Wat is groene financiering en hoe werkt het?

Groene financiering is geld voor duurzame investeringen, zoals zonnepanelen, een warmtepomp, isolatie, een duurzaam gebouw of een natuurproject, vaak tegen een lagere rente dan een gewone lening. Voor ondernemers en projecten bestaat de Regeling groenprojecten: een bank met een groenfonds vraagt bij RVO een groenverklaring aan, en met die verklaring krijgt het project een lening met rentekorting (RVO). Particulieren verduurzamen hun woning meestal met de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds, een gemeentelijke duurzaamheidslening, een groene lening van een kredietverstrekker of extra hypotheekruimte. Groene financiering is vaak te combineren met subsidies, zoals de ISDE. Let op: het belastingvoordeel voor groene spaarders en beleggers, waarop de Regeling groenprojecten draait, stopt op 1 januari 2028.

Banken en beleggingsinstellingen kunnen groene financiering met rentekorting aanbieden als zij beschikken over een fonds dat de overheid erkent als groene instelling. ING biedt bijvoorbeeld groenfinanciering aan voor duurzame investeringen van bedrijven.

Definitie van groene financiering en groenprojecten

Groene financiering is een vorm van krediet die duurzame projecten stimuleert. Het is bedoeld om milieuvriendelijke investeringen te ondersteunen, bijvoorbeeld in duurzame energie, energiezuinige gebouwen, duurzame mobiliteit of natuur. Groenprojecten zijn projecten die voldoen aan de Regeling groenprojecten en daarom een groenverklaring kunnen krijgen.

Deze projecten moeten nieuw zijn en een redelijk economisch rendement hebben in verhouding tot het risico. Ze moeten ook voldoen aan de Europese regels voor staatssteun, zoals de Algemene Groepsvrijstellingsverordening. Ondernemers en projectbeheerders zijn de primaire doelgroep voor deze financieringsvorm. Een groene obligatie is een ander voorbeeld van groene financiering: beleggers lenen geld aan een bedrijf of overheid, waarbij de opbrengst specifiek voor milieuvriendelijke doelen wordt ingezet.

De regeling groenprojecten en rol van RVO

De Regeling groenprojecten maakt leningen met een lagere rente mogelijk voor duurzame projecten. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) speelt hierin een centrale rol door de groenverklaring af te geven. Een ondernemer vraagt de verklaring niet zelf aan: alleen een kredietinstelling of beleggingsinstelling met een door de overheid erkend groenfonds kan dat doen (RVO).

Wat is de groenverklaring?

Een groenverklaring is een officieel document waarmee RVO bevestigt dat een project voldoet aan de Regeling groenprojecten. Met die verklaring kan het groenfonds van de bank het project financieren met een lening tegen een lagere rente dan de marktrente. De rentekorting geldt als staatssteun. Voor de meeste projectcategorieën is de groenverklaring 10 jaar geldig. U dient bij de bank een projectplan in met een investeringsplan, waarin u het project, het verwachte milieuvoordeel, de benodigde financiering en het verwachte rendement en de risico's beschrijft; de bank vraagt daarna de verklaring aan.

Voor wie is de regeling bedoeld?

De Regeling groenprojecten is bedoeld voor ondernemers en projectbeheerders die willen investeren in duurzaamheid, zoals mkb-bedrijven, agrarische ondernemers, projectontwikkelaars en eigenaren van natuurgebieden. Het bedrijf mag niet in financiële moeilijkheden zijn. Voor huiseigenaren is er een ander aanbod: de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds is er voor eigenaar-bewoners van bestaande woningen, en ook Verenigingen van Eigenaars (VvE's) kunnen via het Nationaal Warmtefonds lenen voor verduurzaming.

Welke projecten komen in aanmerking?

Projecten die in aanmerking komen, moeten nieuw zijn en vallen in een van de zeven projectcategorieën van de regeling. Voorbeelden zijn natuur en landschap, het opwekken van duurzame energie, duurzame nieuwbouw en renovatie van gebouwen, en duurzame voertuigen met een elektrische of brandstofcelaandrijving. Volgens RVO gelden onder meer deze voorwaarden:

• het project is nieuw: de uitvoering mag niet eerder dan 6 maanden voor de aanvraag zijn begonnen;
• het project heeft een omvang van minimaal € 25.000;
• het project heeft een redelijk economisch rendement in verhouding tot het risico;
• het project voldoet aan de Europese vrijstellingsverordeningen voor staatssteun.

Per categorie gelden extra eisen, bijvoorbeeld minimaal energielabel A bij de renovatie van utiliteitsgebouwen.

