Wat is de leenfase bij een lening voor hbo of universiteit?

De leenfase bij een lening voor hbo of universiteit is de periode van 3 jaar na uw beursperiode waarin u bij DUO alleen nog kunt lenen, zonder basisbeurs of aanvullende beurs. Bij een 4-jarige hbo- of universitaire opleiding krijgt u 7 jaar studiefinanciering: de eerste 4 jaar een basisbeurs en eventueel een aanvullende beurs, daarna 3 jaar leenfase (DUO). In de leenfase is de rentedragende lening in 2026 maximaal € 1.213,95 per maand, met het collegegeldkrediet daarbovenop (DUO). Het studentenreisproduct krijgt u de eerste 5 jaar. Wat u in de leenfase leent, is studieschuld die u na uw studie met rente terugbetaalt.

Na uw studie volgt de aanloopfase van 2 jaar, waarin terugbetalen nog niet verplicht is. De aflosfase begint 2 jaar nadat uw recht op studiefinanciering stopt en duurt maximaal 35 jaar (DUO). In de aanloopfase wordt wel rente berekend over de studieschuld, en vanaf de start van de aanloopfase zet DUO de rente telkens voor 5 jaar vast. U kunt al beginnen met aflossen in de aanloopfase of zelfs tijdens uw studie als u geld overhoudt. HBO- en WO-studenten die in het huidige stelsel studeren, betalen rente over hun studielening.

Definitie en uitleg van de leenfase in studiefinanciering

De leenfase is het deel van uw studiefinanciering waarin u alleen nog een rentedragende lening krijgt. Studenten in het hoger onderwijs krijgen eerst, voor de officiële duur van hun opleiding, een prestatiebeurs: de basisbeurs, eventueel een aanvullende beurs en het studentenreisproduct. Daarna volgt de leenfase van 3 jaar, met alleen de mogelijkheid van een rentedragende lening en collegegeldkrediet.

Het bedrag dat u leent, kunt u maandelijks aanpassen in Mijn DUO. Wat u in de leenfase leent, telt op bij de studieschuld die u tijdens de beursperiode al heeft opgebouwd met de gewone lening. Een belangrijke nuance is dat u in de laatste drie jaar van uw studiefinanciering alleen nog kunt lenen zonder basis- of aanvullende beurs. De studielening biedt u budget voor uw studententijd, zodat u zich kunt richten op uw studie.

Wanneer begint en eindigt de leenfase?

De leenfase van uw studielening voor hbo of universiteit begint na afloop van de prestatiebeursperiode. Voor een 4-jarige studie start deze fase specifiek na de eerste vier jaar studiefinanciering. Deze leenfase heeft een maximale duur van drie jaar, wat neerkomt op 36 maanden. Duurt uw opleiding officieel langer dan 4 jaar, dan krijgt u langer beurs en volgt de leenfase daarna.

In totaal kunt u lenen voor de duur van uw opleiding plus drie jaar. Voor een 4-jarige hbo- of universitaire studie betekent dit een totale studiefinancieringsduur van zeven jaar. U moet uw studiefinanciering binnen tien jaar gebruiken. Deze termijn van tien jaar begint vanaf de eerste maand dat u studiefinanciering ontvangt. Leenmaanden die u binnen die tien jaar niet gebruikt, vervallen.

Maximale leenbedragen en voorwaarden tijdens de leenfase

De maximale bedragen voor hbo en universiteit stelt DUO elk jaar vast. Dit zijn de maximale bedragen per maand in 2026 (DUO):

De hoogte van de aanvullende beurs hangt af van het inkomen van uw ouder(s). Voor deze aanvullende beurs maakt het overigens niet uit of u thuiswonend of uitwonend bent.

Het maximale leenbedrag van de studielening hangt dus af van de fase waarin u zit: in de beursperiode leent u naast uw beurs, in de leenfase kunt u een veel hoger bedrag lenen omdat de beurzen wegvallen. Voor collegegeldkrediet geldt dat de hoogte maximaal het te betalen collegegeld is, afhankelijk van het soort collegegeld. Hoeveel u in totaal kunt lenen, leest u bij maximaal lenen bij DUO.

Voor gedetailleerde en actuele informatie over studiefinanciering en leenbedragen kunt u de website van de Rijksoverheid raadplegen.

Rente en terugbetalingsregels van de rentedragende lening

Zolang u studeert, stelt DUO het rentepercentage elk jaar opnieuw vast. In 2026 is de rente 2,33% voor wie onder de terugbetalingsregels SF35 valt; in 2025 was dat 2,57% (DUO). SF35 geldt voor bijna alle huidige hbo- en wo-studenten: iedereen die vanaf studiejaar 2015-2016 voor het eerst studiefinanciering kreeg voor hbo of universiteit, en iedereen die vanaf studiejaar 2023-2024 voor het eerst studiefinanciering kreeg.

Na uw studie gelden deze regels (DUO):

• Rente: vanaf de start van de aanloopfase wordt de rente telkens voor 5 jaar vastgezet.
• Aanloopfase: 2 jaar waarin u nog niet hoeft terug te betalen; de rente loopt wel door.
• Aflosfase: maximaal 35 jaar.
• Draagkracht: u betaalt nooit meer dan 4% van uw inkomen boven de draagkrachtvrije voet.

