Geld lenen met een uitkering: wat kan bij WW, bijstand, WIA en AOW?

Geld lenen met een uitkering kan alleen als de kredietverstrekker je uitkering als duurzaam inkomen ziet en de maandlast past bij wat je overhoudt. Bij AOW en pensioen, een IVA-, WAO- of Wajong-uitkering telt de uitkering volgens de leennormen volledig mee. Bij WW en bijstand houdt het meestal op: de WW stopt na een bepaalde tijd, en de bijstand laat na het levensonderhoud en de woonlasten nauwelijks ruimte om af te lossen. Op deze pagina lees je hoe een kredietverstrekker een uitkering beoordeelt, wat dat per uitkering betekent en welke hulp er is als lenen geen optie is.

Hoe beoordeelt een kredietverstrekker een uitkering?

Een kredietverstrekker moet nagaan of een lening verantwoord is, en mag je geen lening geven die je niet kunt dragen (artikel 4:34 Wft). Of je inkomen uit werk of uit een uitkering komt, maakt voor die plicht niet uit. Hij doet drie dingen:

1. BKR raadplegen. Bij een lening van meer dan € 250 kijkt hij welke leningen je al hebt en of je die op tijd betaalt (artikel 114 BGfo). Wat daar over jou staat, kun je zelf bekijken: zie BKR-registratie opvragen.
2. Je inkomen en lasten vastleggen. Boven € 1.000 moet hij je gegevens over inkomen en lasten vastleggen (artikel 113 BGfo). Een uitkering stelt hij vast met je uitkeringsspecificatie.
3. Toetsen aan de leennormen. De leennormen van de VFN, de brancheorganisatie van kredietverstrekkers, gaan uit van het bedrag dat een huishouden volgens het Nibud minimaal nodig heeft voor levensonderhoud. Alleen wat je daarna en na je woonlasten en andere leningen overhoudt, mag naar aflossing en rente.

De kern voor een uitkering staat in artikel 4.1 van de leennormen: een inkomen telt alleen mee als de kredietverstrekker kan aantonen dat het bestendig is gedurende de hele looptijd van de lening. Volgens de gedragscode van de VFN houdt hij bovendien rekening met veranderingen die je nu al kunt voorzien, zoals het einde van een uitkering of je pensioen. De leennormen zijn een minimum: een kredietverstrekker mag strenger zijn.

Welke uitkering telt mee voor een lening?

Deze tabel volgt de VFN-leennormen per 17 november 2025. Voor de meeste uitkeringen is er een eigen pagina met meer uitleg.

Of je bij het UWV zelf geld kunt lenen, lees je bij UWV geld lenen.

Geld lenen met een WW-uitkering

De WW is tijdelijk. Hoe lang je hem krijgt, hangt af van je arbeidsverleden: minimaal 3 maanden als je aan de wekeneis voldoet, en langer als je ook aan de jareneis voldoet (UWV). Een kredietverstrekker mag je WW alleen meetellen als de uitkering minstens zo lang doorloopt als de lening. De looptijd wordt dus kort, en een korte looptijd betekent een hoge maandlast. Met alleen een WW-uitkering past een lening daardoor vaak niet binnen de leennormen.

Werkt je partner, dan kan een gezamenlijke aanvraag op het inkomen van jullie samen worden beoordeeld. Wacht je nog op je eerste WW-betaling? Vraag dan eerst het UWV om een voorschot, voordat je een lening overweegt.

Geld lenen met een bijstandsuitkering

De bijstand is bedoeld als inkomen op het sociaal minimum. De leennormen gaan uit van wat een huishouden minimaal nodig heeft om van te leven. Trek je dat en je woonlasten af van een bijstandsuitkering, dan blijft er meestal weinig of niets over voor rente en aflossing. Is er geen ruimte, dan mag een kredietverstrekker geen lening geven. Dat is geen oordeel over jou: het is de rekensom die de regels voorschrijven, om te voorkomen dat een lening je in de problemen brengt.

Voor een uitgave die je echt niet kunt uitstellen, zijn er wel andere routes. Die staan verderop: bijzondere bijstand en een sociale lening bij de kredietbank.

Geld lenen met een WIA-, WAO- of Wajong-uitkering

Een IVA-uitkering, een WAO-uitkering en de Wajong tellen volgens de leennormen volledig mee. Dat zijn uitkeringen die in de regel lang doorlopen. Of je kunt lenen, hangt dan af van hetzelfde als bij een salaris: de hoogte van je inkomen, je woonlasten, je andere leningen en je BKR-registratie.

