DUO lening aftrekbaar bij belasting: wat je moet weten

Een DUO lening kan onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar zijn bij de belasting, specifiek voor uw vermogen in box 3. De rente op een studieschuld bij DUO is echter niet aftrekbaar van uw inkomen in box 1. De studieschuld zelf telt wel als schuld in box 3: van uw totale schulden telt het deel boven de drempel van € 3.800 (2026, of € 7.600 met een fiscaal partner) mee. Dat levert alleen voordeel op als uw bezittingen boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 uitkomen. Een studieschuld die nog kan worden omgezet in een gift, zoals een prestatiebeurs tijdens uw studie, telt niet mee. Op deze pagina leest u precies hoe dit werkt, met een rekenvoorbeeld.

Wat is een DUO lening en hoe werkt de studieschuld?

Een DUO lening is een studentenlening die onderdeel is van de studiefinanciering. Het is een bedrag dat u leent bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Hoe de DUO lening werkt, leest u op een aparte pagina. Deze studielening is een veelvoorkomende lening onder jongeren in Nederland.

De studieschuld werkt als een rentedragende lening. DUO berekent de rente jaarlijks over de totale schuld. Voor de terugbetaling berekent DUO een maandelijks bedrag op basis van uw inkomen en dat van een eventuele partner, wat ook wel draagkracht wordt genoemd. DUO vraagt hiervoor uw gezamenlijke inkomen op bij de Belastingdienst. U betaalt de lening volledig af in 15 of 35 jaar, afhankelijk van uw aflosplan. DUO kan het maandbedrag aanpassen aan uw financiële situatie, wat flexibiliteit biedt. Als uw inkomen onder een bepaalde grens komt, kan DUO het maandbedrag verlagen of zelfs op nul zetten. U kunt de studieschuld ook in één keer aflossen. Bij overlijden wordt de studieschuld altijd kwijtgescholden.

Telt studiefinanciering als inkomen?

Nee, studiefinanciering is geen inkomen voor de belasting. Dat geldt voor de studielening, want die moet u terugbetalen, en ook voor de basisbeurs en de aanvullende beurs. U geeft ze dus niet op in box 1 van uw belastingaangifte. Voor toeslagen, zoals zorgtoeslag of huurtoeslag, telt studiefinanciering volgens de Wet studiefinanciering evenmin mee: de Belastingdienst noemt haar, net als een studielening, bij de inkomens die niet meetellen voor het toetsingsinkomen.

Wat wel als inkomen telt, is wat u naast uw studie verdient, bijvoorbeeld met een bijbaan. Dat loon geeft u op in box 1. Is er loonheffing ingehouden, dan krijgt u die met een aangifte vaak (deels) terug. Fiscaal speelt uw studiefinanciering pas een rol als schuld: de studieschuld hoort in box 3, zoals hieronder staat.

Is de DUO studieschuld aftrekbaar bij de belastingaangifte?

De DUO studieschuld is aftrekbaar bij de belastingaangifte, maar alleen van uw vermogen in box 3. De rente op deze schuld is niet aftrekbaar. Uw studieschuld telt mee als een schuld in box 3. In veel gevallen is een DUO-schuld opneembaar als schuld in box 3. U mag deze schuld aftrekken van uw vermogen, wat kan leiden tot minder of geen vermogensrendementsheffing. Van uw totale schulden telt alleen het deel boven de drempel mee: in 2026 € 3.800, of € 7.600 met een fiscaal partner. Een studieschuld die nog kan worden omgezet in een gift, geeft u niet op (Belastingdienst). De Belastingdienst krijgt uw studieschuldgegevens niet automatisch van DUO. U vindt het schuldsaldo voor de belastingaangifte in Mijn DUO, onder ‘Mijn schulden’ bij ‘Schuldhistorie’. Het exacte bedrag op de peildatum staat daar ook vermeld.

Hoe geef je de DUO lening correct op in je belastingaangifte?