Voorwaarden en criteria voor groene financiering

Groene financiering is alleen mogelijk als projecten aan specifieke eisen voldoen. Dit omvat onder meer de eisen van de Regeling groenprojecten en de Europese regels voor staatssteun. De financiële voorwaarden en de impact van die regels worden hieronder verder toegelicht.

Financiële voorwaarden en rentevoordelen

Het rentevoordeel van groene financiering verschilt per product. Bij de Regeling groenprojecten krijgt het project een rentekorting via het groenfonds van de bank; hoe groot die is, verschilt per bank en per project. Voor particulieren is de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds renteloos als het verzamelinkomen van het huishouden lager is dan € 60.000 (Warmtefonds); huishoudens met een hoger inkomen betalen een vaste rente. Ook de Duurzaamheidslening van SVn, die u via een deelnemende gemeente aanvraagt, heeft een vaste rente. Een groene persoonlijke lening van een kredietverstrekker, zoals GreenLoans van Defam, is bedoeld voor woningverduurzaming; u toont het gebruik aan met een offerte of factuur. Of die rente lager is dan bij een gewone persoonlijke lening, verschilt per aanbieder; vergelijk daarom altijd de rente en het JKP in de rentevergelijking.

Algemene groepsvrijstellingsverordening en impact

De Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV), officieel Verordening (EU) nr. 651/2014, stelt bepaalde steunmaatregelen vrij van de aanmeldingsplicht bij de Europese Commissie. Dit betekent dat lidstaten direct steun kunnen verlenen voor veel categorieën, zoals milieubescherming en energie, zonder te wachten op goedkeuring van de Commissie. De rentekorting uit de Regeling groenprojecten is zo'n vorm van staatssteun, en moet dus aan de voorwaarden van de AGVV voldoen: de steun moet transparant zijn en een stimulerend effect hebben. De verordening is verlengd tot eind 2026.

Stappenplan voor het aanvragen van een lening uit het groenfonds

Een groene lening aanvragen volgt verschillende stappen, afhankelijk van de lening en de verstrekker:

1. Groenfinanciering voor een project: u stelt een projectplan met investeringsplan op en dient dat in bij een bank met een groenfonds. Die bank vraagt de groenverklaring aan bij RVO; RVO streeft ernaar de verklaring binnen 8 weken af te geven.
2. Energiebespaarlening: u kiest de energiebesparende maatregelen en vraagt offertes aan bij leveranciers. Daarna vraagt u de lening online aan bij het Nationaal Warmtefonds en levert u de gevraagde documenten aan. Tijdens de beoordeling kijkt het Warmtefonds of u voor 0% rente in aanmerking komt.
3. Duurzaamheidslening van uw gemeente: controleer eerst bij SVn of uw gemeente meedoet, en vraag de lening daarna aan via de gemeente.
4. Groene persoonlijke lening: vergelijk de rentes van kredietverstrekkers en vraag de lening aan; de kredietverstrekker beoordeelt uw inkomen, vaste lasten en BKR-gegevens.

Benodigde documenten en voorbereiding

Voor groene financiering begint u met het verzamelen van de benodigde documenten. Welke documenten u precies nodig hebt, hangt af van uw aanvraag. Als particulier levert u meestal een kopie van uw identiteitsbewijs, een recente loonstrook of ander inkomensbewijs en de offerte of factuur van de maatregel aan. Hebt u een partner, dan zijn ook diens gegevens nodig. Voor groenfinanciering van een project vraagt de bank daarnaast een projectplan, een investeringsplan en uw jaarcijfers. Complete documenten voorkomen vertraging in de beoordeling.

Voordelen en belastingvoordelen van groene financiering

Groene financiering kan voordelen hebben, zoals een lagere rente of zelfs 0% rente bij de Energiebespaarlening voor huishoudens met een lager inkomen. U kunt deze financiering vaak combineren met subsidies. Voor een woning met een beter energielabel kunt u bovendien extra hypotheek krijgen; zie extra lenen met een energielabel.

Fiscaal voordeel en subsidiemogelijkheden

Subsidies en fiscale voordelen vormen een belangrijke basis voor de financiering van groene investeringen. Particulieren kunnen voor bijvoorbeeld een warmtepomp of isolatie subsidie aanvragen via de ISDE van RVO. De rente op een lening voor de verbetering van uw eigen woning kan aftrekbaar zijn als de lening aan de voorwaarden voor een eigenwoningschuld voldoet; of dat bij een lening van het Warmtefonds zo is, leest u bij lening Warmtefonds aftrekbaar. Ondernemers kunnen bij milieuvriendelijke investeringen, zoals een schone bestelbus, fiscale regelingen zoals de milieu-investeringsaftrek (MIA) gebruiken. Subsidie, fiscale aftrek en een groene lening zijn vaak te combineren, wat de financieringsbehoefte verlaagt.