Bij een WGA-uitkering ligt het anders. Die telt alleen mee als de kredietverstrekker onderbouwt dat de uitkering de hele looptijd doorloopt. Hoe dat voor jouw WGA uitpakt, verschilt per situatie en per kredietverstrekker. Hetzelfde geldt voor een Ziektewet-uitkering.

Geld lenen met AOW en pensioen

AOW en pensioen tellen volledig mee, omdat ze levenslang doorlopen. Ben je nog niet met pensioen, maar loopt de lening door na je AOW-leeftijd? Dan moet de kredietverstrekker rekenen met je inkomen na pensionering, dat meestal lager is (leennormen, artikel 4.2). Vraag je vanaf je 58e een doorlopend krediet zonder vaste einddatum aan, dan weegt je inkomen na pensionering ook mee.

Wanneer is lenen met een uitkering geen goed idee?

Ook als een kredietverstrekker ja zegt, is een lening niet altijd verstandig. Wees extra voorzichtig als:

• je wilt lenen om de vaste lasten of boodschappen van deze maand te betalen. Dan is er een structureel tekort, en een lening maakt dat na een paar maanden groter. Het Nibud raadt af om geldproblemen op te lossen door te lenen;
• je al achterloopt met betalen, of je BKR-overzicht een codering heeft. Een extra lening lost dat zelden op. Lees bij schulden aflossen met een lening wanneer samenvoegen kan en waar je gratis hulp krijgt als dat niet zo is;
• je uitkering binnen de looptijd kan veranderen, bijvoorbeeld door een herkeuring, of doordat een loongerelateerde uitkering overgaat in een andere uitkering;
• een aanbieder je vraagt om vooraf te betalen, of je via WhatsApp of een privé-e-mailadres benadert. Volgens de AFM is dat meestal fraude.

Kun je wel lenen, vergelijk dan op het jaarlijks kostenpercentage (JKP) in de rentevergelijking, en kies de kortste looptijd waarvan de maandlast past.

Heb je al een lening en lukt het betalen niet meer, bijvoorbeeld omdat je uitkering lager is dan je loon? Neem dan meteen contact op met je kredietverstrekker. Misschien is een betalingsregeling of oversluiten mogelijk, en je voorkomt dat de schuld oploopt door incasso- en deurwaarderskosten (AFM).

Alternatieven: bijzondere bijstand, kredietbank en schuldhulp

Past een lening niet, of wil je liever niet lenen? Dan zijn dit de routes die er wel zijn:

• Regelingen en toeslagen die je nog niet gebruikt. Met een laag inkomen heb je mogelijk recht op toeslagen, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen of een individuele inkomenstoeslag van de gemeente (Rijksoverheid). Op Geldfit check je gratis welke regelingen je nog kunt aanvragen.
• Bijzondere bijstand. Voor kosten die aantoonbaar, onvoorzien en noodzakelijk zijn, die je niet zelf kunt betalen en die niet op een andere manier worden vergoed. De gemeente beslist of je het krijgt, en of het een gift of een lening is (Rijksoverheid). Rijksoverheid noemt als voorbeelden de kosten van een operatie, rechtsbijstand of een verhuizing.
• Een sociale lening bij de kredietbank. Kredietbanken, ook wel sociale banken, werken zonder winstoogmerk. Ze kunnen een sociale lening geven aan mensen met een inkomen tot 130% van het bruto minimumloon, of aan mensen die elders niet op redelijke voorwaarden kunnen lenen. Bijvoorbeeld voor woninginrichting of een opleiding. De lening past bij je draagkracht, wordt meestal binnen 60 maanden terugbetaald, en de aflossing mag je niet onder de beslagvrije voet brengen (NVVK). Nederland telt 23 kredietbanken; je gemeente weet welke voor jouw woonplaats werkt. Hoe het werkt, lees je bij gemeentelijke kredietbank.
• Gratis hulp bij schulden. Heb je al achterstanden, dan is de gemeente verplicht je te helpen, en daar mag nooit geld voor worden gevraagd (Nibud). Bij Geldfit kun je ook anoniem je vraag stellen. Wil je eerst alleen je verhaal kwijt, dan kun je gratis bellen met Hulp bij Geldzorgen: 0800-8115.