U vult uw DUO lening in de belastingaangifte in bij de schulden in box 3. Het bedrag hiervoor haalt u uit Mijn DUO, onder ‘Mijn schulden’ bij ‘Schuldhistorie’. Daar staat de hoogte van uw schuld op 31 december; dat is hetzelfde bedrag als op 1 januari, de peildatum voor box 3. DUO stuurt niet standaard een jaaropgave, omdat de meeste mensen hun studieschuld niet hoeven op te geven. Heeft u een recenter overzicht nodig, dan kunt u dat bij DUO opvragen via het online contactformulier; het staat dan binnen 5 werkdagen in Mijn DUO. Voor de specifieke invulinstructies en de meest actuele informatie raadpleegt u de website van de Belastingdienst.

Stappenplan: studieschuld in de belastingaangifte

1. Kijk of het zin heeft: heeft u bezittingen boven het heffingsvrij vermogen? Zo niet, dan betaalt u geen box 3-belasting en hoeft u uw studieschuld niet op te geven.
2. Zoek het bedrag van uw studieschuld op in Mijn DUO, inclusief opgebouwde rente.
3. Gebruik de stand op 1 januari van het belastingjaar.
4. Vul het bedrag zelf in. Staat er in de vooraf ingevulde aangifte al een bedrag, controleer dan of het klopt.
5. Geef de studieschuld op bij het onderdeel ‘Schulden’ in box 3. Een studieschuld die nog kan worden omgezet in een gift, geeft u niet op.
6. Heeft u een fiscale partner? Dan kunt u de bezittingen en schulden onderling verdelen op de manier die fiscaal het gunstigst is.

Invloed van de DUO studieschuld op je vermogen in box 3

Een studielening bij DUO heeft invloed op uw vermogen in box 3. Uw studieschuld bij DUO telt mee als een schuld in box 3 en valt onder aftrekbare leningen. U kunt uw studieschuld in mindering brengen op uw Box 3-vermogen.

Van uw totale schulden telt alleen het deel boven de drempel mee: in 2026 € 3.800 per persoon, of € 7.600 voor fiscale partners. Het opnemen van uw DUO-schuld in box 3 kan leiden tot een lager vermogen, waardoor u geen of minder vermogensrendementsheffing betaalt.

Voor de meeste mensen is dit een welkome verlaging van de belastingdruk. Verrekening van uw studieschuld in box 3 is alleen nuttig als uw totale bezittingen hoger zijn dan het heffingsvrije vermogen. Aftrekbare schulden in box 3 verminderen immers uw belastbare vermogen.

Rekenvoorbeeld: studieschuld in box 3 (2026)

Stel, u heeft geen fiscaal partner, € 100.000 spaargeld en een studieschuld van € 25.000 op 1 januari 2026. De Belastingdienst rekent in 2026 met 1,28% voor banktegoeden, 2,70% voor schulden, een heffingsvrij vermogen van € 59.357 en een tarief van 36% (Belastingdienst).

In dit voorbeeld scheelt het opgeven van de studieschuld ongeveer € 124 box 3-belasting. Heeft u minder dan € 59.357 aan bezittingen, dan betaalt u geen box 3-belasting en maakt de studieschuld fiscaal niets uit.

Voorwaarden en drempelbedragen voor aftrek van studieschulden

De aftrek van studieschulden in box 3 kent specifieke voorwaarden en drempelbedragen. Uw studieschuld bij DUO telt in box 3 alleen mee voor zover uw totale schulden hoger zijn dan de drempel van € 3.800 (of € 7.600 met een fiscaal partner) in 2026. Een studieschuld is een schuld die in mindering mag worden gebracht op het vermogen. Het deel van schulden dat in box 3 wordt aangegeven, inclusief studieschulden, is aftrekbaar als het uitkomt boven de drempel, volgens de Belastingdienst. Het totaalbedrag van de studieschuld dat aftrekbaar is, omvat ook de opgebouwde rente. U geeft het totaalbedrag van uw studieschuld op zoals deze op 1 januari van het belastingjaar was, inclusief de opgebouwde rente.