Duurzaamheidswinst en maatschappelijke impact

Groene financiering draait om meer dan rendement: het geld gaat naar projecten die bijdragen aan een schoner milieu, zoals duurzame energie of energiezuinige gebouwen. Voor een huishouden levert verduurzaming vaak ook een lagere energierekening op, maar hoeveel u bespaart hangt af van uw woning, de maatregel en de energieprijzen. Reken daarom na of de besparing opweegt tegen de maandlast van de lening.

Risico’s en nadelen van groene financiering

Groene financiering kent, naast de voordelen, ook nadelen. Een groenverklaring aanvragen kost tijd en een onderbouwd projectplan, en het project moet aan strenge eisen voldoen. De Regeling groenprojecten verandert: het fiscale voordeel voor groene spaarders en beleggers stopt op 1 januari 2028, en hoe het daarna verdergaat, is nog niet bekend. Ook subsidies en rentes kunnen veranderen, dus reken niet op een voordeel dat pas later wordt toegekend. En een lening blijft een lening: ook bij 0% rente moet u het geld terugbetalen, en een tegenvallende energiebesparing maakt de maandlast niet lager.

Alternatieven voor groene financiering

Naast de specifieke groene financieringsregelingen bestaan er diverse alternatieven om duurzame projecten te financieren. Alternatieve financiering is een niet-bancaire vorm die kapitaal verkrijgt zonder tussenkomst van een traditionele bank, zoals crowdfunding, peer-to-peer leningen en microkredieten. Voor beleggers met duurzaamheidsambitie zijn er ook groene obligaties en impactbeleggen. Voor de landbouwsector bestaan specifieke alternatieven, zoals pachten, grondbanken of landschapsfondsen.

Banken en andere financieringsmogelijkheden voor duurzame projecten

Banken en andere financiële instellingen bieden diverse mogelijkheden voor groene financiering. Banken zoals Triodos, ASN, Rabobank, ABN AMRO, BNG en ING financieren duurzame projecten, en veel banken hebben speciale duurzaamheidsleningen voor mkb-bedrijven die hun panden willen verduurzamen. Naast banken zijn er crowdfundingplatforms die zich specialiseren in duurzame projecten, zoals DuurzaamInvesteren.nl voor zonneparken en windenergie. Ook overbruggingsfinanciering kan een kloof dichten tussen een investering en de uitbetaling van subsidie of langlopende financiering.

Subsidies en andere ondersteuningsregelingen

Groene financiering kan profiteren van diverse subsidies en ondersteuningsregelingen voor innovatieve en duurzame investeringen. Een subsidie hoeft u meestal niet terug te betalen, zolang u aan de voorwaarden voldoet. U vindt deze regelingen bij het Rijk, provincies, gemeenten en Europese fondsen. Voor een overzicht van beschikbare subsidies en regelingen kunt u de Subsidie- en financieringswijzer van RVO raadplegen.

Financieren van duurzame mobiliteit

Groene financiering kan ook duurzame mobiliteit bereikbaar maken. Voor bedrijven kent de Regeling groenprojecten een categorie voor duurzame voertuigen met een elektrische of brandstofcelaandrijving. Particulieren financieren een elektrische auto meestal met een persoonlijke lening of via private lease; meer daarover leest u bij auto financieren. Vergelijk de rente en het JKP, en reken de totale kosten van de auto na, inclusief de lening.

Ook voor fietsen zijn er financieringsoplossingen, maar voor een elektrische fiets is lenen meestal niet nodig of verstandig: spaar liever, of kijk of uw werkgever een fietsregeling heeft. Bedrijven kunnen duurzaamheidsleningen krijgen voor elektrische voertuigen of om hun wagenpark te verduurzamen.

Geld lenen bij ING voor groene projecten

ING biedt groenfinanciering voor zakelijke projecten: een lening met rentekorting voor duurzame investeringen die een positief effect hebben op natuur en milieu en die een groenverklaring krijgen. Net als bij andere groenfondsen geldt de ondergrens van de regeling: projecten van minimaal € 25.000. Voor particulieren biedt ING een persoonlijke lening; de voorwaarden leest u bij geld lenen bij ING. Vraag bij de bank na of er voor verduurzaming een rentekorting geldt.

Overzicht van geld lenen opties voor groene investeringen

Voor groene investeringen van particulieren zijn er deze leningen:

Voor zonnepanelen of een warmtepomp vindt u meer informatie bij lening voor zonnepanelen en warmtepomp financieren. Houd er rekening mee dat bij elke lening de kredietverstrekker beoordeelt of u de maandlast kunt dragen, en dat de rente alleen aftrekbaar is als de lening voldoet aan de voorwaarden voor een eigenwoningschuld.