Een langere terugbetalingsperiode kan uw maandlasten verlagen, maar u betaalt dan over de gehele looptijd meer rente. Extra aflossen mag altijd.

Verschil tussen leenfase, basisbeurs en aanvullende beurs

De leenfase, basisbeurs en aanvullende beurs zijn cruciale onderdelen van studiefinanciering voor hbo- en universiteitsstudenten. Het belangrijkste verschil is dat u tijdens de leenfase alleen nog een lening kunt aanvragen, zonder recht op een basisbeurs of aanvullende beurs. Studenten in de leenfase zijn studenten die geen recht meer hebben op deze beurzen. De basisbeurs is er voor alle studenten met studiefinanciering en is per september 2023 opnieuw ingevoerd; het bedrag hangt af van uw woonsituatie. De aanvullende beurs is daarentegen afhankelijk van het inkomen van uw ouders.

Deze aanvullende beurs is specifiek bedoeld voor studenten wiens ouders minder kunnen bijdragen aan de studiekosten. Net als de basisbeurs is het een prestatiebeurs die een gift wordt als u binnen tien jaar afstudeert. Een lening, zoals die in de leenfase, is altijd een terug te betalen schuld. De maximale rentedragende lening kan in de leenfase oplopen tot € 1.213,95 per maand, wat hoger is dan voor studenten die nog recht hebben op een beurs.

Collegegeldkrediet en andere aanvullende financieringsmogelijkheden

Collegegeldkrediet is een extra lening die u kunt afsluiten voor uw collegegeld. Dit krediet is specifiek bedoeld voor de betaling van collegegeld voor hbo- en wo-studenten. Het collegegeldkrediet is een optioneel onderdeel van de studiefinanciering voor hbo en universiteit, en kunt u ook in de leenfase krijgen, bovenop de gewone lening. Wat het verschil tussen een lening en collegegeldkrediet is, leest u in een apart artikel.

U kunt dit collegegeldkrediet zelf aanvragen via Mijn DUO. De aanvraag van collegegeldkrediet verloopt via MijnDUO en kan tegelijk met de rest van studiefinanciering worden aangevraagd. Het bedrag van het collegegeldkrediet mag niet hoger zijn dan het collegegeld dat u moet betalen.

Maar wat als u meer nodig heeft dan alleen het collegegeld? Stel, u studeert hbo en uw ouders kunnen minder bijdragen aan uw studiekosten. Dan kunt u, als u geen of minder aanvullende beurs ontvangt, een extra bedrag lenen bovenop de gewone rentedragende lening. Dit extra leenbedrag helpt om het ontbrekende deel te financieren. Een andere mogelijkheid, als u geen recht meer heeft op studiefinanciering, is het levenlanglerenkrediet. Volgens de rijksoverheid leent u daarmee voor maximaal vijf keer het wettelijke collegegeld of lesgeld. Het collegegeldkrediet is een manier om uw studiekosten te spreiden, mits u de voorwaarden goed begrijpt.

Hoe bereken je je maximale lening en terugbetaling?

Uw maximale lening per maand volgt uit de tabel hierboven: in de leenfase is dat in 2026 € 1.213,95, plus het collegegeldkrediet. Uw maandbedrag voor de terugbetaling berekent DUO zelf, bij de start van de aflosfase: de studieschuld inclusief opgebouwde rente, verdeeld over maximaal 35 jaar.

Een rekenvoorbeeld: is uw studieschuld bij de start van de aflosfase € 30.000 en zou de rente 35 jaar lang 2,33% blijven, dan betaalt u ongeveer € 104,53 per maand, in totaal zo'n € 43.900. Bij een schuld van € 20.000 is dat ongeveer € 69,69 per maand. Omdat DUO de rente telkens voor 5 jaar vastzet, kan het werkelijke bedrag afwijken. Verdient u weinig, dan betaalt u door de draagkrachtregeling minder, soms zelfs niets.

Uw studieschuld heeft ook invloed op de berekening van een maximale hypotheek. Volgens rijksoverheid.nl kan de berekening van uw maximale hypotheek gebaseerd zijn op het bedrag dat u aan studieschuld moet betalen. Dit geldt zelfs tijdens een aanloopfase, draagkrachtaanpassing of aflossingsvrije periode. Een hypotheekverstrekker bepaalt uw maximale hypotheek op basis van de maandelijkse aflossing van uw studielening. Meer daarover leest u bij studieschuld en hypotheek.

Geld lenen als student: wat zijn je opties?

Als student heeft u twee hoofdmogelijkheden om geld te lenen voor uw studie. De meest bekende optie is de DUO-lening via de Dienst Uitvoering Onderwijs. Dit is een rentedragende lening die onderdeel is van uw studiefinanciering. U kunt deze lening aanvragen als aanvulling op uw beurs of, in de leenfase, als enige studiefinanciering.

Daarnaast kunt u geld lenen bij een bank of kredietverstrekker. Dit is een optie als u niet voldoet aan de DUO-voorwaarden, of als de DUO-lening onvoldoende is. Twee typen consumptief krediet zijn dan mogelijk: een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Een lening bij een bank of kredietverstrekker levert wel een BKR-registratie op en is vrijwel altijd duurder dan de DUO-lening. Deze leningen zijn vaak inkomensafhankelijk en minder geschikt als u een wisselend inkomen heeft, bijvoorbeeld door een bijbaan. Meer over de mogelijkheden leest u bij geld lenen als student.