115.000 huishoudens in problematische schulden: dit vergroot de kans

In 2025 stroomden ongeveer 115.000 huishoudens de geregistreerde problematische schulden in, 1,5% van alle huishoudens. Dat meldde het CBS op 24 september, op basis van onderzoek met het ministerie van Binnenlandse Zaken en ICTU. In 2024 waren het nog 139.000 huishoudens (1,9%). De kans om in de schulden te komen is niet voor iedereen gelijk: na een faillissement van het eigen bedrijf kreeg 8,6% problematische schulden, na een rechtszaak 7,2% en na een scheiding of relatiebreuk 2,8%, tegen 1,1% van alle huishoudens in datzelfde jaar.

Wat is een geregistreerde problematische schuld?

Het CBS telt alleen schulden die ergens geregistreerd staan. Volgens het dashboard Schuldenproblematiek in beeld gaat het onder meer om een Wsnp-traject, een schuldregeling of betalingsachterstand bij BKR, minstens zes maanden onbetaalde zorgpremie, een studieschuld bij DUO met minstens drie maanden achterstand (vanaf € 270), toeslagschulden van 27 maanden of langer, belastingaanslagen van 15 maanden of langer en vorderingen van gemeente, UWV, SVB of CAK die 36 maanden of langer openstaan. Instroom betekent in de woorden van het CBS dat een huishouden in dat jaar problematische schulden kreeg. Schulden die nergens geregistreerd staan, bijvoorbeeld bij familie, blijven buiten beeld.

Na welke gebeurtenissen is de kans het grootst?

Voor de gebeurtenissen keek het CBS naar mensen die iets meemaakten in 2019 en naar de instroom in problematische schulden drie jaar later, in 2022. In dat jaar stroomde 1,1% van alle mensen in.

Mannen kwamen vaker in de schulden dan vrouwen: in 2022 stroomde 1,3% van de mannen in en 0,8% van de vrouwen, ongeveer 160 mannen tegenover 100 vrouwen. Na een seksueel of geweldsdelict was dat verschil kleiner (120 tegenover 100).

Laag inkomen, een kind of een scheiding

Het inkomen weegt zwaar. Uit de laagste inkomensgroep stroomde in 2022 2,0% in, uit de hoogste 0,7%. Bij veel gebeurtenissen maakt het inkomen weinig extra verschil, maar bij veranderingen in het gezin wel. Drie jaar na de geboorte van een eerste kind was de instroom in de laagste inkomensgroep 5,4%, tegen 0,8% in de hoogste. Drie jaar na een scheiding was het 5,2% tegen 1,7%. Ook trouwen (5,2% tegen 0,9%) en gaan samenwonen (4,5% tegen 1,2%) gingen bij lage inkomens vaker vooraf aan schulden.

Wat kun je vooraf doen?

Een deel van deze gebeurtenissen kies je niet. Wat je wel kunt doen, is zorgen dat één tegenvaller niet uitloopt op een registratie.

• Houd een buffer aan. Volgens het Nibud heeft een derde van de huishoudens € 2.500 of minder spaargeld en bijna een kwart minder dan € 1.000; de helft twijfelt of ze na een ingrijpende gebeurtenis kunnen rondkomen.
• Vraag je BKR-overzicht op. Een achterstand op een lening of krediet staat bij BKR en is een van de registraties die het CBS meetelt. Je eigen overzicht opvragen is gratis; hoe dat werkt, staat op onze pagina over de BKR-registratie.
• Zoek op tijd hulp. Lukt betalen niet meer, dan is de gemeente het loket voor schuldhulpverlening. Voor wie geen lening krijgt bij een bank, is er de gemeentelijke kredietbank, die ook helpt bij schulden.
• Leen niet om een tekort te dichten. Een nieuwe lening lost een structureel tekort niet op en voegt een vaste maandlast toe. Wat je kunt doen als je geld nodig hebt maar geen lening past, lees je in geld nodig maar geen lening.

Wat betekent dit voor jou?

De cijfers laten zien dat schulden vaak ontstaan na een gebeurtenis die het inkomen raakt of de vaste lasten verandert: een bedrijf dat omvalt, een relatie die eindigt, een kind dat komt. Sta je voor zo'n verandering en overweeg je een grote uitgave, reken dan eerst uit of een maandbedrag naast je vaste lasten past. Hoe je vaste lasten je maximale lening bepalen, lees je in lening en lastendekking, en met lening berekenen zie je per bedrag en looptijd wat een lening per maand kost.