de financieringsmogelijkheden van Rabobank verkennen en vrijblijvend een maandbedrag en rente voor zakelijk krediet in 30 seconden berekenen.
Wanneer u als zelfstandige een lening wilt aanvragen, zijn er specifieke zaken om rekening mee te houden. Er zijn mogelijkheden buiten traditionele banken om uw investeringen te financieren. Voor een breed overzicht van beschikbare financieringsopties kunt u hier leningen vergelijken. U kunt diverse zakelijke leningen vergelijken om te zien wat bij uw situatie past. Hier zijn enkele belangrijke stappen en tips voor zelfstandigen:
Deze algemene tips helpen u bij het navigeren door de opties voor het aanvragen van een lening als zelfstandige.
ABN AMRO is een van de grote Nederlandse banken, opgericht in 1991. Deze traditionele geldverstrekker biedt diverse financieringsmogelijkheden aan ondernemers. Zo vindt u bij ABN AMRO oplossingen voor hypotheken en zakelijke leningen voor het Nederlandse bedrijfsleven. De bank positioneert zich met verantwoord lenen. Ze staat ook als financieringsdienstverlener in de Leveranciersgids. Voor meer informatie over het ABN AMRO aanbod kunt u hun website bezoeken.
Ja, een ondernemer kan eigen vermogen bezitten, maar dit beïnvloedt de toegang tot een Bbz-lening. Heeft u voldoende eigen vermogen om een reguliere banklening te verkrijgen, dan heeft u geen recht op een Bbz-lening. Eigen vermogen van een onderneming wordt gedefinieerd als bezittingen min de schulden. Hieronder vallen eigen spaargelden, ingebracht vermogen zoals een computer of auto, en zelfs een achtergestelde lening. Denk bij bezittingen ook aan een eigen woning, sieraden, aandelen en tegoeden. Dit eigen vermogen zien kredietverstrekkers als zekerheid. Voor een bedrag zonder terugbetalingsverplichting via de Bbz-regeling, gold in 2025 een maximale vermogensgrens van € 243.892. Een ondernemer met positief eigen vermogen die in aanmerking komt voor een persoonlijke lening zal doorgaans niet voldoen aan de voorwaarden voor een Bbz-lening. Overigens staat eigen vermogen een Bbz-uitkering alleen niet toe als de uitkering om die reden geweigerd wordt.
Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) is een Nederlandse regeling die financiële bijstand biedt aan zelfstandigen. Deze ondersteuning is bedoeld voor ondernemers met een bedreigd bedrijfsvoortbestaan en voor starters. De Bbz-regeling kent twee vormen: een lening of een periodieke uitkering. Zo ontvingen zelfstandigen bijvoorbeeld tijdelijke inkomensondersteuning voor dagelijks levensonderhoud tot 1 juni 2020, vooral tijdens de Coronacrisis. De regeling begeleidt bovendien mensen met een bijstandsuitkering of aflopende WW-uitkering naar zelfstandig ondernemerschap.
U kunt controleren of u in aanmerking komt voor een Bbz-lening via de BBZ-Check. Deze online zelftest is beschikbaar voor zelfstandige ondernemers in Nederland. Met deze digitale tool ziet u snel of u recht heeft op een Bbz-uitkering of bedrijfskapitaal. De BBZ-Check is ontwikkeld door samenwerkende overheidsorganisaties om uw geschiktheid te toetsen.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert diverse programma’s en financiële regelingen uit voor de overheid. Deze dienst ondersteunt ondernemers door te helpen met het vinden van financiële hulp en het wegnemen van drempels bij het ondernemen. Zo beheert de RVO bijvoorbeeld een subsidieregeling voor praktijkleren in de derde leerweg. Ook kan de RVO aanvragen indienen voor delen van de S&O-administratie. De RVO streeft ernaar om binnen twee weken een besluit te nemen over een tegemoetkoming, terwijl beslissingen over subsidies maximaal dertien weken kunnen duren na aanvraag. Informatie over de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is te vinden op hun website, rvo.nl. De specifieke rol van de RVO bij de BBZ lening is niet nader gespecificeerd in de beschikbare informatie.
Er is geen specifieke informatie beschikbaar over het combineren van een BBZ lening met andere vormen van bijstand. De BBZ-regeling is een specifieke vorm van financiële ondersteuning voor zelfstandigen. Voor de exacte voorwaarden en mogelijkheden om dit te combineren met andere uitkeringen, neemt u contact op met uw gemeentelijke Sociale Dienst. Zij kunnen u het beste adviseren over uw persoonlijke situatie.