Deze leennormen veranderen in december alleen in bedragen, niet in opbouw

Vanaf 1 december 2026 gelden volgens de VFN bijgewerkte bedragen in de leennormen voor consumptief krediet. Maar de opbouw van de toets verandert niet: de aanpassing beperkt zich tot een cijfermatige indexatie. Op die datum treedt versie 1.9 van de leennormen in werking. Is je aanbieder geen lid van de VFN, dan moet hij volgens de VFN een eigen invulling geven met minstens gelijkwaardige bescherming.

Wat verandert er in december?

Volgens de VFN bevat de nieuwe versie dit jaar geen inhoudelijke wijzigingen. Alleen de cijfers in de leennormen schuiven mee. De werkgroep die de leennormen beheert, heeft die indexatie samen met het Nibud voorbereid. Ze gebruikte daarvoor de meest recente cijfers van het Nibud.

Dat de bedragen veranderen, is dus geen nieuwe regel. Het gebeurt elk jaar. De VFN heeft de nieuwe versie afgestemd met de AFM, de toezichthouder op de financiële markten. De opbouw en de werking van de toets blijven gelijk.

Je inkomen, je lasten en je huishouden tellen op dezelfde manier mee als bij de vorige versie, die sinds 17 november 2025 gold. De bijgewerkte bedragen staan in het document met versie 1.9, dat de VFN online heeft gezet bij de leennormen en de gedragscode.

Daarnaast werkt de VFN aan een vernieuwing van de hele methodiek. De VFN laat weten dat ze over de voortgang later bericht.

Zo telt je inkomen in de toets

Kredietaanbieders gebruiken de leennormen om te bepalen hoeveel je verantwoord kunt lenen. Ze kijken daarvoor naar je inkomen, je vaste lasten en de kosten van levensonderhoud. De leennormen zijn een onderdeel van de gedragscode van de VFN. Ze geven concrete richtlijnen voor de kredietwaardigheidstoets die aanbieders op grond van de Wft uitvoeren.

Volgens de uitleg van de VFN over de leennormen gaat die toets in drie stappen. Eerst bepaalt de aanbieder je toetsinkomen. Dan neemt hij je lasten mee, zoals woonlasten, autokosten of een studieschuld. Tot slot stelt hij vast of een krediet voor jou betaalbaar is.

Je salaris alleen zegt dus niet hoeveel je kunt lenen. Twee mensen met hetzelfde inkomen kunnen een andere uitkomst krijgen, omdat hun lasten en hun huishouden verschillen.

De norm hangt af van jouw huishouden

De leennormen zijn gebaseerd op de voorbeeldbegrotingen van het Nibud. Die beschrijven de minimale uitgaven die een huishouden nodig heeft voor levensonderhoud, zoals voeding, energie en kleding. Hoe hoog de norm voor jou is, hangt af van je gezinssamenstelling en je woonsituatie. Woon je alleen, dan kan je norm anders zijn dan die van een stel met kinderen.

Het is dus geen bedrag dat jij zelf precies zo uitgeeft. Het gaat om minimale uitgaven, niet om wat jij in werkelijkheid aan boodschappen of energie kwijt bent.

De normen worden elk jaar aangepast aan de prijsontwikkeling. Wat de nieuwe bedragen voor jouw leenruimte betekenen, hangt af van je huishouden, je woonlasten en je andere lasten.

Een minimum, geen toezegging

De leennormen zijn een ondergrens. Volgens de VFN kunnen aanbieders altijd strenger toetsen als je situatie daarom vraagt. Uiteindelijk is de aanbieder zelf verantwoordelijk voor verantwoord krediet. Past een lening op papier binnen de normen, dan betekent dat niet dat je hem ook krijgt.

De AFM ziet de methodiek als de minimale invulling van de wet. Die wet, artikel 4:34 van de Wft, zegt dat een aanbieder geen krediet mag verstrekken als dat niet verantwoord is. De leennormen kennen jou dus geen bedrag toe. Volgens de VFN beschermt een duidelijke methodiek je tegen te hoge lasten.

Geldt dit ook als je aanbieder geen lid is?

Niet elke kredietaanbieder is aangesloten bij de VFN, de Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland. Volgens de VFN moeten aanbieders die geen lid zijn een eigen invulling geven die ten minste gelijkwaardige bescherming biedt. Hoe die invulling eruitziet, kan per aanbieder verschillen.

Sinds 1 januari 2025 is de VFN volledig verantwoordelijk voor de gedragscode en de leennormen. Dat volgde op nieuwe afspraken met de Nederlandse Vereniging van Banken.

Wat dit voor jou betekent

• Zet je vaste lasten op een rij. Woonlasten, autokosten en een studieschuld tellen in de toets mee als lasten.
• Lees na welke inkomsten en lasten meetellen in de uitleg over hoeveel je kunt lenen. Dan begrijp je beter waarom twee mensen met hetzelfde salaris een andere uitkomst kunnen krijgen.
• Heb je een afwijzing gekregen terwijl je binnen de norm leek te passen? Dan kan dat kloppen, want de norm is een minimum en een aanbieder mag strenger toetsen.
• Vraag na bij je aanbieder hoe hij je inkomen en lasten toetst. Is hij geen lid van de VFN, dan moet hij volgens de VFN een eigen invulling van de toets geven.

Lees in de gids over consumptief krediet hoe de leennormen werken waarvan per 1 december versie 1.9 in werking treedt.