Zoveel meer zelfstandigen kwamen vorig jaar in de schuldsanering

In 2025 kregen 130 zelfstandigen een wettelijke schuldsanering, 75 meer dan een jaar eerder, volgens het CBS. Maar bij werknemers ging het aantal juist omlaag, van 925 naar 815. Werk je als zelfstandige, dan zegt het totaal je weinig, want dat liep maar licht op. Ook Bureau Wsnp ziet in zijn nieuwe monitor dat de instroom in de schuldsanering in 2025 opnieuw steeg.

Werknemers minder, zelfstandigen meer

De rechter sprak in 2025 over 2.525 mensen een schuldsanering uit. Een jaar eerder waren dat er 2.440. Kijk je alleen naar dat totaal, dan zie je een stijging van 85 mensen. Toch schoof er binnen de groep veel.

Werknemers kwamen er 110 minder in terecht. Bij zelfstandigen werd het aantal juist ruim twee keer zo groot. Ook bij mensen met een uitkering ging het omhoog, van 1.195 naar 1.345. Zij bleven de grootste groep: 53% van iedereen met een uitgesproken schuldsanering.

Het totaal telt ook pensioenontvangers, studenten en mensen zonder inkomen mee. Zelfstandigen maakten in 2025 ruim 5% van de hele groep uit. Een jaar eerder was dat ruim 2%. Hun aantal stijgt al een paar jaar. In 2021 ging het nog om 25 mensen.

Het blijven wel kleine aantallen. Een paar tientallen mensen meer of minder kan al gauw een grote sprong in procenten geven. Daarom zegt het aantal zelf je hier meer dan een percentage.

Wat is een wettelijke schuldsanering?

De wettelijke schuldsanering heet ook wel de Wsnp, naar de Wet schuldsanering natuurlijke personen. Volgens het CBS biedt die regeling mensen in een problematische schuldsituatie de mogelijkheid om schuldenvrij te worden. Een rechter spreekt de schuldsanering uit. Alleen die uitspraken telt het CBS.

Dit is dus geen telling van alle zelfstandigen met schulden. Tref je een regeling via de gemeente, of maak je zelf afspraken met je schuldeisers, dan sta je niet in deze cijfers. Het CBS telt ook alleen wie in dat jaar een uitspraak kreeg.

De regeling kan voor veel mensen een uitweg zijn. Volgens Bureau Wsnp eindigde in 2025 94% van de Wsnp-zaken positief. Een schuldsanering is dus geen eindstation, maar bedoeld als weg naar een schuldenvrije start.

Een wisselend inkomen maakt aflossen lastiger

Waarom er meer zelfstandigen in de schuldsanering kwamen, zeggen de cijfers niet. Wel kun je zien waarom schulden voor zelfstandigen een verborgen risico kunnen zijn.

Als werknemer krijg je meestal elke maand hetzelfde loon. Als zelfstandige kan je inkomen per maand of per seizoen verschillen. Een vaste aflossing kan dan in een goede maand goed te doen lijken en in een slechte maand niet lukken. Zakelijke en privé-uitgaven kunnen bovendien door elkaar gaan lopen.

Daar komt de belasting bij. Een aanslag over een goed jaar kan binnenkomen als je werk net minder loopt. Zo kan een tegenvaller in je bedrijf een privéprobleem worden. Of het zover komt, hangt af van je buffer en van hoe vroeg je hulp zoekt.

Welke zelfstandigen kwamen erin terecht?

De grootste groep zelfstandigen in de schuldsanering was in 2025 tussen 35 en 45 jaar: 40 mensen. In geen andere leeftijdsgroep waren het er meer. In 2024 waren het er in deze groep nog 20. Van alle zelfstandigen in de schuldsanering was 77% tussen 35 en 65 jaar oud.

Bij de 65-plussers ging het om 10 mensen. Het gaat dus vooral om mensen midden in hun werkzame leven. Zit je als zelfstandige van die leeftijd met een schuld die blijft groeien, dan sta je daar niet alleen in. Elke leeftijdsgroep tussen 35 en 65 telde in 2025 meer zelfstandigen in de schuldsanering dan een jaar eerder.

Zo rekenden we

De aantallen zijn de voorlopige CBS-cijfers over 2021 tot en met 2025: mensen over wie de rechter dat jaar een wettelijke schuldsanering uitsprak. Verschillen en aandelen zijn afgeleid uit die aantallen. Schuldregelingen buiten de rechter om tellen niet mee.

Wat dit voor jou betekent

• Zet je zakelijke en privéschulden samen op een rij. Zo zie je of je aflossingen ook in een mindere maand passen.
• Heb je betalingsachterstanden? Dan kun je bij je gemeente vragen naar schuldhulp. Op de pagina over schulden van de Rijksoverheid kun je ook anoniem een test doen en advies krijgen.
• Vraag bij een aanslag die je niet in één keer kunt betalen na welke regeling de Belastingdienst heeft. Zo kun je voorkomen dat een tegenvaller in je bedrijf een groeiende privéschuld wordt.

Met 130 zelfstandigen in de schuldsanering in 2025, 75 meer dan een jaar eerder, kan het helpen om de regelingen en gratis hulp bij een belastingschuld te kennen.