Mag je zomaar een crowdfunding starten?

Ja, u mag in principe een crowdfunding starten, maar welke regels gelden, hangt af van de vorm. Een donatie- of beloningscampagne mag iedereen starten, als particulier of als organisatie. Wilt u geld ophalen dat u terugbetaalt (een lening) of waarvoor investeerders aandelen krijgen, dan kan dat alleen als onderneming via een platform met een vergunning onder de Europese crowdfundingverordening. Ontvangt u als particulier donaties, dan kunt u schenkbelasting moeten betalen als één gever u meer dan € 2.769 (2026) geeft. Op deze pagina leest u wie een campagne kan starten, welke regels gelden en wat de voorbereiding inhoudt.

Wat is crowdfunding en hoe werkt het?

Crowdfunding is een financieringsmethode waarbij u geld ophaalt bij het publiek. Letterlijk betekent het ‘financiering door de menigte’. Veel mensen leggen elk een relatief klein bedrag in, en samen vormen ze het bedrag dat nodig is voor een persoon, bedrijf of project.

Het werkt meestal via online crowdfundingplatforms. Er zijn vier vormen:

Voor veel ondernemers is crowdfunding een uitkomst als een banklening geen optie is. Een starter die een innovatief product wil lanceren zonder onderpand, vindt hier bijvoorbeeld een weg. Wilt u zelf geld lenen via crowdfunding als particulier, lees dan crowdfunding lening.

Mag iedereen een crowdfunding starten zonder toestemming?

Een donatie- of beloningscampagne kunt u zonder vergunning starten, als particulier of als organisatie. Voor lening- en aandelencrowdfunding ligt dat anders: het aanbieden van zulke crowdfundingdiensten binnen de EU vereist een vergunning.

Sinds 10 november 2021 geldt de Europese crowdfundingverordening (ECSP), met een overgangsperiode tot 10 november 2023. Een platform voor zakelijke leningen of aandelen heeft sindsdien een vergunning nodig van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of een andere Europese toezichthouder. De verordening geldt voor projecten tot € 5 miljoen per projecteigenaar per twaalf maanden, en niet voor projecteigenaren die consument zijn. Voor elk project stelt de projecteigenaar een essentiële-beleggingsinformatieblad op, dat het platform controleert. Haalt u zonder platform geld op bij het publiek dat u moet terugbetalen, dan kan dat onder het verbod van artikel 3:5 Wft vallen (het aantrekken van opvorderbare gelden), tenzij er een uitzondering geldt.

Welke wettelijke regels en voorwaarden gelden voor crowdfunding?

De wettelijke regels en voorwaarden voor crowdfunding hangen af van het type dat u kiest. Donatie- en beloningscampagnes kennen weinig wettelijke vereisten; de voorwaarden van het platform zijn dan vooral bepalend. Crowdfunding met leningen en aandelen valt onder de Europese crowdfundingverordening en het toezicht van de AFM.

Die regels beschermen vooral de investeerders. Volgens de AFM moet een platform een beginnende belegger een kennistoets laten doen en een simulatie van hoeveel verlies hij kan dragen, en heeft een investeerder vier dagen bedenktijd. Als ondernemer moet u daarom rekening houden met duidelijke informatie over risico's en voorwaarden. Controleer altijd of een crowdfundingplatform een vergunning heeft, in het register van de AFM of bij de toezichthouder van het land waar het platform zit.

Hoe start je een crowdfunding? Stappenplan voor particulieren en bedrijven

Het starten van een crowdfundingcampagne, zowel voor particulieren als bedrijven, volgt een aantal duidelijke stappen. Ondernemers kunnen zich daarnaast voorbereiden met de informatie van de KVK over crowdfunding.

1. Maak een gedetailleerd plan en bepaal uw doel. Kies uw doel en bepaal hoeveel geld u nodig heeft. Bij lening- of aandelencrowdfunding hoort daar een ondernemingsplan bij. Maak een duidelijke presentatie van het project, vaak met beeldmateriaal, een video en tekst.
2. Bedenk de terugbetaalwijze of beloningen. Bij een lening legt u rente en aflossing vast, bij een beloningscampagne wat gevers krijgen.
3. Kies een geschikt crowdfundingplatform. Elk platform heeft eigen voorwaarden, doelgroepen en kosten. Voor leningen en aandelen moet het platform een vergunning hebben.
4. Informeer uw netwerk en deel uw plannen. Begin bij vrienden, familie en klanten; een campagne met een goede start trekt vaak meer anderen aan.
5. Start de campagne. Presenteer uw projectidee publiek, voer campagne en reageer op vragen.
6. Houd contact met gevers en investeerders. Blijf hen informeren over de voortgang van uw project. Bij een lening betaalt u rente en aflossing zoals afgesproken; zie moet je crowdfunding terugbetalen.

Gaat het om een inzamelingsactie met donaties, lees dan ook crowdfunding donaties.

Zijn er kosten en belastingregels verbonden aan crowdfunding?

Crowdfunding brengt kosten en belastingregels met zich mee. De kosten voor een projecteigenaar bestaan uit vergoedingen aan het platform, die per platform verschillen.

