Lening bij overlijden

Overlijd je terwijl je nog een lening afbetaalt, dan vervalt die schuld niet: de openstaande lening valt in je nalatenschap. Je erfgenamen erven dus ook de schuld, maar ze kunnen de erfenis beneficiair aanvaarden of verwerpen, zodat ze niet met hun eigen geld hoeven te betalen. Heeft je partner de lening mee ondertekend, dan is die zelf schuldenaar en betaalt die de lening gewoon verder. Een overlijdensrisicoverzekering of een kwijtscheldingsregeling bij overlijden kan dat voorkomen.

Je denkt er ongetwijfeld niet graag over na, maar er is altijd een kans dat je komt te overlijden tijdens de looptijd van jouw persoonlijke lening. Wat gebeurt er dan met het bedrag dat nog afbetaald moet worden? Draaien jouw nabestaanden daarvoor op?

Openstaande schuld, wie gaat dat betalen?

Als iemand overlijdt, gaat het vermogen over naar de erfgenamen. Vermogen, dat gaat niet alleen om tegoeden – ook schulden horen daarbij. De openstaande schulden worden dus eerst uit de nalatenschap betaald: uit het spaargeld en de andere bezittingen die je achterlaat. De kredietverstrekker meldt zich daarvoor bij de erfgenamen.

Heeft je partner de lening mee ondertekend?

Bij een persoonlijke lening tekent je partner vaak mee. Dan is je partner zelf schuldenaar, naast jou. Dat blijft zo na je overlijden: je partner moet de lening verder aflossen, ook als hij of zij de erfenis verwerpt. Een partner die niet heeft meegetekend, is alleen erfgenaam en heeft dezelfde keuzes als de andere erfgenamen.

In principe naar de nabestaanden

Een lening die nog niet helemaal is afbetaald, is een openstaande schuld. Die gaat dus in principe over naar de erfgenamen als je overlijdt. Dat kan een nare verrassing zijn als zij niet op de hoogte waren van de lening. Vertel je partner of je naasten daarom welke leningen je hebt; via het BKR kunnen erfgenamen ook opvragen welke kredieten er op jouw naam stonden.

Negatieve nalatenschap

De openstaande lening kan er zelfs voor zorgen dat er sprake is van een negatieve nalatenschap: er is minder aan spaargeld en andere bezittingen met waarde dan het bedrag dat afbetaald moet worden. Erfgenamen hebben dan drie keuzes:

Erfenis beneficiair aanvaarden

Als de nabestaanden niet precies weten hoe de nalatenschap eruitziet, dan kunnen ze de erfenis bewust ‘beneficiair aanvaarden’. Dat betekent dat ze zeggen: ik wil het alleen hebben als het saldo positief is. Zo kunnen erfgenamen voorkomen dat ze onverwacht opgezadeld worden met het afbetalen van grote schulden. Wel moeten ze de nalatenschap dan volgens de regels afwikkelen (vereffenen) en de schuldeisers in de juiste volgorde betalen.

Erfenis verwerpen

Weten ze zeker dat de erfenis negatief uitpakt, dan kunnen ze er ook voor kiezen om die direct te verwerpen. Ze krijgen dan niets, maar hoeven niet op te draaien voor de openstaande schulden. Let op: verwerpt iemand de erfenis, dan kunnen zijn eigen kinderen in zijn plaats erfgenaam worden. Zij moeten dan ook een keuze maken.

Hoe werkt dat, beneficiair aanvaarden of verwerpen?

Voor het beneficiair aanvaarden of verwerpen van een erfenis leg je een verklaring af bij de rechtbank, online of via een notaris. Dat is niet gratis: je betaalt griffierecht aan de rechtbank. In 2026 is dat € 165 voor de akte nalatenschap; doen meerdere erfgenamen samen dezelfde verklaring, dan betalen ze één keer. Met een laag inkomen kun je een vrijstelling krijgen.

Pas op dat je de erfenis niet per ongeluk zuiver aanvaardt. Gebruik je spullen of geld uit de nalatenschap voor jezelf, of verkoop je bezittingen voordat je een keuze hebt gemaakt, dan kan dat als zuivere aanvaarding gelden. De begrafenis betalen uit de nalatenschap mag wel. Kom je na een zuivere aanvaarding toch nog voor een schuld te staan die je niet kende en ook niet had kunnen kennen, dan kun je de kantonrechter vragen of je die niet met je eigen geld hoeft te betalen.

Kwijtschelding door de bank

Sommige kredietverstrekkers hebben in de voorwaarden van hun leningen staan dat de restschuld bij overlijden van de kredietnemer (deels) wordt kwijtgescholden. Soms zit er ook standaard een overlijdensdekking in de lening. Dat is prettig: je weet dan dat jouw nabestaanden geen of minder last krijgen van jouw lening.

Voorwaarden voor kwijtschelden lening

Let daarbij wel goed op de voorwaarden die horen bij de kwijtschelding. Er kan bijvoorbeeld een maximumbedrag of een maximale leeftijd gelden, of de regeling geldt alleen als de lening niet achterloopt. Vraag het na bij je kredietverstrekker of kijk in de voorwaarden van je lening.

Risico van overlijden verzekeren

Sluit je een lening af bij een kredietverstrekker die de schuld niet kwijtscheldt bij overlijden? Dan kun je ervoor kiezen om een overlijdensrisicoverzekering (ORV) af te sluiten die meeloopt met de lening. Zo zorg je ervoor dat de uitkering van de verzekering de openstaande schuld aflost. Verplicht is zo'n verzekering niet; meer daarover lees je bij verzekering bij een persoonlijke lening.

Annuïtair dalende overlijdensrisicoverzekering

Je kiest dan voor een annuïtair dalende overlijdensrisicoverzekering met een dalingspercentage dat zo dicht mogelijk bij de rente op de lening ligt. Bij overlijden ligt de uitkering dan in de buurt van de openstaande schuld en kan die met het uitgekeerde bedrag afgelost worden. Let op de premie: die komt bovenop de rente en telt mee in wat de lening je in totaal kost.