De rente voor studieschulden is niet fiscaal aftrekbaar, zoals de Belastingdienst aangeeft. Ook de aftrek van studiekosten helpt niet: die is sinds 1 januari 2022 afgeschaft. Ter illustratie: in 2014 lag de schuldendrempel voor aftrek in Box 3 nog op € 2.900.

Welke impact heeft de DUO lening op je hypotheekmogelijkheden?

Een DUO-schuld zorgt ervoor dat u minder kunt lenen voor een hypotheek; meer daarover leest u op de pagina over studieschuld en hypotheek. Hypotheekaanbieders baseren de berekening van de maximale hypotheek meestal op het maandelijks terug te betalen bedrag aan DUO. Dit termijnbedrag voor rente en aflossing van uw studielening beïnvloedt dus direct hoeveel u kunt lenen. Bij de hypotheekberekening kijken ze naar uw actuele studieschuld, de rente en de resterende looptijd van uw DUO-lening.

Het maandbedrag van uw DUO lening hangt af van de hoogte van de schuld, de duur van de aflosfase en de rente. Extra aflossen op uw studieschuld leidt tot lagere maandlasten bij DUO en een hogere maximale hypotheek, zo stelt de Rijksoverheid. Een woningkoper met studieschuld kan daardoor meer lenen voor een hypotheek. Sinds 1 januari 2024 rekenen hypotheekverstrekkers met de werkelijke maandlast die u aan DUO betaalt, niet meer met een percentage van de oorspronkelijke schuld. Studenten die lenen onder de nieuwe voorwaarden met een aflossingstermijn van 35 jaar kunnen zelfs een iets hogere maximale hypotheek krijgen.

Alternatieven en vervolgstappen bij studieschuld en belasting

Als u uw studieschuld bent vergeten op te geven bij de belastingaangifte, kunt u alsnog belastingvoordelen ontvangen. U dient hiervoor een verzoek tot ambtshalve vermindering in binnen vijf jaar na het betreffende belastingjaar. Het niet opgeven van uw studieschuld kan leiden tot een hoger vermogen waarover u belasting betaalt.

Een belangrijke vervolgstap is het overwegen van extra aflossingen op uw studieschuld. Studieschuldhouders kunnen kiezen voor extra tussentijds aflossen, of zelfs direct starten met terugbetalen. Versneld aflossen van uw studieschuld levert financiële voordelen op, zoals een vermindering van rentebetalingen en een besparing op lange termijn. Dit kan financieel voordeliger zijn dan spaargeld laten staan, vooral als de rente op uw studieschuld hoger is dan de spaarrente. Bovendien kan een deel aflossen van de studieschuld uw maximale hypotheek verhogen, omdat dit uw maandlasten verlaagt en uw leencapaciteit vergroot.

DUO lening verhogen: mogelijkheden en aandachtspunten

U kunt uw studiefinanciering aanvullen met een extra lening bij DUO; hoe dat gaat, leest u bij DUO lening verhogen. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) beslist of uw lening verhoogd wordt, en neemt hierover binnen acht weken een besluit na ontvangst van uw formulier en bewijsstukken. De hoogte van uw maximale leenbedrag kunt u berekenen met de Rekenhulp studiefinanciering van DUO, die kijkt naar uw uitgaven en inkomsten. Voor een levenlanglerenkrediet hangt de hoogte van het krediet af van het collegegeld.

Een DUO lening is een rentedragende lening met een voordelige rente, opgebouwd uit studiekosten. U leent maximaal bij DUO als u in aanmerking komt voor een beurs of tegemoetkoming in studiekosten. DUO berekent een aanvullende beurs op basis van ouderlijk inkomen, waarbij het inkomen van twee jaar terug wordt bekeken. Wanneer DUO een aanvullende beurs verrekent, boekt het ook bedragen van berekende aanvullende beurzen af. Is de DUO-lening niet voldoende, dan is een lening bij een bank of kredietverstrekker meestal duurder, en die wordt bij het BKR geregistreerd. Lees daarom eerst over geld lenen als student en over studieschuld en BKR.