De exacte kosten hangen af van het gekozen platform, de complexiteit van het project en het opgehaalde bedrag.

De fiscale gevolgen verschillen per vorm:

• Donaties aan een particulier zijn schenkingen. Volgens de Belastingdienst kijkt u per gever: blijft het totaal van één gever onder de jaarlijkse vrijstelling (€ 2.769 in 2026), dan betaalt u daarover geen schenkbelasting. Houd per schenking het bedrag, de datum, het rekeningnummer en de naam van de gever bij; zonder die administratie ziet de Belastingdienst alle donaties samen als één schenking. Aangifte doet u vóór 1 maart na het jaar van de schenking.
• Beloningen en opbrengsten voor een ondernemer horen bij de omzet en de winst van het bedrijf.
• Leningen zijn voor het bedrijf een schuld; de betaalde rente is voor een onderneming een kostenpost.

Laat u bij twijfel adviseren door een belastingadviseur; dat raadt ook de Belastingdienst aan.

Hoe wordt gecontroleerd of het opgehaalde geld correct wordt besteed?

De controle op de besteding van opgehaald crowdfundinggeld verschilt per vorm en per platform. De ontvanger moet het geld besteden aan het project waarvoor het is opgehaald. Sommige platforms hebben een vorm van bestedingscontrole ingebouwd, zoals het inleveren van bonnen of facturen, of afspraken met investeerders.

Wettelijk zijn er alleen beperkte controles verplicht. Volgens de AFM controleert een platform bij lening- en aandelencrowdfunding of het informatieblad volledig, juist en duidelijk is, maar doet het verder alleen minimale controles op het project. Bij donatiecrowdfunding is er geen toezicht van de AFM. Hoewel niet alle bestedingen strikt worden gecontroleerd, bent u als ontvanger altijd verantwoordelijk voor de juiste besteding van het geld.

Welke crowdfundingplatforms zijn geschikt en waar moet je op letten?

Het kiezen van een geschikt crowdfundingplatform betekent de selectie van een platform dat het beste past bij het type en doel van uw project. Een platform voor donaties werkt anders dan een platform voor zakelijke leningen of aandelen, en elk platform heeft een eigen publiek.

Let bij de keuze op:

• de vorm van crowdfunding die het platform aanbiedt, en voor leningen en aandelen: heeft het een vergunning?
• de kosten, zoals plaatsingskosten en het percentage van het opgehaalde bedrag;
• het minimum- en maximumbedrag en de looptijd van de campagne;
• wat er gebeurt als u het doelbedrag niet haalt;
• de branche en het publiek waarop het platform zich richt.

Vergelijk de voorwaarden en kosten van meerdere platforms. Een goede voorbereiding is hierbij essentieel. Bij vastgoed gelden extra aandachtspunten; lees daarover crowdfunding voor vastgoedprojecten.

Alternatieven voor crowdfunding bij het zoeken van financiering

Wanneer u financiering zoekt, zijn er naast crowdfunding diverse alternatieven beschikbaar. Een bancaire lening is een traditioneel alternatief voor crowdfunding. Maar er zijn ook minder bekende mogelijkheden die u kunt overwegen.

Voor ondernemers zijn factoring, financial lease en leverancierskrediet alternatieven. Online aanbieders van zakelijk krediet vormen een andere financieringsvorm, net als financiering via particuliere investeerders. Voor particulieren zijn de belangrijkste alternatieven sparen, een persoonlijke lening of lenen van familie of vrienden.

Financieringsopties voor een klein bedrag direct op je rekening

Crowdfunding kan een financieringsoptie zijn waarbij veel mensen kleine bedragen inleggen voor een project. Investeerders kunnen vaak al met een klein bedrag meedoen. Een campagne kost wel tijd: u moet het project voorbereiden, publiek werven en de campagne laten lopen voordat er geld binnenkomt. Dat maakt crowdfunding minder geschikt als u op korte termijn een klein bedrag nodig heeft. Het is vooral interessant voor zzp’ers en ondernemers die financiering zoeken zonder starterskapitaal of banklening, of voor een project met een duidelijk verhaal. Wilt u een klein bedrag lenen direct op je rekening, dan zijn er andere opties dan crowdfunding.

Zakelijke leningen voor starters als alternatief voor crowdfunding

Zakelijke leningen zijn een alternatief voor crowdfunding, vooral als u een startende ondernemer bent. Ondernemers kiezen vaak voor crowdfunding als ze geen banklening krijgen, of als ze geen lang trackrecord of onderpand hebben. Soms kiezen ze crowdfunding omdat het voordeliger kan zijn dan een bancaire lening, of omdat ze met de campagne ook klanten werven.

Toch zijn er ook mogelijkheden voor een zakelijke lening voor starters. Een starter kan een zakelijke lening krijgen als het bedrijf goede vooruitzichten heeft en een sterk ondernemingsplan toont. Zelfs zonder jaarcijfers is dit mogelijk, mits u een duidelijk en realistisch ondernemingsplan en een goed onderbouwd financieel plan heeft. Een KVK-inschrijving is hierbij een vereiste. Voor veel starters met een solide plan is een zakelijke lening dus een haalbare optie naast crowdfunding.